VI SA/Wa 535/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Agnieszka Łąpieś-Rosińska WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana B. D. – skarżącego - od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. odmawiającej wydania pozwolenia na broń palną myśliwską, działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 t.j.) oraz art. 10 ust. l w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52. poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu, art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nakłada na osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń obowiązek przedstawienia okoliczności, którymi motywuje zamiar posiadania danej broni. W ocenie organu powołany przepis, wraz z przepisem art. 80 k.p.a. stanowi, że organ korzysta z prawa do swobodnej oceny w postępowaniu administracyjnym. Komendant Główny Policji wskazał, że ciężar dowodowy spoczywa na wnioskodawcy, który we własnym interesie powinien dążyć do przekonania organu o słuszności żądania. Wskazał, że w toku całego postępowania administracyjnego, skarżący miał swobodną możliwość wyrażania własnego stanowiska w kwestii zasadności wniosku, o wydanie pozwolenia na posiadanie 19 egzemplarzy broni myśliwskiej, jak też miał możliwość wsparcia stanowiska uznanymi za konieczne dowodami, czy argumentami. W ocenie organu, skarżący możliwości wsparcia swego stanowiska wykorzystał. Wobec czego organ uznaje, że nie istniała podniesiona w skardze konieczność, a tym bardziej celowość prowadzenia dodatkowych czynności dowodowych z inicjatywy samego organu odwoławczego. Do organu należała natomiast ocena całokształtu okoliczności przytaczanych przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o wydanie pozwolenia na 19 egzemplarzy broni myśliwskiej. Organ po przeprowadzonym postępowaniu doszedł do wniosku, że skarżący nie dowiódł w przekonujący sposób, iż zasadne jest wydanie mu pozwolenia na żądaną liczbę broni myśliwskiej. Organ wskazał, że z racji krótkiego stażu członkowskiego PZŁ, co wiąże się, m.in. z zakresem uprawnień łowieckich, trudno jest uznać skarżącego za myśliwego mającego faktyczną potrzebę dysponowania tak dużą ilością broni. Argumentację skarżącego w tym zakresie, organ uznał za dowolną, subiektywną i nie popartą konkretnymi i przekonującymi dowodami, odnoszącymi się podmiotowo do osoby skarżącego. Zdaniem Komendanta Głównego Policji myśliwi w Polsce posiadają na ogół po 2-3 egzemplarze broni. Zdarzają się przypadki dysponowania większymi zasobami broni, lecz ma to uzasadnienie jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym obiektywnie dowiedzione, rzeczywiste, a nie tylko hipotetyczne potrzeby danego myśliwego. Komendant Główny Policji wskazał, że skarżący posiada legalnie broń palną bojową, gazową oraz sportową i nie poddał się urzędowym czynnościom w ramach kontroli sposobu przechowywania broni, realizowanej przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] na podstawie art. 27 ustawy o broni i amunicji. W tym zakresie toczy się odrębne postępowanie administracyjne, które w dacie wydania decyzji II instancyjnej nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, że przytoczone okoliczności związane z posiadaniem przez skarżącego innych, niż myśliwska rodzajów broni nie zostały w dacie wydania zaskarżonej decyzji potraktowane, jako przesłanka dodatkowo przemawiająca za odmową wydania pozwolenia na broń myśliwska. Wskazano, że zaskarżona decyzja, w przeciwieństwie do decyzji organu I instancji, nie uwzględnia zarzucanego skarżącemu w odrębnym postępowaniu niepoddania się wspomnianej kontroli. Zdaniem organu, w przypadku istnienia podstawy faktycznej do wydania pozwolenia, przy jednoczesnym niedostatecznym uzasadnieniu przez wnioskodawcę ilości broni pozwolenie nie może być wydane, a stwierdzenie to nie zaprzecza faktom, że ustawa nie ogranicza ilości broni jaką można posiadać na podstawie pozwolenia. Organ uznaje, że myśliwy może posiadać nawet 20 egzemplarzy broni służącej celom łowieckim, jednak uzyskanie takiego pozwolenia uzależnione jest od obiektywnego wykazania przez wnioskodawcę, iż dana ilość broni jest niezbędna. Wskazał, że nie został przekonany o istnieniu oczywistej potrzeby posiadania przez stronę 19 egzemplarzy broni myśliwskiej. Skargę na powyższą decyzję wniósł Pan B. D. wskazując, że jako członek Polskiego Związku Łowieckiego wystąpił do organu I instancji o wydanie pozwolenia na posiadanie broni przeznaczonej do celów łowieckich w ilości 19 sztuk. Wyjaśnił, że przesłanką ubiegania się o 6 sztuk broni śrutowej gładkolufowej, 9 jednostek broni kulowej oraz 4 sztuk broni kombinowanej kulowo – śrutowej jest zbieżne z treścią Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 4 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 35, poz. 215 z 1997 r.) oraz stanowiskiem ekspertów z Zarządu Okręgowego PZŁ w [...], którzy na prośbę WPA KWP w [...] wyjaśniali zasadność posiadania