IV SA/Wa 741/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-13

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciele nieruchomości sąsiednich, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na zakład szklarski, jeśli planowana inwestycja może wpływać na ich dostęp do posesji z powodu ograniczonej szerokości drogi i potencjalnego parkowania pojazdów klientów na tej drodze?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, właściciele nieruchomości sąsiednich, posiadają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ planowana inwestycja, ze względu na wąską drogę dojazdową i potencjalne parkowanie pojazdów klientów na tej drodze, może ograniczać ich swobodny wjazd i wyjazd z posesji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rozwiązała w sposób wystarczający kwestii komunikacji dla inwestycji, co może prowadzić do negatywnych skutków wykraczających poza granice działki inwestycyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący E.G. i Z.G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta O. ustalającej warunki zabudowy dla zakładu szklarskiego. Skarżący zarzucili, że planowana inwestycja, ze względu na wąską drogę dojazdową i brak wystarczających miejsc parkingowych, będzie utrudniać im dostęp do posesji i naruszać ład przestrzenny. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie jest uciążliwa i nie narusza ich interesów prawnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego oraz nakazał ściągnąć od Kolegium na rzecz Skarbu Państwa zwrot nieopłaconej części wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Tomasz Wykowski, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.),, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skargi E.G. i Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz E. i Z.G. 200 zł(dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. nakazuje ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 300zł ( słownie : trzysta złotych) tytułem zwrotu nieopłaconej części wpisu sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 Kpa, umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez E. i Z. G. oraz M. B. od decyzji Prezydenta Miasta O. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania piwnic części pomieszczeń parteru budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...]położonej w O. przy ul. [...] z przeznaczeniem na zakład szklarski punkt przyjmowania zamówień i wykonywanie drobnych usług szklarskich. W uzasadnieniu niniejszej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, iż osoby wnoszące odwołanie nie zostały przez organ I instancji uznane za strony toczącego się przed tym organem postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia warunków zabudowy. Rozpoznając odwołanie, organ II instancji zbadał więc czy E. i Z. G. oraz M. B., posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, w niniejszym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy działki gruntu Nr [...] i [...], których właścicielami są odwołujący się położone są w sąsiedztwie proponowanego przez inwestora wejścia do zakładu szklarskiego, jednakże po przeciwnej stronie ul. [...]. Cały teren obejmujący zarówno ul. [...] jak i [...] oraz ul. [...] zabudowany jest budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej, gdzie funkcjonują również zakłady świadczące usługi np. medyczne i remontowo-budowlane. Także w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003r. planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta O., teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkalno-usługową. Z treści wniosku inwestora wynika, zaś iż w projektowanym zakładzie szklarskim będą przyjmowane jedynie zlecenia na usługi składane przez klientów, jak również wykonywane drobne usługi "od ręki", nie wymagające zaangażowania maszyn. Przed zakładem od strony ul. [...] przewiduje się stworzenie jednego lud dwóch miejsc parkingowych dla samochodów osobowych. Organ wskazuje, iż odwołujący się wywodzą swój interes prawny w niniejszej sprawie z tych względów, iż w ich ocenie zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego z przeznaczeniem na zakład szklarski przyczyni się do uniemożliwienia im swobodnego korzystania z ich działek. Ograniczy bowiem skarżącym dojazd wąską drogą jaką jest ul. [...] oraz utrudni wjazd i wyjazd z ich posesji. Zachwieje również i naruszy istniejącą funkcję zabudowy ulicy, wymagania ładu przestrzennego, bezpieczeństwa, jakości życia i ochronę zdrowia ich jako mieszkańców. W ocenie Kolegium, w świetle przedstawionych wyżej okoliczności nie można zgodzić się ze stanowiskiem odwołujących, iż realizacja inwestycji będzie wkraczała w ich prawne interesy. Nie jest to bowiem inwestycja uciążliwa z punktu widzenia przepisów ochrony środowiska i zdrowia, nie naruszy ona również dotychczasowego układu w zakresie zabudowy przestrzennej. Ponadto organ zwraca uwagę, iż działki odwołujących się nie sąsiadują bezpośrednio z planowaną inwestycją, lecz znajdują się po przeciwnej stronie drogi lokalnej. Wprawdzie ulica ta jest wąska, jednak może z niej korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000r. Nr 71 poz. 838 z późn. zm). Wobec niniejszego w ocenie organu odwołujący się nie mogą być uznani za stronę toczącego się postępowania, a tym samym nie są oni legitymowani do wniesienia niniejszego odwołania. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., wnieśli Z. i E. G.. Zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji lub uchylenie decyzji I i II instancji łącznie, jako naruszających art. 140 i 144 kodeksu cywilnego, oraz art. 112 i 174 prawa o ochronie środowiska. