III SA/Wa 346/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 498 zł (czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W sierpniu 2002 r. skarżący B. S. wydzierżawił [...] m2 gruntu położonego przy ul. [...] w W. (cz. Dz. Ew. nr 29/1, Obr. 2-07-21) firmie J. Sp. z o.o. z przeznaczeniem na urządzenie trawnika przy hipermarkecie [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. o nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta W. Podinspektor w Wydziale Budżetowo-Księgowym dla [...] W. ustalił panu B. S. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2004 z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., w tym podatek od nieruchomości za grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 w wysokości [...] zł. Za podstawę naliczenia kwoty należności pieniężnej przyjęto zapisy z operatu ewidencji gruntów i budynków, karty gospodarstwa, wykazy nieruchomości, oświadczenia podatkowe, informacje o gruntach oraz informacje "o nieruchomościach i obiektach budowlanych". W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. skarżący domagał się zwolnienia od podatku od nieruchomości za grunt wydzierżawiony J. Sp. z o.o. podnosząc, że na tym terenie nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza, a okoliczne firmy prowadzące działalność gospodarczą nie płacą podatku od nieruchomości na których zlokalizowana jest zieleń. Rozpoznające sprawę w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO) uznało decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2004 r. za prawidłową i zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. [...]utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że dokonana przez organ I instancji interpretacja przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) jest prawidłowa. SKO ustaliło, iż spółka J. prowadząca działalność gospodarczą wydzierżawiła od skarżącego nieruchomość – działkę rolną nr ew. [...] (obręb [...]) do "używania i pobierania pożytków". Zgodnie z umową dzierżawy – dzierżawca ma używać przedmiotu dzierżawy zgodnie z jej przeznaczeniem, jako powierzchni biologicznie czynnej. Równocześnie jednak dzierżawca może umieścić na przedmiotowej działce do pięciu znaków reklamowych i może całość lub część terenu oddać w poddzierżawę. Nie można zatem zdaniem organu uznać, że przedmiotowa nieruchomość nie została wydzierżawiona z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, w związku z brzmieniem przepisów art. 1 powyżej powołanej ustawy o podatku rolnym oraz art. 1a pkt 3 i art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustalono skarżącemu podatek od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość – jako grunt rolny związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odpowiedzi na argumenty strony, iż miejscowy plan ustanawia konieczność zachowania terenów biologicznie czynnych (zieleń) wokół obiektów handlowych oraz terenów wolnych od zabudowy (klin napowietrzający) i w związku z tym przeznaczone na ten cel nieruchomości nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej Kolegium dowodzi, że wydzierżawienie nieruchomości w celu spełnienia w/w wymogów jest związane z prowadzoną przez te podmioty działalnością gospodarczą, jako że bez ich zachowania podmioty te nie mogłyby otrzymać pozwolenia na budowę. W skardze z dnia 6 stycznia 2005 r. skierowanej na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, uznając podjęte rozstrzygnięcie za niesłuszne, wniósł o "unieważnienie decyzji SKO z dnia [...].12.2004r., nr [...], która już stała się bezprzedmiotowa". Podniósł, że przy rozpoznaniu jego sprawy nie zostały uwzględnione wszystkie dokumenty w sprawie, tak więc stan faktyczny sprawy nie został przez organy administracyjne dostatecznie ustalony. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że na wydzierżawionym przez firmę J. gruncie nie prowadzi działalności gospodarczej "z przyczyn technicznych", a przedmiotowa nieruchomość jest wyłącznie gruntem rolnym "nieużytkowanym zgodnie z klasyfikacją w rejestrze gruntów". Dzierżawiony grunt do dnia wniesienia skargi leżał odłogiem. Według informacji posiadanych przez skarżącego firma J. nie uzyskała zgody ani zezwolenia na umieszczenie znaków reklamowych na dzierżawionym gruncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wyjaśniło dodatkowo, że zaskarżona decyzja została wydana nie tylko po rozpoznaniu odwołania skarżącego, ale również po zapoznaniu się z załączonymi do niego wyjaśnieniami oraz innymi decyzjami wydanymi przez Kolegium w stosunku do skarżącego. W piśmie wskazano, że decyzja Kolegium z dnia [...].04.2004 r., nr [...] , na którą powołuje się skarżący zawierała odosobnione stanowisko, że nieruchomość rolna wydzierżawiona podmiotowi gospodarczemu na różne cele, w tym prowadzenie działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości – ale z uwagi na to, że grunt tej nieruchomości jest gruntem rolnym i jako teren zajęty na okres 3 lat zgodnie z umową dzierżawy w sensie wyłączenia posiadania, a nie użytkowania – podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji bądź aktów w oparciu o kryterium zgodności z prawem i uchyla zaskarżoną decyzję bądź stwierdza jej nieważność, gdy stwierdzi, że narusza ona prawo w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej : u.p.p.s.a.). Dokonawszy oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].12.2004r., nr [...] zawiera kwalifikowane wady prawne skutkujące koniecznością jej uchylenia. Ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni, miejsca położenia, klasyfikacji w ewidencji gruntów, prawa własności przedmiotowej nieruchomości oraz zobowiązanego z tytułu podatku w rozpoznawanej sprawie nie są sporne. Przedmiotem sporu jest natomiast prawidłowość zastosowania do opodatkowania części nieruchomości rolnej wydzierżawionej przez Skarżącego podmiotowi gospodarczemu - lecz niewykorzystywanej jak twierdzi Skarżący do prowadzenia działalności gospodarczej - przepisów dotyczących podatku od nieruchomości. Zaskarżona decyzja ustaliła bowiem Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2004 z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Odnosząc się do tego zagadnienia wskazać należy na art. 1. ustawy o podatku rolnym, który stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości określa natomiast art. 2 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowiąc, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie ustawodawca wyłącza spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy. Wyłączenie nie obejmuje gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustawa o podatku rolnym, ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiują pojęcia "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Natomiast w art. 1 a, ust. 1, pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zdefiniowano pojęcie "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, określając, iż są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) cyt. ustawy, oraz tych przedmiotów opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji to tą definicją posłużyło się Samorządowe Kolegium odwoławcze przy interpretacji pojęcia "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" uznając, że jest ono tożsame z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Takiej interpretacji - zdaniem sądu - nie można uznać za prawidłową. Reguła zakazu wykładni synonimicznej zabrania bowiem przyjmowania, że normodawca nadaje różnym zwrotom to samo znaczenie. W przeciwnym razie wątpliwe stałoby się założenie o racjonalnym ustawodawcy, a więc takim, który tworzy przepisy prawa w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze takie samo znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań. (p.: wyrok TK z 23.02.1999, K 25/98, OTK 1999/2/23; uchwała SN z 20.06.2000, I KZP 16/00, OSNKW 2000/7-8/60; Z. Ziembiński, Teoria prawa, PWN 1978, s. 106-123). W przedmiotowej sprawie dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązującej normy prawnej najpierw należy właściwie określić jakiemu podatkowi ( rolnemu czy od nieruchomości) podlegać będzie przedmiotowy grunt. Podstawą tych ustaleń będzie okoliczność, czy grunt zaklasyfikowany w ewidencji jako rolny jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Przy czym określenie to należy interpretować według jego językowego znaczenia tzn. jako grunt faktycznie używany do prowadzenia działalności gospodarczej. Definicja legalna określona w art. 1 a, ust. 1, pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znajdzie natomiast zastosowanie, tylko wtedy, gdy do opodatkowania gruntu odnosić się będą przepisy dotyczące podatku od nieruchomości. Właśnie z uwagi na postanowienia art. 1 a, ust. 1, pkt 3 w/w ustawy samo posiadanie przez podmiot gospodarczy gruntów podlegających podatkowi od nieruchomości skutkuje zastosowaniem stawki podatku od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczych bez względu na to czy rzeczywiście są one do tej działalności wykorzystywane. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że decyzja ustalająca podatek od nieruchomości z tytułu samego posiadania gruntu zaklasyfikowanego jako grunt rolny (bez względu na faktyczny sposób wykorzystywania tego gruntu przez podmiot gospodarczy) narusza art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. To naruszenie prawa ma istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego zaskarżona decyzja na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a. została przez Sąd uchylona. O zakazie wykonywania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 u.p.p.s.a., natomiast zwrot kosztów nastąpił w związku z postanowieniami art. 200 u.p.p.s.a.