VII SA/Wa 14/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Asesor WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru montażu urządzeń reklamowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydenta [...], decyzją nr [...] z dnia [...]-08-2004r, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz.2016 z póź. zm.), wniósł sprzeciw do zgłoszenia z dnia 6-08-2004r. zamiaru wykonania robót budowlanych dotyczący zamiaru rozpoczęcia wykonania 3 sztuk urządzeń reklamowych (wymiary tablicy brutto 6,24x3,24, wysokość całej konstrukcji: 7m) , ustawionych na fundamentach przesławnych, napowierzchniowych, nietrwale związanych z gruntem na działce nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ulicy [...] w okolicy skrzyżowania z Al. [...] w W... W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż roboty budowlane związane z budowa obiektu będącego przedmiotem zgłoszenia, objęte są zgodnie z art. 28 w/w ustawy Prawo budowlane obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem organu I instancji zgodnie z art. 3 ustawy obiekt, którego zamiar budowy został zgłoszony, jest zaliczony do budowli i jest obiektem budowlanym. Rodzaj zgłoszonych prac - ze względu na ich skalę i charakter, obejmują one wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, nie zaś tylko jego instalację czy remont. Ze względu na znaczne rozmiary obiektu nie można go również zaliczyć do obiektów małej architektury. Zdaniem organu I instancji instalowanie tablic i urządzeń reklamowych dotyczy tylko zainstalowania tablicy do konstrukcji nośnej. Natomiast budowa konstrukcji o znacznych rozmiarach, przenoszącej duże siły i momenty wynikające np z parcia wiatru nie może korzystać ze zwolnienia zapisanego w prawie budowlanym. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania inwestora firmy [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie uznając zarzuty inwestora za niezasadne. Wojewoda wskazał w uzasadnieniu, że z opisu technicznego oraz projektu architektoniczno - budowlanego wynika, że odwołująca się firma ma zamiar w pierwszej kolejności wybudować konstrukcję wsporczą tablicy, którą stanowią: dwugałęziowy słup oraz rozpięte na nim trzy poziome rygle kratownicowe, a dopiero do nich przymocować stalowe bryty, na których wyklejana będzie grafika reklamy. Taka kolejność działań dowodzi, zdaniem Wojewody, konieczności wykonaniu robót budowlanych, a nie tylko instalacji. Znaczne rozmiary samego ekranu (6,0 x 3,0m), oraz fakt iż fundament o wymiarach 3,70 x 2,20m został zaprojektowany, zakładając występowanie w podłożu piasków drobnych lub glin piaszczystych, bez wody gruntowej w poziomie posadowienia, oraz założenie autora projektu, iż w przypadku wystąpienia w podłożu odmiennych warunków gruntowych dopuszcza się zastosowanie podsypki piaskowo żwirowej o grubości 20cm, są kolejnym dowodem na poparcie tego stanowiska. Konkludując, Wojewoda stwierdza, że w/w inwestycja jest budowlą stanowiącą całość techniczno - użytkową tak więc zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 z póź. zm.) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka [...] , wskazując na przepisy art. 29 ust. 2 pkt. 6 prawa budowlanego podnosi, iż "pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na: instalowaniu i remoncie urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Zdaniem skarżącej spółki z przepisów tych wynika, że instalowanie tablic reklamowych usytuowanych na obszarze zabudowanym nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie obowiązku dokonania zgłoszenia. Spółka wskazuje, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę, iż tablica reklamowa posadowiona jest na fundamencie przestawnym, napowierzchniowym nietrwale związanym z gruntem na gruncie asfaltowym a więc utwardzonym i niewymagającym wykonania dodatkowych prac przygotowawczych. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając zgłoszenie inwestora w sprawie montażu tablicy reklamowej o pow.18 m2 w określonym miejscu organ uznał, że zgodnie z art. 3 ustawy Prawo budowlane obiekt, którego zamiar budowy został zgłoszony, jest zaliczony do budowli i jest obiektem budowlanym z uwagi na rodzaj zgłoszonych prac - ze względu na ich skalę i charakter. Zdaniem organu rodzaj zgłoszonych prac nie mieści się w kategorii prac wymienionych w art. 29 ust.2 pkt. 6 bowiem posadowienie tablica reklamowej na fundamencie zdaniem organu trwale związanym z gruntem czyni ten obiektem budowlanym . Zdaniem organu Ustawodawca tworząc zapisy art. 29 ust.2 pkt 6 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. świadomie użył terminu "instalowanie" zamiast "budowa". A zatem instalowanie tablic i urządzeń reklamowych dotyczy tylko zainstalowania (montażu) tablicy lub urządzeń reklamowego do konstrukcji nośnej. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, iż instalowanie tablic reklamowych choćby zdecydowanie dużych wymaga pozwolenia budowlanego nawet kwalifikujących to urządzenie reklamowe jako budowlę. W świetle postanowień art. 29 ust.pkt.