I OZ 1421/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt III SA/Lu 245/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania się niewłaściwym do rozpoznania wniosku w sprawie powołania biegłych lekarzy psychiatrów p o s t a n a w i a: 1. uchylić zaskarżone postanowienie. 2. przyznać J.H. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 października 2005 r. odmówił J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podniósł, że J. H. składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd rozpatrując pierwszy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 6 lipca 2005 r. przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości, natomiast odmówił ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący nie złożył środka odwoławczego. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał by jego sytuacja majątkowa, rodzinna i zdrowotna uległa pogorszeniu. Skarżący podał, że jedynym jego źródłem utrzymania jest renta żony natomiast pominął milczeniem fakt, iż jest właścicielem dwóch gospodarstw rolnych o pow. 1, 915 ha i 5, 9534 ha, jak również, że pobiera zasiłek stały z pomocy społecznej. Fakty te ustalił sąd w toku pierwszego postępowania o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Jako, że skarżący nie wykazał aby jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu i nie wykorzystał wszystkich swoich możliwości zarobkowych, Sąd odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił błędne określenie przedmiotu sprawy, która jego zdaniem dotyczy choroby zawodowej, a nie powołania biegłych lekarzy psychiatrów. Poza tym ustanowienie adwokata z urzędu jest zdaniem skarżącego uzasadnione tym, iż nie jest on uprawniony do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast odnośnie posiadanych nieruchomości, to skarżący podniósł, że gospodarstwo o powierzchni 1,95 ha oddał w dzierżawę i nie osiąga z tego tytułu żadnego przychodu. Z kolei drugie gospodarstwo rolne o pow. 5,9534 skarżący nigdy nie objął we władanie i użytkowanie, a co do przedmiotowego gospodarstwa cały czas toczy się spór sądowy. Z kolei zasiłek stały nie jest zdaniem skarżącego dochodem i nie jest wykazywany, a przeznaczany na konkretny cel, Sąd jednak nie ujawnił wysokości zasiłku oraz celu jego przyznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, w myśl § 3 powołanego przepisu, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z akt sprawy wynika, iż dochód czteroosobowej rodziny skarżącego, przy uwzględnieniu otrzymywanego zasiłku z pomocy społecznej na dzień 10 października 2005 r. wynosi 594, 51 zł. Ponadto, skarżący ma na utrzymaniu dwójkę uczących się dzieci, a z dzierżawy nieruchomości rolnej o pow. 1, 95 ha nie uzyskuje dochodu (dowód k. 17), podobnie jak i z drugiego gospodarstwa rolnego o pow. 5, 9534 ha (k. 18). Skarżący nie może poza tym podjąć prac w zakresie zagospodarowania należących do niego nieruchomości rolnych, gdyż jest osobą niepełnosprawną, zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Wobec powyższego, nie ma wystarczających podstaw do stwierdzenia, iż skarżący ma majątek, który umożliwia pokrycie wydatków na wynagrodzenie adwokata. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zwróci się do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla skarżącego na podstawie art. 253 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Sąd na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.