przez myśliwych określonej liczby broni myśliwskiej. Skarżący wskazał, że organ II instancji przyjął, że istniała podstawa faktyczna wydania skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską. W związku z powyższym nie jest zrozumiałe dla niego, dlaczego organ II nie rozstrzygnął odwołania zgodnie z wnioskiem zainteresowanego. Podniósł, że całkowicie zgadza się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, iż ustawa nie ogranicza ilości broni, którą może posiadać myśliwy. Podziela pogląd wyrażony przez KGP oraz ekspertów z PZŁ, iż zasadnym jest posiadanie przez myśliwych wielu jednostek broni, w tym również tej ilości o którą wnioskowała strona postępowania. Wskazał, że przedmiotowy pogląd organu i ekspertów znajduje swoje uzasadnienie w treści Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 4 kwietnia 1997r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 35, poz. 215). Odwołując się do powyższego wskazał, że przyjęte rozstrzygniecie sprzeczne jest z zasadami art. 6, 7 i 77 k.p.a. Wskazał, że organ w sposób nieprawidłowy zebrał materiał dowodowy lub źle ocenił zebrany materiał. Skarżący wskazał, że podstawą stanowiska organu był fakt, iż uznał on wyjaśnienia strony w tym zakresie za przekonywujące. Podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2004r., w trakcie przesłuchania, wyjaśnił przesłanki ubiegania się o określoną liczbę jednostek broni. Gdyby więc zebrany materiał dowodowy był niepełny lub nieprzekonywujący, to zdaniem skarżącego Organ pierwszej instancji był zobowiązany w świetle art. 7 i 77 k.p.a. do podjęcia wszelkich zgodnych z k.p.a. działań, mających na celu wyjaśnienie wątpliwości organu, jak również udzielenia stronie w niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, tak aby strona nie poniosła szkody. Podnosił, że jeżeli występowały braki w zebranym materiale dowodowym, powodujące powstanie wątpliwości co do zasadności posiadania wskazanej we wniosku ilości broni, to zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego (zasady ochrony zaufania do prawidłowości działań organów administracji) organ powinien zażądać dodatkowych wyjaśnień lub uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że powoływanie się na krótki staż w PZŁ nie może stanowić przesłanki odmowy uwzględnienia wniosku strony co do ilości jednostek broni. Podniósł, że organ w zebranym materiale dowodowym nie potwierdził, iż wnioskodawca kiedykolwiek dopuścił się utraty broni lub miał taki zamiar, natomiast argument organu o "...nadmiarze broni..." strona skarżąca uznaje za niezasadny, w kontekście cytowanych tez KGP, o zasadności i możliwości posiadania przez myśliwych 20 jednostek broni. Powołując się na powyższe skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie w ramach postępowania administracyjnego w szczególności przepisów: k.p.a. 6, 7, 8, 9, 11, 12, 15, 35, 73, 75, 77, 80, 107 oraz obrazę art. 10 ust.1 i 3 pkt 2 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549) w stopniu mającym wpływ na charakter rozstrzygnięcia. Wnosił o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji w [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji w [...] podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2004 r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W szczególności podkreślenia wymaga, że wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego istotnego w sprawie - stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. ustaleń faktycznych i prawnych oraz materiałów dowodowych, na których podjęto rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. W ocenie Sądu okolicznością bezsporną jest możliwość posiadania przez myśliwych wielu egzemplarzy broni służącej celom łowieckim. Uzyskanie takiego pozwolenia uzależnione jest zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 1 od obiektywnego ustalenia okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie, tj. od ustalenia, czy dana ilość broni jest wnioskodawcy niezbędna. Zdaniem Sądu organ odmawiając pozwolenia na wnioskowaną ilość broni naruszył przepisy postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Skarżący jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego i zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2005, Nr 127, poz. 1066) w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie uprawnień do wykonywania polowania (Dz.U. z 2005, Nr 80, poz. 705) posiada uprawnienia podstawowe (k.63). Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uprawnień do wykonywania polowania określa, że egzamin dla uzyskania podstawowych uprawnień do wykonywania polowania obejmuje sprawdzenie znajomości: przepisów ustawy - Prawo łowieckie i aktów wykonawczych do ustawy; przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 i Nr 96, poz. 959) i aktów wykonawczych do ustawy; struktury Polskiego Związku Łowieckiego; zasad i warunków wykonywania polowania; zasad ochrony przyrody i podstawowych gatunków zwierząt objętych ochroną gatunkową; listy gatunków zwierząt łownych, ich biologii oraz okresów polowań na te zwierzęta; wszystkich dozwolonych rodzajów broni i amunicji myśliwskiej, przyrządów optycznych oraz podstawowego wyposażenia myśliwskiego; zasad bezpiecznego i skutecznego posługiwania się bronią myśliwską; podstawowych chorób zwierząt łownych i sposobów ich rozpoznawania oraz kynologii myśliwskiej; zasad etyki oraz tradycji i języka myśliwskiego; zasad obchodzenia się z upolowaną zwierzyną, użytkowania dziczyzny i preparowania trofeów; zasad prowadzenia gospodarki łowieckiej. Uzyskanie podstawowych uprawnień do wykonywania polowania zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie uprawnia do odstrzału zwierząt łownych, z wyjątkiem samców zwierzyny płowej. Przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. z 2005, Nr 61, poz. 548) § 3 przewiduje, że do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stosuje się wyłącznie myśliwską broń palną. W tym stanie rzeczy, nie Sąd nie przesądzając prawa do posiadania przez zainteresowanego odpowiedniej do jego uzasadnionych potrzeb ilości egzemplarzy broni myśliwskiej wskazuje, iż organ w zaskarżonej decyzji całkowicie pominął wątek ubiegania się skarżącego o 6 sztuk broni śrutowej gładkolufowej, 9 jednostek broni kulowej oraz 4 sztuk broni kombinowanej kulowo – śrutowej. W konkretnym stanie faktycznym organ nie odniósł się do żądania strony odwołującej się do przepisów Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 4 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 35, poz. 215), a zwłaszcza do zasadności posiadania przez myśliwych określonej liczby broni myśliwskiej. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie - jak już na wstępie nadmieniono, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Należy zauważyć, że wydanie pozwolenia, jak i odmowa jego wydania, jest decyzją administracyjną i nie jest to decyzja uznaniowa, tj. przy wydaniu której wybór jednego z możliwych wariantów rozstrzygnięcia sprawy należy do organu administracji państwowej, lecz jest to decyzja tzw. "związana", zatem taka, która przy istnieniu okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie pozwolenia na broń (przy braku przesłanek negatywnych) - winna skutkować wydaniem pozwolenia. Oznacza to, że organ Policji mając na uwadze ustawową reglamentację pozwoleń na broń podyktowaną względami bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz prawo swobodnej oceny materiału dowodowego, (art. 80 k.p.a.), winien kierować się indywidualnymi i rzeczywistymi potrzebami wnioskodawców - w tym przypadku myśliwego. Należy przy tym zauważyć, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie stanu faktycznego dotyczącego pozwoleń na posiadanie indywidualnej broni sportowej, wskazuje, że do osób wykazujących rzeczywistą potrzebę posiadania indywidualnej broni sportowej można zaliczyć wybitnego zawodnika sportów strzeleckich, tzn. takiego, który uprawia strzelectwo sportowe przynajmniej kilka lat, a osiągane wyniki wyróżniają go na tle innych zawodników. Zatem z jednej strony wnioskodawca powołuje określone okoliczności, mające uzasadnić rozstrzygnięcie zgodne z jego wolą, z drugiej, organy Policji - na mocy upoważnienia ustawowego - dokonują ich oceny. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W postępowaniu administracyjnym podobnie jak w sprawach cywilnych obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym, to przede wszystkim na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że z uwagi na szczególne potrzeby, należy do osób, które powinny posiadać taką ilość broni o jaką wnioskował. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203'98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LKX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo- wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. W niniejszym postępowaniu Organy nie odniosły się do podnoszonych przez skarżącego argumentów, a zwłaszcza w kontekście przepisów Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 4 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 35, poz. 215) i zasadności posiadania przez myśliwych określonej liczby broni myśliwskiej niezbędnej do realizacji polowań w zakresie podstawowym. Sąd nie mógł przejść nad tym do porządku, gdyż podjecie rozstrzygnięcia w sprawie musi być poprzedzone udokumentowanymi czynnościami sprawdzającymi odnoszącymi się do konkretnego wniosku. W ocenie Sądu bez znaczenia jest podnoszony przez organy argument dotyczący krótkiego stażu w Związku Łowiecki. W tym kontekście organy administracji rozpatrując ponownie sprawę winny wypowiedzieć się, co do zasadności wniosku o wydanie pozwolenia na posiadanie 6 sztuk broni śrutowej gładkolufowej, 9 jednostek broni kulowej oraz 4 sztuk broni kombinowanej kulowo – śrutowej. Analiza ta winna być dokonana w świetle przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.