I SA/Sz 234/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Alicja Polańska /spr/ Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi "P" S.A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania W złożonej w dniu [...] w Urzędzie Gminy korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości DN-1 na rok 2003 "K" S.A. w W. zadeklarowały do zapłaty podatek od nieruchomości w kwocie [...], w tym: - [...] z tytułu opodatkowania według stawki 0,47 zł za 1 m2 powierzchni 69.373,00 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, - [...] z tytułu opodatkowania według stawki 0,05 zł za 1 m2 powierzchni 2.000,00 m2 pozostałych gruntów, - [...] z tytułu opodatkowania według stawki 0,467 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej 1.680,43 m2 budynków mieszkalnych, - [...] z tytułu opodatkowania według stawki 13,75 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej 836,57 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, - [...] z tytułu opodatkowania według stawki 2% budowli o wartości [...]. Ponadto w ww. deklaracji podało, że powierzchnia przedmiotów zwolnionych wynosi 21,57 ha z mocy przepisu art. 7 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r., w wyniku którego decyzją z dnia [...] Nr [...] określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że skoro na linii [...] [...] zaprzestano przewozów (zawieszono linię), to położone pod torowiskami grunty o powierzchni 241.159,00 m2 nie mogą być objęte zwolnieniem z podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Według organu podatkowego, aby grunty te korzystały ze zwolnienia ustawowego muszą być faktycznie wykorzystywane do ruchu pojazdów kolejowych albo organizacji i sterowania ruchem. Nie zgadzając się z decyzją Wójta Gminy, "K" S.A. w W. dniu [...] złożyły odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zwolnienie gruntów pod linią [...] od podatku. Uzasadniając odwołanie "K" podniosły zarzut przyjęcia przez Wójta Gminy błędnego założenia, iż w związku z zawieszeniem przewozów na linii [...] nie są one wykorzystywane na potrzeby publicznego transportu kolejowego. "KL" podniosły, że linia [...] do czasu jej zlikwidowania i całkowitego rozebrania jest linią kolejową, na której w drodze decyzji administracyjnej można w każdej w chwili wznowić przewozy, a zawieszenie przewozów jest instytucją prawa przewozowego wykorzystywaną w zależności od uzasadnionych potrzeb "K", jak i od uwarunkowań lokalnych. Ponadto, grunty pozostają cały czas w gestii "L" S.A., który jest zarządem kolei w rozumieniu ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym. Poza tym, "K" powołały się na interpretację przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zawartą w piśmie Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru nr [...] z dnia [...], zgodnie z którą zawieszenie wykonywania przewozów kolejowych na linii kolejowej lub na jej części nie powoduje zaprzestania wykorzystywania budowli kolejowych i zajętych pod nimi gruntów na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Jednocześnie "K" wskazały, że błędne jest stanowisko Kolegium, iż nie jest ono związane ww. interpretacją naczelnego organ administracji państwowej. Ponadto, podatnik – powołując się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2001 r. (sygn. akt l SA/Gd 2120/2000) – wskazał, że jeżeli określona linia kolejowa potencjalnie może służyć przewozom, to należy przyjąć, że taka linia jest wykorzystywana na potrzeby transportu publicznego. W wyniku rozpoznania odwołania podatnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji ostatecznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż należące do podatnika budowle kolejowe, jak i położone pod nimi grunty na trasie [...], w 2003 r. w ogóle nie były wykorzystywane na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż "od dawna" są wyłączone z ruchu, co – według organu odwoławczego – uzasadnia niemożność skorzystania przez podatnika ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powyższą decyzję ostateczną organu odwoławczego "K" S.A. w W. zaskarżyły skargą z dnia 8 lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy, ponawiając w skardze zarzuty i argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi, a odnosząc się do zarzutów skargi stwierdziło, że zawarta w przywołanym przez podatnika piśmie Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru nr [...] z dnia [...] interpretacja przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie jest urzędową interpretacją prawa podatkowego wydawaną w trybie art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zaś przedstawiona przez podatnika teza z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2001 r. (sygn. akt I SA/Gd 2120/2000) odnosi się do innego stanu faktycznego. W tym wyroku stwierdzono bowiem, że wskazana tam linia kolejowa ze względów obronnych została zakwalifikowana do linii o znaczeniu państwowym, wobec czego w roku podatkowym była wyłącznie wykorzystywana do przewozów wojskowych, jednakże tamta linia kolejowa faktycznie była wykorzystywana na potrzeby publicznego transportu kolejowego, ponieważ przewozy wojskowe są takim samym elementem publicznego transportu kolejowego, jakim są zarobkowe przewozy ludzi. A w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż na kolejowej linii [...] przewozy kolejowe nie są wykonywane "od dawna", a tym samym nie można twierdzić, ze ta linia kolejowa jest wykorzystywana na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje : Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego – przepisu art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.: Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 ze zm.), poprzez niewłaściwą jego interpretację, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Wykładnia gramatyczna tego przepisu prowadzi do wniosku, że użyte w nim określenie "umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy" jest nadrzędną częścią zdania w stosunku do części obejmującej określenie "wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego", a zatem dla oceny, czy skarżącemu podatnikowi przysługuje zwolnienie ustawowe w podatku od nieruchomości konieczne jest ustalenie, czy budowle kolejowe tworzące zorganizowaną całość, jaką jest linia kolejowa [...], tj. tory kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego, wraz z zajętymi pod nie gruntami, umożliwiają dokonywanie przewozów osób i rzeczy wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie zezwoli na wyrażenie stwierdzenia, że podatnikowi takie zwolnienie przysługuje. Aby jednak udzielić odpowiedzi na wyżej postawione pytanie nie można – tak jak uczyniły to organy podatkowe obu instancji – dokonywać ustaleń faktycznych w zakresie przeszłego, aktualnego, czy też przyszłego rzeczywistego wykorzystywania linii kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż należy sięgnąć do przepisów regulujących organizację transportu kolejowego w kraju, skoro ustawodawca tę materię objął regulacją prawną. W roku podatkowym 2003 kwestię te regulowały do dnia 1 czerwca 2003 r. przepisy ustawy z dnia ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.), a po tym dniu przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789). Zarówno pierwszy ze wskazanych aktów prawnych, jak też drugi regulowały szczegółowo zasady i warunki eksploatacji linii kolejowych, zarządzania nimi oraz zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych, a także zagadnienie dotyczące likwidacji linii kolejowych lub ich części. Przepis art. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym stanowił, że likwidacji linii kolejowej lub jej części dokonuje zarząd kolei, po uprzednim zawieszeniu przewozów co najmniej przez sześć miesięcy i po uzyskaniu opinii sejmiku województwa i rad powiatów, na terenie których przebiega ta linia, w przypadku zaś odcinka linii kolejowej przebiegającego wyłącznie na terenie jednego powiatu – po uzyskaniu opinii rady tego powiatu, na zasadach określonych przepisami prawa przewozowego. Natomiast przepis art. 9 obowiązującej ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym stanowi, że likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej dokonuje zarządca, który po przyznaniu tras pociągów, w trybie określonym w art. 29, stwierdzi, że wpływy za udostępnianie infrastruktury kolejowej nie pokrywają kosztów udostępniania infrastruktury kolejowej na tych trasach: 1) powiadamia zainteresowanych przewoźników kolejowych o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w następnym rozkładzie jazdy pociągów, jeżeli rezultaty analizy wniosków o przyznanie tras pociągów, które zostaną zgłoszone, potwierdzą deficytowość tej linii kolejowej lub tego odcinka linii kolejowej, 2) informuje właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest linia kolejowa lub odcinek linii kolejowej o zamiarze ich likwidacji, 3) występuje z wnioskiem do ministra właściwego do spraw transportu o wyrażenie zgody na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej; w przypadku linii kolejowej o znaczeniu państwowym ze względów obronnych zgoda powinna być wyrażona w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej. Postępowanie likwidacyjne może być wstrzymane, jeżeli właściwy miejscowo organ samorządu terytorialnego lub wskazany przez niego przedsiębiorca: 1) zapewni środki finansowe na pokrycie kosztów niepokrytych przychodami z udostępniania przewoźnikom kolejowym linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej, 2) zawrze umowę o nieodpłatne przejęcie linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w zarządzanie w celu jej dalszej eksploatacji, 3) przystąpi do spółki przewozów regionalnych, która przejmie, w celu dalszej eksploatacji, przewidzianą do likwidacji linię kolejową lub odcinek linii kolejowej, jako wkład niepieniężny. W przypadku jednak, gdy nie została wstrzymana likwidacja linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w trybie wyżej wskazanym, zgodę na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej wydaje w terminie 3 miesięcy od dnia skierowania wniosku: 1) dla linii kolejowych lub odcinków linii kolejowych o znaczeniu państwowym - Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, biorąc pod uwagę względy gospodarcze, społeczne, obronne lub ekologiczne, 2) dla pozostałych linii kolejowych lub odcinków linii kolejowych - minister właściwy do spraw transportu, w drodze decyzji. Jak z przedstawionej regulacji wynika, jeżeli właściwe do tego organy władzy państwowej wyrażą opinię lub zgodę w odpowiednim trybie na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej, to wówczas dopiero zostanie wykluczona możliwość wykorzystywania budowli kolejowych, o których mowa jest w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zajętych pod nimi gruntów, na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie stwierdziły, że wskazana wyżej opinia lub zgoda na likwidację linii kolejowej wąskotorowej na trasie [...] została wydana, to nie mogły uznać, że skarżący podatnik nie korzysta ze zwolnienia podatkowego określonego ww. przepisie, samo bowiem ustalenie i stwierdzenie, że należące do podatnika budowle kolejowe, jak i położone pod nimi grunty na trasie [...] w 2003 r. w ogóle nie były wykorzystywane na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż "od dawna" są wyłączone z ruchu, było nieistotne w sprawie i zarazem niewystarczające do pozbawienia podatnika zwolnienia podatkowego. Dopóki więc organy podatkowe nie przeprowadzą prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie umożliwiających im stwierdzenie, że wykluczona jest możliwość wykorzystywania budowli kolejowych na trasie [...] oraz zajętych pod nimi gruntów na potrzeby publicznego transportu kolejowego, dopóty nie będą mogły uznać, że skarżącemu podatnikowi nie przysługuje zwolnienie w podatku od nieruchomości na mocy przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skład orzekający w sprawie podziela jednocześnie pogląd prawny wyrażony w piśmie Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru nr [...] z dnia [...], iż "jeżeli Rada Ministrów w drodze rozporządzenia lub minister właściwy do spraw transportu wyda zgodę na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.), to wówczas zostanie wykluczona możliwość wykorzystywania budowli kolejowych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zajętych pod nimi gruntów, na potrzeby publicznego transportu kolejowego." Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 2 tej ustawy, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 152.