I OSK 145/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) Jan Paweł Tarno Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 697/05 w sprawie ze skargi M. D. Firma Handlowo-Usługowa "M." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od M. D. Firma Handlowo-Usługowa "M." na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 697/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] orzekającą o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 10800 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną decyzją z dnia [...] nr [...] w pkt 1 uchylił w całości decyzję organu I instancji, w pkt 2 orzekł w zakresie nazwy i w pkt 3 orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 8 300 zł w tym za: a) przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia – 50 zł, b) skrócenie dziennego czasu odpoczynku – 2250 zł, c) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia – 6000 zł. Organ odwoławczy ustalił, że należący do skarżącego autobus linii [...] przewoził niezorganizowaną grupę osób, a pasażerowie wsiadali do pojazdu zarówno w miejscu początkowej trasy, jak też w miejscowościach oddalonych od K. o ponad 50 km. Opisany przewóz nie spełniał wymogów koniecznych dla zakwalifikowania go jako przewóz wahadłowy zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088). Uwzględniając skargę M. D. Firma Handlowo-Usługowa "M." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji nasuwają istotne wątpliwości, które wymagają ponownego przeanalizowania pod kątem naruszeń jakich dopuścił się skarżący. Bowiem organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wyraził pogląd, że wykonywany przewóz miał charakter okazjonalny i wymagał posiadania przez skarżącego zezwolenia wynikającego z art. 18 ust. 2 cyt. ustawy – co jednak nie miało odzwierciedlenia w uzasadnieniach decyzji organu I instancji ani organu II instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd zaznaczył, że ustalenia stanowiące podstawę faktyczną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej powinny zapaść w formie procesowej, nie zaś w odpowiedzi na skargę. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2005 r. wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jako podstawę skargi wskazano naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powołaną dalej jako p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organy nie dokonały oceny prawnej wykonywanego przewozu, jako przewozu międzynarodowego okazjonalnego i uznanie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść decyzji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na orzeczeniu poza granicami sprawy. Podniesiono również, że wydanie orzeczenia odnośnie części decyzji nie objętej skargą pozbawiło skarżącego prawa do obrony w zakresie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie czasu pracy przez kierowców. Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem Sądu, że żaden z organów administracji nie dokonał oceny czy przewóz wykonywany przez przedsiębiorcę był przewozem okazjonalnym wymagającym w transporcie międzynarodowym odrębnego zezwolenia. Ustalenia te były podstawą orzekania zarówno organu I jak i II instancji i wynikały z obszernego materiału dowodowego zebranego w sprawie zgodnie z przepisem art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Skarżący zarzucił ponadto niedokonanie przez Sąd oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego Sąd przekroczył granice skargi uchylając decyzję w całości, podczas gdy zaskarżona była tylko jej część. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności, określone w art. 183 § 2 cyt. ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ przy rozpoznawaniu sprawy sąd naruszył przepisy wskazane w skardze kasacyjnej. Oceniając skargę kasacyjną wniesioną w rozpoznawanej sprawie, należy na wstępie zauważyć, że skarżący nie powołał art. 174 p.p.s.a., co jednak nie stanowiło przeszkody do nadania jej prawidłowego biegu, gdyż treść zarzutów wskazuje, że oparł on skargę kasacyjną na podstawie wymienionej w tym przepisie w punkcie 2 tj. na naruszeniu przepisów postępowania. Jednakże należy pamiętać, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż w przypadku skargi kasacyjnej należy wykazać, że gdyby nie nastąpiło zarzucane naruszenie przepisów, to wyrok Sądu I instancji byłby odmienny. W niniejszej sprawie zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Punktem wyjścia przy badaniu zasadności naruszenia przez Sąd I instancji wyżej wymienionych przepisów jest zwrócenie uwagi na fakt, że M. D. prowadzący Firmę Handlowo-Usługową "M." składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] wniósł o jej uchylenie tylko w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 6000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Natomiast Sąd I instancji uchylając w całości decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] rozstrzygnął, co do kwestii, które nie budziły w sprawie sporu, a dotyczyły nałożenia kary za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu oraz nałożenia kary pieniężnej w związku ze skróceniem dziennego czasu odpoczynku. Odwołując się do takich motywów swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji niewątpliwie przekroczył granice skargi. Podkreślić jednak trzeba, iż w świetle przepisu art. 134 p.p.s.a., był do tego upoważniony. Upoważnienie takie nie oznacza wszakże przyzwolenia na przekraczanie granic dopuszczalnej kontroli zaskarżonych aktów bądź czynności administracyjnych, która z mocy art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na ocenie ich legalności. W niniejszej sprawie za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przywołany przepis wskazuje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji uznając, że doszło do wyżej opisanego naruszenia tylko co do części rozstrzygnięcia organów administracyjnych, a mianowicie odnośnie nałożenia kary z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia powinien uchylić jedynie część decyzji. Tym bardziej, że sam Sąd w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku - nakreślając organowi I instancji wskazania co do dalszego postępowania w sprawie - podniósł iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie ma przeszkód do nałożenia na skarżącego niekwestionowanych przez niego kar pieniężnych z tytułu przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia autobusu oraz z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku. Sąd I instancji uznał więc, że decyzje organów administracyjnych w części dotyczących nałożenia pozostałych kar były prawidłowe. Zatem w tym stanie rzeczy Sąd I instancji przede wszystkim przekroczył granice sprawowanej przez siebie kontroli legalności. W konsekwencji tego więc doszło do naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów prawa procesowego, na co trafnie zwróciła uwagę strona skarżąca w uzasadnieniu przedmiotowej skargi kasacyjnej. Stąd też kierując się zaprezentowanymi wyżej względami tut. Sąd uznał za konieczne uwzględnić przedmiotową skargę w związku z czym, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 203 pkt 2 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.