II SA/Lu 578/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał J. S. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad synem P. w kwocie 420 zł miesięcznie na okres od 5 października 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. S. domagała się przyznania świadczenia za okres od 1 stycznia 2003 r. Stwierdziła, iż jej dziecko jest chore na porażenie mózgowe i świadczenie pielęgnacyjne jej przysługuje. Podkreśliła, iż otrzymywała je do dnia 3 grudnia 2002 r., a następnie przez dwa lata odwoływała się od orzeczeń komisji lekarskich. Ostatecznie sąd uznał, iż świadczenie należy się od dnia urodzin syna tj. od 3 maja 1991 r. do dnia 3 maja 2007 r., tj. do dnia ukończenia przez niego 16 lat. Kolegium nie podzieliło takiego stanowiska. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż prawo do świadczeń rodzinnych, w tym także świadczenia pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. J. S. wniosek taki złożyła dopiero 30 września 2004 r., natomiast orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 5 października 2004 r. dopiero w dniu 15 października 2004 r. Tak więc uprawnienie do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego zostało przez organ I instancji prawidłowo określone na datę wydania prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności, czyli od dnia 5 października 2004 r. Prawidłowo określono także datę końcowej realizacji świadczenia. Według art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do nich ustala się na okres zasiłkowy, który w ustawie został zakreślony do dnia 31 sierpnia 2005 r. Powyższej oceny nie podzieliła świadczeniobiorczyni. Składając na rozstrzygniecie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca dowodziła, iż wprawdzie orzeczenie o niepełnosprawności wpłynęło 15 października 2005 r., to jednak sąd w swoim wyroku zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z dnia 1 lutego 2003 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Oczywistym uchybieniem organu odwoławczego jest pominięcie treści art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami) mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Według tego przepisu w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z dnia 5 października 2005 r. znak: PS.WZ-[...] zmieniające własne orzeczenie z dnia 1 lutego 2003 r. nr WZO-[...] o niepełnosprawności P. S. podaje jednoznacznie, iż wydaje się je do dnia 3 maja 2007 r. Zatem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być ustalone do dnia 31 maja 2007 r., a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji do dnia 31 sierpnia 2005 r. Błędnie określono także termin początkowy jego realizacji. Skarżąca nie podnosiła wprawdzie stosownego zarzutu w złożonej skardze, ale aspekt ten był przez nią akcentowany w odwołaniu, co Sąd także rozważył nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, na co wskazuje treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Należy podkreślić przede wszystkim, iż ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej (art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Paragraf 8 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213 poz. 2126) stanowi natomiast, iż postępowanie w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku do którego należy dołączyć orzeczenie o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka oraz zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości dochodów o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 6. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się natomiast począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 ustawy). W sprawie nie jest kwestionowane, że świadczenie pielęgnacyjne było wypłacane do końca 2002 r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, kiedy prawo do tego świadczenia zostało ustalone. Bezspornym jest jednak, co podaje orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 5 października 2005 r., iż niepełnosprawność syna skarżącej datuje się od urodzenia, a samo orzeczenie wydano do dnia 3 maja 2007 r. Oznacza to, że wspomniane orzeczenie o niepełnosprawności zawierające wskazanie do konieczności sprawowania nad P. S. stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, potwierdza jedynie stan ciągłości w stosunku do stanu objętego decyzją przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne do dnia 31 grudnia 2002 r. Za trafne uznać należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2002 r. (sygn. akt I SA 1235/02), dotyczącego wprawdzie zasiłku stałego, ale znajdującego zastosowanie także w niniejszej sprawie, iż w takim przypadku złożenie kolejnego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia nie wszczyna nowego postępowania w sprawie, ale oznacza jedynie jego kontynuację. W przypadku skargi świadczenie pielęgnacyjne powinno być zatem wypłacane od następnego miesiąca po miesiącu w którym upłynął termin na jaki zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności P. S., w oparciu o które było dotychczas wypłacane. Należy podkreślić, iż na powyższą ocenę nie ma wpływu ewentualna obawa co do spełniania przez skarżącą pozostałych przesłanek ustawowych umożliwiających korzystanie ze świadczenia. Według art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń, osoba o której mowa w art. 23 ust. 1 jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego to świadczenie. Skutki niedochowania tego obowiązku określa art. 30 tej ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.