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali między innymi, iż wejście i dojazd do planowanego zakładu ma odbywać się od ul. [...], przy której zamieszkują. Droga ta jest drogą bardzo wąską ok. 4,5 m. Parkujące na niej samochody, należące do klientów zakładu uniemożliwiają skarżącym niejednokrotnie lub w znacznym stopniu ograniczają dostęp do ich posesji. Zdaniem skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. lakonicznie wskazało w swojej ocenie, że dla planowanej inwestycji są przewidziane miejsca parkingowe dla jednego lub dwóch samochodów, ale już nie zauważyło, że ze względu na ilość wolnego miejsca na tej działce, nie jest możliwa ich realizacja w sposób zgodny z warunkami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75poz. 690), które to konkretnie określa wymiary i położenie miejsc parkingowych. Obecnie samochody parkują więc na wąskiej ulicy [...], co powoduje, iż znajdują się one w odległości mniejszej niż 7 metrów od okien budynków mieszkalnych. Skarżący podnoszą, iż zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 Kpa, wszystkie działania organów administracji muszą być zgodne z przepisami prawa. W niniejszej sprawie konieczne jest zatem zdefiniowanie pojęcia uciążliwości. Definicja ta zawarta jest zdaniem skarżących w szczególności w art. art. 140 i 144 Kc, jak również w doktrynie która ukształtowała się na gruncie tych przepisów. Ponadto skarżący wskazują również, iż zakład szklarski funkcjonował w tym miejscu wcześniej, zatem bazując na wcześniejszych doświadczeniach podnoszą, iż brak jest możliwości zrealizowania wszystkich warunków technicznych w tym wybudowania miejsc parkingowych, określonych w decyzji organu I instancji, ustalającej warunki zabudowy. Na potwierdzenie swoich twierdzeń oraz w celu zobrazowania, jak zakład bez odpowiedniej infrastruktury w zakresie zapewnienia miejsc postojowych, ogranicza korzystanie skarżącym z ich nieruchomości przedłożyli oni fotografie przedstawiające samochody osobowe oraz ciężarowe należące do klientów zakładu, parkujące na ulicy [...]. Jednocześnie skarżący zarzucili organowi, iż prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie organy administracji uchybiły obowiązkowi sporządzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, spełniającej warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588). Zawarta w aktach sprawy analiza nie określa w sposób prawidłowy obszaru analizowanego terenu, co uchybia wymaganiom określonym w/w rozporządzeniu, zgodnie z którym granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów w niej podniesionych, podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie stanowi kwestia, czy skarżący mogą mieć przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania piwnic i części pomieszczeń na parterze budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej w O. przy ul. [...] z przeznaczeniem na zakład szklarski punkt przyjmowania zamówień i wykonywanie drobnych usług szklarskich, a więc czy na tym etapie inwestycji mają oni interes prawny, rozumiany jako interes oparty na przepisach prawa materialnego. Należy więc wskazać, iż w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie w jakim inwestycja ta narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy. Zawarte w skardze zarzuty wskazują, iż skarżący swój interes prawny wywodzą z faktu, iż ich działka usytuowana jest w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji, bowiem położona jest ona po przeciwnej stronie drogi -ul. [...], przy której planowane jest wejście i wjazd do zakładu. Z uwagi na to, iż możliwa do zagospodarowania część działki, na której zlokalizowana ma być inwestycja zdaniem skarżących jest niewystarczająca dla stworzenia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych dla klientów zakładu, zmuszeni są oni do parkowania na drodze-ul [...]. Droga ta jest jednak drogą bardzo wąską- około 4,5 m szerokości, w związku z powyższym parkujące przy niej pojazdy uniemożliwiają skarżącym swobodny wjazd i wyjazd z ich posesji. Należy więc wskazać, iż problematyki ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dotyczy art. 54 pkt 2 lit d w związku z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z 2003r. z późn. zm). Obejmuje ona ochronę interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może w uzasadnionych przypadkach służyć obronie interesów właścicieli działek położonych dalej. Organ zobowiązany jest więc do badania tego interesu w każdym indywidualnych przypadku. Zależy to bowiem od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w tym zdjęcia przedstawione przez skarżących wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, iż parkowanie przed zakładem odbywa się na drodze stanowiącej jedyny dojazd do posesji skarżących, uniemożliwiając im lub w znacznym stopniu ograniczając swobodny wjazd lub wyjazd z ich posesji. Zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy, wbrew wymaganiom art. 54 pkt 2c związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie rozwiązuje w żaden sposób kwestii komunikacji dla planowanej inwestycji. Zobowiązuje ona jedynie inwestora do zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych w granicach własnej działki, co jednak nie stanowi konkretyzacji ogólnego obowiązku, a więc nie może stanowić rozstrzygnięcia w sprawie. Organ wydając niniejszą decyzję winien był więc uwzględnić czy na działce przy której zlokalizowana ma być inwestycja istnieje możliwość urządzenia odpowiedniej, do obsługi tego typu zakładu ilości miejsc postojowych. Ponieważ decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rozstrzyga w istocie zagadnienia sposobu zapewnienia przez inwestora spełnienia wymagań obsługi w zakresie komunikacji dla planowanego przedsięwzięcia, pozostawiając ją uznaniu inwestora, należy przyjąć, iż może powodować to skutek faktyczny w postaci dalszego parkowania samochodów na drodze publicznej, co też podnoszą skarżący przedstawiając dowody w postaci zdjęć. Realizacja przedsięwzięcia bez określenia wymagań gwarantujących klientom zakładu możliwość parkowania na terenie działki nr [...], oznacza iż skutki realizacji inwestycji wykraczać mogą poza granice tej działki. Zatem jej oddziaływanie dotyczyć będzie terenów nie tylko do niej przyległych, ale także terenów przylegających do ulicy [...], gdzie dopuszczone byłoby nadal parkowanie pojazdów należących do klientów zakładu. W świetle powyższego należy więc uznać, iż skarżący, których działka sąsiaduje bezpośrednio z odcinkiem ulicy [...], na którym odbywa się parkowanie powyższych pojazdów, mają interes prawny w niniejszej sprawie, a tym samym posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Na marginesie należy wskazać, iż interesu prawnego skarżący nie posiadaliby, gdyby decyzja określała konkretne wymagania w zakresie obowiązku zapewnienia przez inwestora odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla klientów zakładu, powodując w konsekwencji ograniczenie potencjalnego oddziaływania niniejszej inwestycji w tym zakresie do obszaru działki nr[...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło