III SA/Gd 479/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 8 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K.-M. na decyzję Kuratorium Oświaty [...] Delegatura [...] z dnia 26 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie oceny pracy nauczyciela kontraktowego uchyla zaskarżoną decyzję. W dniu 29 czerwca 2004 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w S. dokonał negatywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu nauczyciela kontraktowego mgr. M. K.-M. W uzasadnieniu oceny wskazał, że nauczycielka odbywała staż w dniach od 21 września 2001 r. do 31 maja 2004 r. jako pedagog szkolny a następnie złożyła sprawozdanie ze swojej działalności. Podstawą podjęcia negatywnej oceny był między innymi projekt oceny dorobku zawodowego nauczyciela wystawiony przez opiekuna stażu. Dyrektor szkoły przypomniał, że nauczycielka w ciągu 3 lat przebadała około 160 uczniów i dobrze układała się jej współpraca z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną w U. a później w S. W trakcie stażu próbowała rozpoznać środowisko rodzinne uczniów. Na ocenie zaważyły jednak nieliczne badania uczniów z problemami wychowawczymi. Kontakt z policją polegał na przesłuchaniu uczniów w gabinecie pani pedagog, kilku wspólnych wyjazdach do domów rodzinnych uczniów oraz przeprowadzeniu kilku zajęć z udziałem przedstawicieli Szkoły Policji w S. W miarę możliwości nauczycielka organizowała pomoc uczniom z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Nie układała się natomiast współpraca z opiekunem stażu i w konsekwencji nie przeprowadzono, żadnych wspólnych zajęć. W roku szkolnym 2003/2004 nie odbyło się ani jedno posiedzenie Szkolnej Komisji Wychowawczej w której M. K.-M. pełniła funkcję przewodniczącej. Bardzo słabo układała się współpraca z wychowawcami w zakresie poprawy frekwencji uczniów na zajęciach. Sytuacje trudne przez dłuższy czas nie były rozwiązywane. Nauczycielka nie prowadziła w okresie stażu ani jednego apelu, poświęconego dyscyplinie lub sprawom wychowawczym. Zdarzały się również inne nieprawidłowości polegające na; nierzetelnym informowaniu rodziców o możliwości nie promowania uczniów, podaniu do prasy nie sprawdzonych informacji o uczniu, reprezentowania szkoły bez upoważnienia dyrektora, braku terminowości czy pozostawienia uczniów bez pomocy pedagogicznej. M. K.-M. odwołał się do Kuratora Oświaty, podnosząc, że ocena jest niesprawiedliwa i sposób jej sporządzenia narusza prawo. Jej osiągnięcia jako pedagoga szkolnego są potwierdzone wieloma zaświadczeniami a sformułowania Dyrektora zawarte w ocenie są nieprawdziwe. Dnia 23 lipca 2004 r. wizytator R. K. dokonała sprawdzenia dokumentacji mającej wpływ na ustalenie oceny dorobku zawodowego M. K.-M. i stwierdziła, że zarzuty pani pedagog nie znalazły potwierdzenia. W związku z powyższym Dyrektor Delegatury [...] (Kuratorium Oświaty [...]) podtrzymał ocenę negatywną dorobku zawodowego M. K.-M., jako podstawę prawną wskazując art. 9 c ust. 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tj; Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.). Organ zaznaczył, że w sprawie zostały zachowane wszystkie procedury wymagane prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nauczycielka wniosła o uchylenie obu ocen ponieważ zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. W szczególności skarżąca podniosła błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 9 c ust. 6, 8 i 9 Karty Nauczyciela oraz naruszenie przepisów art. 7, 9, 10 § 1 i 3, art. 75, 77, 80, 81, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. M. K.-M. wnioskowała, o przeprowadzenie dowodu z jej akt osobowych i całej dokumentacji będącej podstawą wydania przedmiotowej oceny. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż organ wydając decyzję na mocy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego winien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a wątpliwości nie może rozstrzygać na niekorzyść strony. Art. 107 § 1 k.p.a. obok innych elementów wymaga aby decyzja administracyjna zawierała pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu. Oceny wydane w sprawie nie powołują podstawy prawnej oraz brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Twierdzenia zawarte w przedmiotowej ocenie dorobku zawodowego są gołosłowne i mają charakter pomówień. Z kolei organ odwoławczy nie wydał decyzji merytorycznej jak wymagają przepisy a ograniczył się jedynie do sprawdzenia czy organ I instancji zachował wymogi proceduralne. W ocenie skarżącej organy nie podjęły wszystkich czynności pozwalających na ustalenie rzeczywistego stanu sprawy. Czynny udział strony w postępowaniu polega między innymi na możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.), jednak wobec skarżącej organy nie zachowały tych procedur. Postępowanie organów w sprawie niewątpliwie przekracza granice swobodnej oceny dowodów. Skarżąca wnosi o ewentualna zmianę decyzji poprzez uznanie, iż ocena jej dorobku zawodowego jest oceną pozytywną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, ponieważ decyzja jest właściwa i znajduje oparcie w materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości po przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sądy administracyjne nie maja kompetencji do merytorycznego rozpatrywania spraw administracyjnych i wydawania decyzji bądź innych aktów które są zastrzeżone do kompetencji organów administracji publicznej. Zatem Sąd nie może zadośćuczynić wnioskowi strony i wydać oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu niezależnie od tego czy miałaby być to ocena pozytywna czy negatywna. Skarga jest zasadna. Art. 9 c ust. 6 Karty Nauczyciela przewiduje, że ocenę dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu ustala, z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego nauczyciela, w przypadku nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego - po zapoznaniu się z projektem oceny opracowanym przez opiekuna stażu i po zasięgnięciu opinii rady rodziców. Natomiast ust. 5 tego artykułu stanowi, że ocena może być pozytywna lub negatywna. Ocena sporządzana jest na piśmie i zawiera uzasadnienie oraz pouczenie o możliwości wniesienia odwołania. Z przepisów Karty Nauczyciela nie wynika wprost, że przedmiotowa ocena jest decyzją administracyjną. W szczególności ustawa nie używa w odniesieniu do tej oceny nazwy decyzja oraz nie nakazuje stosowania kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 listopada 2001 r. II SA 2024/01 (Pr. Pracy 2002/1/38) podkreślił, że postępowanie o nadanie stopnia awansu zawodowego jest swoistym postępowaniem administracyjnym składającym się z kilku powiązanych ze sobą etapów zakończonym wydaniem decyzji. Ocena dorobku zawodowego nauczyciela jak i inne podejmowane na poszczególnych etapach tego postępowania akty i czynności odpowiednich organów nie powinny być traktowane jako samodzielne decyzje administracyjne. Jakkolwiek powyższe okoliczności same w sobie nie przesądzają charakteru prawnego oceny dorobku zawodowego, sąd uwzględnił, wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 (OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169) który stwierdził, że do uznania aktu za decyzję musi on spełniać cztery warunki tzn. określać autora, adresata, zawierać rozstrzygnięcie i podpis osoby reprezentującej organ. Te wszystkie elementy zawiera przedmiotowa ocena. Organy dokonujące oceny oraz skarżąca nie kwestionowali wydawania rozstrzygnięcia w trybie przewidzianym dla decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawnych (art. 107 § 3 k.p.a.). Zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań określonych w art.107 k.p.a. Po pierwsze nie zawiera pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Po drugie nie zawiera uzasadnienia. Organ odwoławczy w decyzji skupił uwagę jedynie na zachowaniu procedur obowiązujących przy wydawaniu oceny przez Dyrektora szkoły. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organ II instancji rozpatrując odwołanie na nowo bada i rozstrzyga merytorycznie sprawę (zobacz wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. IV SA 1313/98, Lex nr 48725). Nie działa zatem jak organ kasacyjny, który kontroluje orzeczenie I instancji. Także art. 9 c ust. 9 Karty Nauczyciela przewiduje, iż od oceny dorobku zawodowego nauczycielowi przysługuje odwołanie do organu sprawującego nadzór pedagogiczny w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania./.../ Ocena dorobku zawodowego nauczyciela ustalona przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest ostateczna. Ze sformułowania tego przepisu można wywieść wniosek, że organ odwoławczy winien "ustalić" ocenę dorobku zawodowego nauczyciela i co za tym idzie merytorycznie rozpatrzyć całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o dyspozycje art. 7 i 77 k.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie spełnił tych wymogów. Obok negatywnej opinii rady rodziców i innych niekorzystnych dla skarżącej elementów w aktach sprawy znajdują się zaświadczenia i podziękowania wskazujące, że skarżąca angażowała się w pracę nauczyciela pedagoga i podejmowała różnorodne działania zmierzające do rozwiązywania problemów wychowawczych zaistniałych w szkole. Organ II instancji nie uwzględnił tych ostatnich oraz nie wyjaśnił dlaczego. W sytuacji, gdy ocena dorobku zawodowego nauczyciela może być pozytywna lub negatywna organ winien szczegółowo rozpatrzyć cały materiał dowodowy i uzasadnić dlaczego daje pierwszeństwo spostrzeżonym nieprawidłowościom a nie tym działaniom ocenianej, które zasługują na pozytywna ocenę. Sąd uznał zatem, że organ wydając decyzję nie uwzględnił całości materiału dowodowego i nie wykazał w sposób przekonywujący zasadności swego rozstrzygnięcia. Organ ponownie rozpatrujący sprawę winien uwzględnić powyższe uwagi i wydać decyzje spełniającą wymogi przewidziane prawem. Organ winieni rozważyć możliwość uzupełnienie materiału dowodowego na okoliczności wskazane w odwołaniu. W związku z naruszeniem art. 7, 77 i 107 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.