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz.2016 z póź. zm.), w zupełności wystarczająca i odpowiadająca prawu jest w tym przypadku procedura związana ze zgłoszeniem zamiaru zainstalowania tablicy reklamowej. Art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazuje zgłosić właściwemu organowi budowę, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6. Z przepisów tych wynika, że wykonywanie wszelkich robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych a więc również nośników takich tablic nie wymaga pozwolenia na budowę niezależnie od ich wielkości a nawet sposobu posadowienia czy to na gruncie czy też na budynku. Nadmienić należy jednak ,że o tym, czy zgłoszone urządzenie reklamowe należało zakwalifikować jako objęte działaniem tego przepisu decyduje również ustalenie, czy odpowiada ono pojęciu "urządzenia reklamowego" i czy roboty związane z jego zamocowaniem odpowiadają pojęciu "instalacji". Chodzi zatem o ustalenie prawnego znaczenia wyrażenia "urządzenie reklamowe", a także wyrażenia "instalacja urządzenia". W ustawie nie zamieszczono legalnej definicji tych wyrażeń. Analizę ich prawnego znaczenia trzeba oprzeć, przede wszystkim, na wykładni językowej, gdy zaś i ta nie da jednoznacznej odpowiedzi, należy rozważyć znaczenie wątpliwych terminów pod kątem systemowym i celowościowym. Zgodnie z literalnym znaczeniem wymienionych wyrażeń, urządzenie to zespół przyrządów służących jednemu celowi. Instalować zaś to tyle, co montować urządzenie techniczne (za słownikiem PWN, Edycja 2003, CD-ROM, wersja 1,1). Wynika z powyższego, że do zakresu pojęcia "urządzenie reklamowe" zaliczyć należy wszystkie elementy składające się na to urządzenie. Należeć więc do nich musi zarówno konstrukcja, jak i płaszczyzna, czy miejsce na którym umieszczony zostanie przedmiot reklamy (napis, zdjęcie rysunek itp.). Instalacja urządzenia reklamowego oznacza zaś montaż elementów, łącznie tworzących urządzenie służące reklamie. Inaczej mówiąc, instalowanie urządzenia reklamowego polega na wykonywaniu szeregu czynności montażowych prowadzących do umieszczenia urządzenia reklamowego w określonym miejscu w tym również na gruncie. Analizując kwestię instalowania tablic i urządzeń reklamowych w kontekście celów, jakie ma osiągnąć zastosowanie przepisów dotyczących zgłoszeń robót budowlanych, trzeba wziąć pod rozwagę kierunek kolejnych zmian prawa budowlanego. Podstawowym celem tych nowelizacji było uproszczenie procedur związanych z przebiegiem procesu budowlanego. Wiadomo, że określony w art. 29 Prawa budowlanego katalog obiektów i robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę stanowi wyjątek od generalnej zasady przyjętej w ustawie, nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Katalog ten obejmuje obiekty i roboty budowlane o niskim stopniu skomplikowania i znikomym wpływie na otoczenie, zarówno architektoniczne jak i na środowisko naturalne. Sukcesywnie poszerzany katalog zwolnień od uzyskiwania pozwolenia budowlanego ma na celu liberalizację wymagań i skrócenie drogi do uzyskania prawa legalnego wykonania robót budowlanych. (tak w uzasadnieniu projektu zmian ustawy - Prawo budowlane z 2003 r.). Zamiarem ustawodawcy była zatem liberalizacja i odformalizowanie procedur w celu uproszczenia i przyspieszenia procesów inwestycyjnych. Nie można zatem, patrząc z punktu widzenia celów, które ustawodawca zamierzał osiągnąć, uznać, że instalacja urządzenia reklamowego, o którym mowa w 29 ust. 2 pkt 6 (niezależnie od jego wielkości i sposobu instalowania), wymaga pozwolenia budowlanego. Trudno też podzielić poglądy organów obu instancji, że instalacja ta, jako wymagająca pozwolenia na budowę, powinna być poprzedzona procedurą wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym dokonania szeregu uzgodnień, analiz sposobu zagospodarowania przestrzeni czy angażowania uprawnionych projektantów celem badania podobieństwa zabudowy, jak wymaga tego art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela zatem poglądu wyrażonego w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, iż instalowanie urządzeń reklamowych wymaga pozwolenia budowlanego. W zupełności wystarczająca i odpowiadająca prawu jest w tym przypadku procedura związana ze zgłoszeniem zamiaru zainstalowania urządzenia reklamowego. Jeśli organ dostrzegłby natomiast, iż przedmiot zgłoszenia objęty dyspozycją art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo też wypełniać inne przesłanki wymienione w tym przepisie, wówczas może - w drodze decyzji - nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu. W sprawie niniejszej nie było zatem podstaw do uznania, że zainstalowanie na istniejącej już konstrukcji urządzenia reklamowego nie mieści się w katalogu zawartym w art. 29, kwestią otwartą była natomiast ocena skutków tego zamiaru w świetle art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż naruszenie prawa materialnego, miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.