VII SA/Wa 244/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został samowolnie wybudowany w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., powinno być wydane na podstawie przepisów tej ustawy, czy też na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został samowolnie wybudowany w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., powinno być wydane na podstawie przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepis art. 48 tej ustawy nie ma zastosowania do obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r., a do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 1974 r. Pozwolenie na użytkowanie jest etapem legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu i podlega ocenie na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego – wiaty, wybudowanego samowolnie przez J. O. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał pozwolenie na użytkowanie na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że powinny być zastosowane przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. J. O. wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] , działając na podstawie art. 42 ust. 3, art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), udzielił J. O. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego - wiaty na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w [...].
Organ wskazał, iż inwestorka J. O. stosownie do postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2003r. dostarczyła inwentaryzację powykonawczą samowolnie wybudowanej wiaty wraz z opinią techniczną oceniającą prawidłowość zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych oraz zdatność do użytku, inwentaryzację geodezyjną, opinię Wójta gminy [...] o zgodności usytuowania obiektu z przepisami i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].
W sprawie, w ocenie organu ma zastosowanie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r. ponieważ przedmiotowy obiekt został wybudowany w czasie obowiązywania powyższej ustawy.
Odwołanie od decyzji wniosła M. K. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na udzielenie J. O. pozwolenia na użytkowanie budynku usytuowanego na gruncie stanowiącym jej współwłasność. Jako współwłaścicielka działki nr [...] nie wyrażała zgody na korzystanie z gruntu i domagała się jego opuszczenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie ustalił podstawę prawną rozstrzygnięcia. W ocenie [...] WINB decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie obiektu winna była być oparta na przepisach ustawy Prawo budowlane z 1994r. Stosownie bowiem do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z: 1994r. jedynie w zakresie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z tego też powodu organ odwoławczy uznał, iż sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie i na tej podstawie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. O. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż nie godzi się interpretacją przepisu art. 103 Prawa budowlanego dokonaną przez organ. Wskazała, iż art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego mówi o niestosowaniu art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed [...]., zaś jej obiekt został wybudowany w [...]. Podstawę prawną działania organu w jej sprawie, w opinii skarżącej, winien stanowić art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wskazał jednocześnie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego pod rządami ustawy z 1974r. obiektu jest postępowaniem nowym, stad też zastosowanie w sprawie mogą mieć jedynie przepisy Prawa budowlanego z 1994r.
Po rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotycząca obiektu budowlanego zrealizowanego przed [...] w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa jest w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.).
Kontrolowaną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z uwagi na to, iż uznał , że organ ten zastosował niewłaściwie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., a nie przepisy Prawa budowlanego z 1994r.
W ocenie Sądu pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest nietrafny.
Stosownie bowiem do art. 103 ust. 2 ustawy z 1994r. Prawo budowlane, przepis art. 48 obecnie obowiązującej ustawy nie ma zastosowania do obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r., a więc przed 1 stycznia 1995r. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.). W sprawie mają zatem zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974r., umożliwiające legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa - sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia).Tak też wyrok NSA z dnia 17.05.1999, sygn.akt IV SA 783/97, Lex 47283.
Przyjąć zatem należy, iż do obiektu całkowicie wybudowanego w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r., w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Sprawa podlega ocenie, tak jak przyjął to organ I instancji, na podstawie unormowań zawartych w art. 42 ww. ustawy z 1974r.
Ponieważ jedyną przesłanką zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., wskazaną przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji był odmienny pogląd prawny niż przyjął to organ I instancji, zaś oceny prawnej dokonanej przez organ odwoławczy nie podzielił w tym postępowaniu sąd administracyjny, to należy uznać, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu który ma wpływ na rozstrzygnięcie.
Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło