I FSK 4/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka - Medek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 1381/05 w zakresie odrzucenia skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 1381/05, mocą którego odrzucono skargę J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług. W motywach orzeczenia Sąd przedstawił stan sprawy. Wskazał, że skarga została nadana w urzędzie pocztowym 5 sierpnia 2005 r., tymczasem jak podał organ odwoławczy oraz jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzję doręczono stronie 24 czerwca 2005 r. Co za tym idzie, skargę wniesiono z uchybieniem trzydziestodniowemu terminowi wskazanemu w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a. W oparciu o powyższe fakty Sąd stanął na stanowisku, że skarga jako spóźniona podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia skarżący reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie go w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i odrzucenie skargi pomimo wniesienia jej w ustawowo zakreślonym terminie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnych ustaleniach faktycznych. Wskazano, że w dniu 24 czerwca 2005 r. przesyłka nie została odebrana, a jedynie awizowana i pozostawiona na 14 dni w urzędzie pocztowym. Powtórne awizo opatrzone jest datą 4 lipca 2005 r., o czym świadczy data umieszczona na kopercie zawierającej sporną decyzję (strona załączyła do skargi kasacyjnej kserokopię tej koperty). Autor skargi kasacyjnej wskazał, że strona odebrała decyzję 6 lipca 2005 r., czego dowodzi jego własnoręczna adnotacja na kopercie oraz przede wszystkim uzyskane po wdrożeniu procedury reklamacyjnej oświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego Bytom 2 i odpis dowodu odbioru przesyłki (oba dokumenty załączono do skargi kasacyjnej). Skarżący dodał także, że nie został mu doręczony dowód z dokumentu, tj. kserokopia potwierdzenia odbioru decyzji, co podważa jego wartość dowodową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że kwestia poprawności doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym jest kluczowa dla oceny, czy strona przez błędną formę tychże nie została pozbawiona prawa do sądu. Wynika to z faktu, że poprawne doręczenie pisma umożliwia stronie zapoznanie się z jego treścią oraz często rozpoczyna bieg terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jest więc w istocie gwarancją zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał za bezsporny fakt doręczenia decyzji stronie dnia 24 czerwca 2005 r. Tezę tę oparł, jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tymczasem z dokumentu tego bezsprzecznie wynika jedynie, że 24 czerwca 2005 r. awizowano przesyłkę z powodu nieobecności adresata, a następnie pozostawiono ją w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Nie zawiera on natomiast ani informacji o ewentualnym fakcie ponownego awizowania, ani tym bardziej o dacie odbioru przesyłki (rubryka "data i czytelny podpis odbiorcy" zawiera jedynie parafę, a listonosz odnotował poniżej, że przesyłkę doręczono adresatowi osobiście). Tak wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru w żadnej mierze nie świadczy o tym, że przesyłkę doręczono stronie 24 czerwca 2005 r., jak przyjął w swoim orzeczeniu Sąd pierwszej instancji, przeciwnie, dowodzi, że tego dnia przesyłkę awizowano. Ponadto dowody przedstawione przez stronę, w szczególności pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego Bytom 2 wraz z dowodem odbioru przesyłki świadczą niezbicie, że decyzję doręczono poprawnie z dniem 6 lipca 2005 r. Co za tym idzie, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. rozpoczął bieg 7 lipca 2005 r., a zakończył 5 sierpnia 2005 r. Powyższe fakty powodują, że zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest trafny, przy czym strona wykazała, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji bezzasadnie bowiem przyjął, że skargę wniesiono z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, a w konsekwencji bezpodstawnie ją odrzucił. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na wadliwe sformułowanie przez pełnomocnika strony zarzutu skargi kasacyjnej. Stwierdzenie, że nastąpiło tu naruszenie przepisów prawa materialnego jest błędne: przepis art. 58 P.p.s.a. jest bez wątpienia przepisem o charakterze proceduralnym, reguluje bowiem procesowe skutki prawne określonych zdarzeń i faktów. Należy ponadto dodać, że tylko zarzut naruszenia przepisów postępowania może skutkować podważeniem błędnych ustaleń co do stanu faktycznego w sprawie. Z uwagi jednak na fakt powołania w treści zarzutu przepisu art. 58 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższy mankament skargi kasacyjnej nie uniemożliwił tutejszemu Sądowi jej rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na fakt wadliwego sformułowania wniosku skargi kasacyjnej, tj. żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia i rozpoznania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny do rozpoznawania skargi jako sąd pierwszoinstancyjny, o czym świadczy treść art. 15 P.p.s.a. Wziąwszy to pod uwagę należy stwierdzić, że jedynym możliwym rozstrzygnięciem mogącym zapaść w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej w tej sprawie jest postanowienie o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia. Powyższe sprawia, iż zgłoszony w ramach podstaw kasacyjnych zarzut uznać trzeba za słuszny, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.