I SA/Ke 151/05

WyrokWSA w Kielcach2005-09-21

Skład orzekający: Maria Grabowska, Ewa Rojek, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, określając zobowiązanie w podatku od środków transportowych za rok 2002, może posiłkować się definicją dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu obowiązującą w dacie orzekania, a nie w dacie powstania zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, określając zobowiązanie podatkowe, powinien opierać się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dacie powstania zobowiązania. W przypadku podatku od środków transportowych za rok 2002, organ nie mógł stosować definicji dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu obowiązującej od 2003 roku, lecz definicję z 2002 roku, która stanowiła, że dopuszczalna masa całkowita jest sumą masy własnej i dopuszczalnej ładowności. Niewłaściwe zastosowanie definicji stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez organ podatkowy zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2002 dla M. G. za pojazd marki FS Lublin II 3554. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że pojazd podlega opodatkowaniu, opierając się na dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 3500 kg, korzystając z definicji z Prawa o ruchu drogowym obowiązującej od 2003 roku. Strona skarżąca zarzuciła, że definicja ta nie obowiązywała w roku podatkowym 2002.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wstrzymanie jej wykonania w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska Sędzia WSA Ewa Rojek Asesor WSA Mirosław Surma (spr.) Protokolant ref. staż. Krzysztof Armański po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]2004r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. Sędziowie Decyzją z dnia [..]. 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, określił dla M. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2002 r. za pojazd marki FS Lublin II 3554 o nr rej. [...] w wysokości 570 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 160,60 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z treścią przepisów art. 9,10,11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. , Nr 9 , poz. 31 z poźn. zm.) na właścicielu ciąży obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych w ustawowych terminach, bez wezwania organu podatkowego. Zgodnie z treścią art. 8 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton. W ewidencji pojazdów prowadzonej w tut. Urzędzie M. G. figuruje jako właściciel opisanego w decyzji samochodu, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3500 kg. W odwołaniu od tej decyzji M. G. zarzucił, iż zgodnie z przepisami kodeksu drogowego dopuszczalna masa całkowita jest sumą masy własnej i dopuszczalnej ładowności. Według dowodu rejestracyjnego pojazdu dopuszczalna masa całkowita nie jest równa lub większa od 3500 kg dlatego, jego zdaniem, pojazd nie podlega podatkowi od środków transportu. Decyzją z dnia [..] 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy, powołując się na art.2 pkt 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 515 z późn. zm) wskazał, iż dopuszczalna masa całkowita, oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Postępowanie wyjaśniające ujawniło kopię świadectwa homologacji samochodu Lublin 3554 w oparciu o które została dokonana rejestracja samochodu M.G.. W opisie technicznym typu pojazdu w punkcie 18 wskazana jest dopuszczalna masa całkowita pojazdu marki FS Lublin typ 3554 i wynosi ona 3500 kg. Pojazd ten mieści się w granicach przewidzianych przepisem art.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. podlega opodatkowaniu. Dlatego w związku z brakiem wpłat za rok 2002 organ podatkowy miał obowiązek określić zobowiązanie z tego tytułu poprzez wydanie decyzji, zgodnie z treścią art.21§3 ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. nie precyzując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, zarzucił, iż art. 2 pkt 54 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 58, poz.5151 z późn. zm.), obowiązuje od 2003 r., natomiast ustalenie podatku dotyczy 2002 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ ten wskazał, iż przywołanie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 515 z późn. zm.) miało za zadanie przybliżyć stronie skarżącej informację, o tym skąd organy administracji czerpią wiadomości specjalne, np. o parametrach technicznych pojazdów, które potem są zawarte np. w dowodach rejestracyjnych pojazdów. Zasadność opodatkowania pojazdu będącego własnością Marka Góry podatkiem od środków transportowych określa zapis art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kopia świadectwa homologacji w opisie technicznym typu pojazdu wskazuje dopuszczalną masę całkowitą pojazdu marki FS Lublin typ 3554 - wynosi ona 3500 kg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania organów podatkowych obu instancji było określenie wobec M. G. zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2002 za pojazd marki Lublin II 3545 o nr rej. [...]. Sposób powstania zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowym określa art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), tj. powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Stosownie natomiast do treści art.11 ust.1 tej ustawy podatek od środków transportowych jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Zakres przedmiotowy obowiązku podatkowego określa art. 8 tej ustawy. Zaskarżona decyzja miała więc potwierdzić niedopełnienie przez podatnika - M. G. obowiązku zapłaty podatku za rok 2002 z tytułu władania pojazdem marki Lublin II 3545 o nr rej. [..]. Znamiennym jednakże jest, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji podejmowane były w warunkach art. 21 § 3 ordynacji podatkowej. Stosownie do tej normy prawnej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter decyzji deklaratoryjnej. W przypadku bowiem zobowiązań powstających z mocy prawa organy podatkowe nie są zaangażowane w proces powstawania zobowiązań podatkowych. Wymiar odbywa się bez ich udziału. Organy podatkowe przeprowadzają jedynie kontrolę prawidłowości wymiarów dokonanych przez inne podmioty. W ramach tzw. wymiarów kontrolnych mogą być wydawane "decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego". Decyzje te nie tworzą nowego stosunku między stronami, a jedynie stwierdzają jego istnienie i określone nieprawidłowości w realizacji świadczenia będącego jego treścią. Konsekwencją powyższego jest, iż tego rodzaju decyzja powinna być podjęta w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie powstania zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe w procesie stosowania prawa dokonały niewłaściwej subsumcji temporalnej normy prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie elementem koniecznym dla ustalenia powstania stosunku zobowiązaniowego było wykazanie, czy samochód Lublin II 3545 należy do kategorii pojazdów określonej w art.8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a dokładnie czy dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu jest równa lub większa od 3500kg. Zarówno w roku podatkowym 2002 r. jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierały definicji pojęcia - "dopuszczalna masa całkowita pojazdu". Dlatego stosowanie norm materialnych tej ustawy wymagało posiłkowania się definicją legalną tego pojęcia zawartą w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz.515 ze zm.). Zgodnie z art.2 pkt 54 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. dopuszczalna masa całkowita oznacza sumę masy własnej i dopuszczalnej ładowności. Organy podatkowe dla zdefiniowania pojęcia dopuszczalnej masy całkowitej, o której mowa w art.8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie posłużyły się jednak definicją tego pojęcia obowiązującą w ewentualnej dacie powstania zobowiązania podatkowego, a definicją z daty orzekania. Ta z kolei obowiązywała od dnia 17 stycznia 2003 r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2002, Nr 216, poz.1825). Wg. niej "dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze" (treść art.2 pkt 54 Prawa o ruchu drogowym po nowelizacji). Ta definicja stała się też podstawą do uznania, iż dane ujęte w świadectwie homologacji pojazdu M.G. przesądzają, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 3500 kg i kwalifikuje ten pojazd do objęcia podatkiem od środków transportowych. Zdaniem Sądu rozbieżność brzmienia ustawowej definicji pojęcia "dopuszczalnej masy całkowitej" nie pozostaje bez wpływu na stosowanie w przedmiotowej sprawie normy art.8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dlatego też należy uznać, iż organy podatkowe dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie takiego stanu obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. W postępowaniu ponownym organ odwoławczy dokona właściwej kwalifikacji prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego i podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło