II SA/Gd 374/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-04-06
Skład orzekający: Alina Dominiak, Marek Gorski, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ale znajdujących się na terenie objętym ochroną jako Park Krajobrazowy, jest zgodna z prawem, nawet jeśli przepisy dotyczące ochrony przyrody weszły w życie po ich wybudowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. Nakaz rozbiórki, oparty na art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., był uzasadniony ochroną przyrody, mimo że przepisy te weszły w życie po wybudowaniu obiektów. Ryzyko późniejszego zaistnienia ważnej przyczyny nakazu rozbiórki obciążało inwestora samowoli budowlanej, a ocena tej przyczyny powinna być dokonana na dzień wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektów budowlanych (drewnianego obiektu, barakowozu, sanitariatu, obiektu gospodarczego) wzniesionych przez J. C. bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie Parku Krajobrazowego. Obiekty te powstały w latach 1993-1994. Organy administracji uznały, że mimo powstania obiektów przed wejściem w życie przepisów o ochronie przyrody, ich lokalizacja na terenie chronionym stanowi ważną przyczynę uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący kwestionował zasadność zastosowania przepisów o ochronie przyrody oraz podnosił inne zarzuty, w tym dotyczące braku udziału żony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia 7 maja 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz.2016 ze zm.) nakazał J. C. wykonanie rozbiórki:
- obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,90 m x 9,65 m,
- tymczasowego obiektu budowlanego – barakowozu o wymiarach 2,50 m x 5,90 m,
- urządzenia budowlanego zapewniającego możliwość użytkowania ww. obiektów zgodnie z przeznaczeniem - sanitariatu ( w.c.) o wymiarach 1,10 m x 1,15 m,
- obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję gospodarczą o wymiarach 0,85 m x 1,00 m , wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. B. w gminie K.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowe obiekty zostały pobudowane na terenie działki nr [...] przed dniem 1 stycznia 1995 r., dlatego z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zastosowanie do rozpoznania sprawy będzie miała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Z treści art. 3 i art. 28 § 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, a ich budowę można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. J. C. pobudował bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 1993 – 1994 obiekty wymienione w sentencji decyzji, zaś całość zabudowy użytkowana jest jako letniskowa i pełni funkcję rekreacji indywidualnej. Teren, na którym położona jest przedmiotowa działka leży na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenie Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń, które to przepisy zakazują na tym terenie m.in. lokalizowania i budowy domów letniskowych. W tej sytuacji, skoro J. C. samowolnie pobudował obiekty na terenie szczególnie chronionego krajobrazu [...], należało orzec ich rozbiórkę.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 , art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia 23 marca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż omawiane obiekty budowlane powstały do roku 1994, a całość zabudowy użytkowana jest jako letniskowa. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., czyli dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli art. 37 , 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Obiekty powstały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 .
Przedmiotowe obiekty znajdują się na działce leżącej na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenie Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń, zmienione następnie rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 3 września 1998 r., które to przepisy zakazują lokalizacji domków letniskowych wraz z zabudową towarzyszącą na terenie chronionego krajobrazu. Powyższe stanowi w ocenie organu odwoławczego w/w ważną przyczynę, w tym przypadku wynikającą z przepisów szczególnych , skutkującą wydaniem nakazu rozbiórki stosownie do treści art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Inną ważną przyczynę w rozumieniu powołanego przepisu stanowi również przypadkowa lokalizacja i przypadkowa architektura przedmiotowego obiektu, powodująca chaos przestrzenny oraz degradację krajobrazu naturalnego. Odnosząc się do argumentów zawartych w złożonym odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że uwzględnienie rozporządzenia Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie [...] wynika wprost z treści art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., w którym jedynie pierwsza przesłanka odnosi się do przepisów obowiązujących w okresie budowy (budowa niezgodna z przepisami, czyli bez decyzji o pozwoleniu na budowę). Każda inna przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten kto się jej dopuścił ryzykował (według stanu prawnego sprzed 1 stycznia 1995 r.), iż druga przesłanka do nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu. Zatem wpisanie danego terenu do obiektów szczególnie chronionych powoduje, że również w przypadkach wcześniejszych samowoli budowlanych organ obowiązany jest uwzględnić wprowadzone ustalenia (zakazy i ograniczenia) według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Nowa ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie spowodowała wyeliminowania rozporządzenia Wojewody [...] z dnia 8 listopada 1994 r., zmienionego rozporządzeniem z dnia 3 września 1998 r. Organ odwoławczy wskazał, że nie potwierdziły się twierdzenia strony jakoby pobudowane obiekty – budynek o wymiarach 4,9 x 6,50 i barakowóz o wym. 2,5 x 5,9 m pełniły funkcję magazynową. Wizja lokalna przeprowadzona w dniu 21 stycznia 2005 r. wykazała, że obiekty owe pełnią funkcję rekreacji indywidualnej. Budowę przedmiotowych obiektów nietrwale połączonych z gruntem , stanowiących w myśl art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. tymczasowe obiekty budowlane, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję skargę wywiódł J. C. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że obiekty będące przedmiotem decyzji posadowił na działce przed wejściem w życie rozporządzenia Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r., które zaczęło obowiązywać od dnia 10 grudnia 1994 r. Park Krajobrazowy został ustanowiony w maju 1979 r. uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 5 stycznia 1978 r. , czyli w czasie kiedy w prawie polskim nie istniało jeszcze ustawowe pojęcie parku krajobrazowego. Pojęcie to pojawiło się bowiem dopiero z dniem 12 grudnia 1991 r., to jest z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, zaś powołanie parku wymagało aktu prawa miejscowego – rozporządzenia wojewody. Takiego aktu od razu po wejściu w życie ustawy o ochronie przyrody nie wydano. W tej sytuacji zdaniem skarżącego brak jest podstaw by twierdzić, że w czasie kiedy posadowił obiekty budowlane, to jest jesienią 1993 r. i wiosną – latem 1994 r. należało stosować przepisy ustawy o ochronie przyrody. Z informacji zawartych w pismach Urzędu Gminy z dnia 30 lipca 1993 r. oraz z dnia 6 lutego 1995 r. wynikało, iż działka leży na terenach przeznaczonych pod uprawy rolne i nie objęte zakazem zabudowy, co znalazło swoje potwierdzenie w akcie notarialnym nabycia przedmiotowej nieruchomości. Poprzedni właściciel nieruchomości – spółdzielnia A użytkowała ją jako łąki i las sklasyfikowane generalnie w piątej klasie o najniższej użyteczności dla celów produkcji rolnej. Skarżący powołując się na przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że aby ograniczyć prawo właściciela nieruchomości do podjęcia na niej określonej zabudowy lub do jej niezabudowania w ogóle, nie wystarczy powołanie się na to, że teren według przeznaczenia w planie zagospodarowania jest gruntem rolnym, ale konieczne jest wykazanie, że plan zagospodarowania przestrzennego wprowadza zakaz zabudowy tego terenu w ogóle lub zabudowy określonego rodzaju. W ocenie skarżącego obiekty pobudowane na terenie nieruchomości nie wypełniają definicji obiektu budowlanego zawartej w prawie budowlanym, gdyż są one postawione na trylinkach, które z kolei są ułożone jedna na drugiej bez połączenia trwałym spoiwem. Obiekty te pełnią głównie funkcje gospodarczo-magazynowe, zaś funkcja letniskowa ma charakter uzupełniający z uwagi na brak decyzji Gminy o przekwalifikowaniu tych terenów. Skarżący wskazał, iż w protokole z oględzin z dnia 4 września 2000 r. zawarto zapis, iż obiekty pełnią funkcję magazynową i są nietrwale związane z gruntem, zaś w drugim protokole z dnia 21 stycznia 2005 r. wskazano funkcję budynku drewnianego jako budynek rekreacyjny. Tym samym organ w ocenie skarżącego nie udowodnił, aby obiekty zostały zrealizowane w celach mieszkalnych przewidzianych dla funkcji letniskowej. Skarżący podniósł ponadto, że na części działki podjął hodowlę szlachetnych odmian i gatunków drzew i krzewów, zaś obiekty służą mu do ochrony własności, schronienia się i tworzenia warunków bytowych i socjalnych dla celów rolniczych, nie posiadają instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej, deszczowej, gazowej czy też elektrycznej. Skarżący zarzucił, iż w postępowaniu administracyjnym nie brała udziału jego żona R. C., a winna być ona stroną postępowania, gdyż nieruchomość i obiekty na niej posadowione należą do wspólności majątkowej małżeńskiej.
Skarżący kwestionował też wykazanie istnienia ważnych przyczyn poza wymienionymi w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ,o których traktuje art. 37 ust. 2 ustawy. W ocenie skarżącego nie można stawiać zarzutu samowoli budowlanej jednocześnie przerzucając na skarżącego rzekomego ryzyka możliwości zastosowania przez organ nadzoru budowlanego drugiej przesłanki do nakazu rozbiórki , jeśli obiekty posadowiono na terenach, które dopiero później włączono w granice Parku Krajobrazowego. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, nie może mieć znaczenia stan prawny z chwili wydawania decyzji. Przywołane rozporządzenie Wojewody zabrania budowy nowych obiektów, wobec czego jego przepisy nie mogą mieć zastosowania do obiektów przedmiotowych ( pismo k. 14 – 16).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji.
Skarżący dodatkowo w piśmie podnosił, że dokumentacja fotograficzna nie została przez organ szczegółowo opisana, co mogło stanowić podstawę błędnej decyzji, a ponadto wskazał, że Urząd Gminy przystępuje do sporządzania nowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi K. B. Umożliwić to może zalegalizowanie posadowionych obiektów, co przemawia za istnieniem przesłanek do zachowania zrealizowanej zabudowy ( k. 95 – 96).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W sprawie niesporne było, że przedmiotowe obiekty powstały w okresie poprzedzającym dzień 1 stycznia 1995 r., wobec czego organy prawidłowo uznały na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2003 r. , nr 207, poz. 2016), że w sprawie niniejszej należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego.
Przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Uzyskanie pozwolenia było zasadą, wobec czego odstępstwa musiały być wyraźnie prawem przewidziane.
Skarżący , co nie było sporne, nie uzyskał pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów.
O konieczności uzyskania pozwolenia na budowę decydował fakt wykonywania określonych prac, nie zaś to, czy obiekty są czy też nie są trwale z gruntem związane.
Przedmiotowe obiekty użytkowane są w całości jako obiekty letniskowe.
Wbrew temu, co twierdzi skarżący, obiekty nie służą celom produkcji rolniczej.
Choćby z dołączonych do akt sprawy kopii zdjęć przedmiotowych obiektów wyraźnie wynika, że służą one na pobyt ludzi , jak też pełnią funkcje pomocnicze tym celom. Świadczy o tym zarówno wygląd zewnętrzny obiektów , jak i ich wyposażenie.
Skarżący szeroko w skardze rozwodzi się na temat tego, że wykorzystuje obiekty do gromadzenia nasion, płodów rolnych i leśnych, kosiarek i urządzeń do pielęgnacji trawy, krzewów, drzew, suszenia siana, że w obiektach tych przechowuje środki nawozu i pielęgnacji roślin, środki grzybo – i bakteriobójcze , przechowuje w nich sprzęt rolniczy – szpadle- spryskiwacze, łopaty, widły, grabie, i szereg innych narzędzi, a w magazynach przechowuje w licznych pojemnikach suszone płody rolne i leśne oraz zioła. Ponadto odrębnie przechowuje piły, siekiery, sekatory, pędzle. Skarżący twierdzi też, że działka stanowi łąkę oraz że w późniejszym okresie zaczął na niej prowadzić mini - szkółkę leśną
( 7 - 8 akt).
Skarżący nie wykazał tego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nie potwierdzają tego dokumenty dotyczące baraku ( k. 45, 42 akt administracyjnych) , bowiem sam zapis w nich zawarty dotyczący planowanego przeznaczenia baraku jako pomieszczenia na narzędzia rolnicze nie oznacza faktycznego wykorzystywania tego obiektu na wskazany cel.
Co więcej - skarżący nie tylko nie wykazał w postępowaniu administracyjnym, że przedmiotowe obiekty służą celom produkcji rolniczej, ale i nie wykazał przede wszystkim, by faktycznie taką działalność na działce będącej jego własnością prowadził.
Ponadto zrobione na terenie działki zdjęcia nie wskazują w jakikolwiek sposób na to, by w przedmiotowych obiektach przechowywane były narzędzia i to w tak dużej liczbie lub by obiekty te były faktycznie przystosowane do przechowywania płodów rolnych i leśnych, nawozów i suszenia siana.
Skarżący zresztą przeczy sam sobie co do wykorzystywania przedmiotowych obiektów, bowiem choćby w zażaleniu na postanowienie z dnia 10 czerwca 2005 r. o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdza, że działka służy głównie jego starszej matce oraz schorowanym teściom ( k. 43).
W innym miejscu skargi stwierdza natomiast, że obiekty pełnią funkcję gospodarczo – magazynową przez cały rok, a funkcja letniskowa ma charakter uzupełniający( k. 7) , lecz oględziny obiektów dokonane w dniu 21 stycznia 2005 r. , czyli w porze zimowej jak też zrobione zdjęcia nie potwierdzają twierdzeń skarżącego w tym zakresie.
Skarżący w piśmie z dnia 8 grudnia 2005 r. ( k. 95 akt ) zarzuca, że dokumentacja fotograficzna nie została w protokole oględzin szczegółowo opisana , "co może budzić wątpliwości co do jej kompletności i opisu stanu rzeczy zgodnego z rzeczywistym", a to w jego ocenie mogło stanowić podstawę błędnej decyzji organu II instancji. Zauważyć jednak należy, że skarżący nie twierdzi stanowczo, by dołączona do akt dokumentacja fotograficzna nie odpowiadała prawdzie ; co więcej – sam powołuje się na dokumentację fotograficzną znajdującą się w aktach - w zażaleniu z dnia 20 czerwca 2005 r. (k. 43).
W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe obiekty powstały bez wymaganego na podstawie art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 w/w ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Przepis art. 37 ust. 2 stanowi natomiast, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Sformułowanie "wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy" zawarte w przepisie art. 37 ust. 2 w/w ustawy dotyczy wybudowania obiektów budowlanych bez wymaganego ustawą Prawo budowlane pozwolenia na budowę, wobec czego niezasadne są zarzuty skargi, że nie zachodzi pierwsza z przesłanek przewidzianych w tym przepisie z powodu nieobowiązywania w czasie budowy obiektów budowlanych przepisów dotyczących istnienia i ochrony Parku Krajobrazowego.
Rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 37 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy ma charakter fakultatywny i powinno być w nim wskazane, jakie względy legły u podstaw jego podjęcia. W sprawie niniejszej organy administracji wykazały, że obiekty stanowiące przedmiot postępowania zostały wzniesione bez pozwolenia na budowę w terenie, który został objęty ochroną jako Park Krajobrazowy. Rozporządzenie nr [...] Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń na terenie parków krajobrazowych, zmienione rozporządzeniem nr [...] z dnia 3 września 1998 r. w § 3 pkt 6 zabrania lokalizowania i budowy w parkach nowych obiektów letniskowych .
Skoro zatem zgodnie z przywołanym przepisem na omawianym obszarze nie może być lokalizowana nowa zabudowa letniskowa, to oczywiście brak jest podstaw do legalizacji zabudowy wzniesionej z naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 1998 r. stwierdził, że interes społeczny i słuszny interes właściciela sąsiedniej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej niż inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa
( wyrok IV SA 759/96 LEX 43338) . Sąd orzekający w sprawie niniejszej pogląd ten podziela. W sprawie niniejszej zachodziły przyczyny uzasadniające orzeczenie rozbiórki - były to względy ochrony przyrody.
Przesłanka nakazu rozbiórki, jaką jest istnienie innych ważnych przyczyn zgodnie z brzmieniem i celem art. 37 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , winna być oceniana według stanu na dzień orzekania nakazu rozbiórki . Użycie przez ustawodawcę sformułowania w czasie teraźniejszym – " jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami" – świadczy o konieczności badania istnienia ważnej przyczyny w dacie wydawania decyzji. Także cel tego uregulowania wskazuje na konieczność badania istnienia ważnej przyczyny w dacie wydawania decyzji, a celem tym jest doprowadzenie do rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wcześniejsze istnienie ważnej przyczyny, w tym w dacie budowy obiektu, lub po jego wybudowaniu lecz przed wydaniem decyzji jest z tego punktu widzenia obojętne, a przyczyna, która istniała w dacie budowy obiektu, a nie zachodzi w dacie orzekania , nie mogłaby uzasadniać nakazu rozbiórki.
Stwierdzenie istnienia "ważnej przyczyny" dokonane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest działaniem prawa wstecz, bowiem poza pierwszą przesłanką ( budowa niezgodna z przepisami czyli bez pozwolenia) każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku( niepublikowanym) z dnia 16 lutego 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 980/97 stwierdził: "istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten kto się jej dopuszcza ryzykował ( według stanu prawnego sprzed 1 stycznia 1995 r. ) , iż druga podstawa do nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu". Sąd orzekający w sprawie niniejszej pogląd ten w całości podziela . Stronę dokonującą samowoli budowlanej obciążało ryzyko późniejszego zaistnienia okoliczności stanowiącej ważną przyczynę nakazu rozbiórki w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października Prawo budowlane , wobec czego organ administracji dokonał prawidłowej interpretacji tego przepisu w omawianym zakresie.
Organ miał więc podstawy do wydania zaskarżonej decyzji już tylko na tej podstawie, że stwierdził istnienie tej jednej właśnie "ważnej przyczyny" uzasadniającej wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów.
Odnosząc się do zarzutów skargi na marginesie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego w umowie sprzedaży nieruchomości ( w formie aktu notarialnego) z dnia 20 października 1993 r. stwierdzono jedynie, że z informacji o terenie wydanej przez Urząd Gminy z dnia 30 lipca 1993 r. wynika, iż działka nr [...] leży na terenach przeznaczonych pod uprawy rolne, nie zaś że leży także na terenach nie objętych zakazem zabudowy.
Kwestia podnoszona przez skarżącego, że Urząd Gminy przystępuje do sporządzania nowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi K. B. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem legalność decyzji ocenia się co do zasady według stanu faktycznego i prawnego z chwili jej wydania.
Zarzut skarżącego podniesiony w skardze, że przymiot strony w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów przysługiwać powinien także jego żonie R. C. , która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, mimo że nieruchomość i obiekty nań posadowione należą do wspólności majątkowej małżeńskiej jest gołosłowny, bowiem skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu na poparcie swoich twierdzeń.
Oczywiście co do zasady właściciel oraz współwłaściciel nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki takiego obiektu, gdyż postępowanie to dotyczy jego interesu prawnego.
Jednak ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka , na której wybudowane zostały obiekty będące przedmiotem zaskarżonej decyzji jest własnością jedynie J. C. Potwierdza to również treść umowy sprzedaży z dnia 20 października 1993 r., znajdującej się również w aktach administracyjnych.
Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazywał, by jego żona była współwłaścicielką działki, a poza zarzutem podniesionym w skardze okoliczności tej nie wykazał.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu mimo pewnych braków uzasadnienia, które to uchybienia nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia, i oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło