VII SA/Wa 71/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, na którą negatywnie wpływa realizowana inwestycja (zacienienie), posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości, na którą negatywnie wpływa realizowana inwestycja (zacienienie), posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę. Organ odwoławczy błędnie uznał, że skarżący nie posiada przymiotu strony, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R. D., właściciel sąsiedniej działki, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o poddasze użytkowe. Zarzucił, że nie brał udziału w postępowaniu, a inwestycja negatywnie wpływa na jego nieruchomość poprzez zacienienie. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając, że R. D. nie posiada przymiotu strony. Skarżący zaskarżył decyzję GINB do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka ( spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. D. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII S.A./Wa 71/05
Uzasadnienie
Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa po przeprowadzeniu na żądanie R. D. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]maja 2004 r., nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o poddasze użytkowe przy ul. [...] w [...]dla M. B. - odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że
Starosta [...]decyzją z dnia [...]maja 2004 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.
R. D. wystąpił o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji Starosty [...]zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podniósł, iż jako właściciel sąsiedniej działki nie brał udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Zdaniem organu brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]maja 2004 r.
R. D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając błędną interpretację przepisów prawa. Podniósł, że wskutek nadbudowy, budynek ten znalazł się wobec budynku położonego przy ul. [...], w odległości mniejszej, niż wysokość przesłaniania. Jego zdaniem właściciele nieruchomości sąsiednich, wobec tego, iż ich nieruchomości położone są w obszarze oddziaływania obiektu nadbudowanego, polegającego na zacienieniu budynku skarżącego winni być – na podstawie art. 28 ust. 2 – ustawy – Prawo budowlane – stronami postępowania. Natomiast właściciele ci zostali pozbawieni statusu strony, nie wiedząc o prowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji. Wobec czego nie mogli uczestniczyć w toczącym się postępowaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. wydaną na podstawie, art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy stwierdził,, że R. D. nie posiada przymiotu strony, w tym postępowaniu. Decyzja Starosty [...]z dnia [...]maja 2004 r. wydana została w czasie, gdy zarówno budynek R. D., jak i M. B. już istniały, a kwestionowana decyzja dotyczy jedynie nadbudowy o poddasze użytkowe.
R.. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r., zarzucając błędną interpretację prawa, tj. art. 3, ust. 20 i art. 28 ustawy – Prawo budowlane oraz niezastosowanie przepisów – § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie dość wnikliwie przeprowadził postępowanie. Z ekspertyzy przeprowadzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę na koszt skarżącego wynika, że budynek objęty decyzją nr [...], wskutek nadbudowy znajdzie się w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania, a tego przepisy prawa tj. ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury zabraniają.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty.
Stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, a przyczyną jej uwzględnienia jest naruszenie przepisów prawa.
Przedmiotem rozpatrzenia przez Sąd była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. uchylająca w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]maja 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o poddasze użytkowe i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji, w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie..
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzeć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. W wynika to z przepisu art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy a tylko w ograniczonym zakresie kompetencje kasacyjne. Natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ posiada uprawnienia kasacyjne.
Postępowanie to jednak sprowadza się do ustalenia istnienia bądź nie istnienia przesłanek nieważnościowych, które określa art. 156 § 1 kpa.
Z analizy akt administracyjnych wynika, że R. D. jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z działką M. B., dla której została wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. W postępowaniu administracyjnym na etapie wydawania ww. decyzji nie brał udziału.
Uznanie przez organ drugiej instancji, iż R. D. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o poddasze użytkowe nie znajduje uzasadnienia.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 – ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Należy zatem stwierdzić, iż R. D. będący właścicielem sąsiedniej nieruchomości, na którą wpływa negatywnie przez zacienienie realizowana inwestycja, posiada przymiot strony i ma prawo żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]maja 2004 r.
Odrębne stanowisko organu, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie budzi zastrzeżenia dowodząc, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W związku z przedstawionymi faktami Sąd uznał, iż brak jest przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa, mający istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c oraz art. 152 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło