II SA/Bd 516/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr.), Asesor WSA Anna Klotz,, Protokolant Arkadiusz Skomra, po rozpoznaniu w dniu 08 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 Nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] 2005r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz A. Z. kwotę 200 zł ( dwiescie ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Starosta S. na podstawie art.90 ust.l pkt 4 i art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.z 2003r. Nr 58, poz.515) w związku z § 7 ust 1 pkt. 4 lit a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004r. nr 24 poz. 215 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił A. Z. wymiany prawa jazdy w zakresie kat."B" W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 15 grudnia 2004r. Pan A. Z. złożył w Wydziale Komunikacji wniosek o wymianę prawa jazdy i jednocześnie przedstawił prawo jazdy kat. A,B,C,T wydane dnia [...] 1991 r. przez Burmistrza W. W oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami dokonano weryfikacji dokumentów obejmującej zgodność danych z ujętymi w ewidencji danymi w zakresie posiadanych kategorii i stwierdzono, że brak jest podstaw do wymiany prawa jazdy kat. B. Organ I instancji ustalił bowiem, że wyrokiem z dnia 29 grudnia 1967 roku Sąd Powiatowy w B. orzekł wobec A. Z. utratę prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres czterech lat. Stwierdzono również, ze na podaniu z dnia [...]1975 roku o wydanie prawa jazdy w części trzeciej wniosku Komisja egzaminacyjna stwierdza, że Pan A. Z. ubiegał się na egzaminie kontrolnym o prawo jazdy kat. C,T,A. W wyniku dalszej weryfikacji dokumentów udostępnionych przez Delegaturę Urzędu w P. ustalono, że A. Z. zdał pozytywnie egzamin na kat. A,T,C. Brak jest natomiast dowodu zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego wymaganego dla uzyskania prawa jazdy kategorii B. W związku z tym, że w aktach kierowcy są dokumenty potwierdzające zdanie egzaminu na kat. A,T,C, organ instancji uznał, że nie ma przeszkód do wymiany prawa jazdy w zakresie tych kategorii natomiast z uwagi na brak protokołu z egzaminu kontrolnego na kat. B zachodzą podstawy do odmowy wymiany prawa jazdy w zakresie tej kategorii. W odwołaniu od tej decyzji A. Z. wniósł o jej uchylenie, podnosząc, że zdał egzamin na prawo jazdy kategorii "B" w 1975r., a brak wzmianki o zdawaniu egzaminu na tę kategorię musi wynikać z jakiegoś błędu albo przeoczenia osób, które wypełniały podanie i protokół. Skarżący wskazał, że Kierownik Wydziału Komunikacji w W. wydał decyzje o przyznaniu A. Z. prawa jazdy kat. ABCT, co dowodzi, że istniały podstawy faktyczne do wydania takiego aktu. Skarżący podniósł również, że w/w decyzja Kierownika Wydziału Komunikacji w W. stała się prawomocna, co oznacza, że powoduje ona ustalenie trwałego stosunku prawnego między organem, który akt wydał a podmiotem, który na podstawie tego aktu uzyskał uprawnienie. Decyzja taka może być zmieniona lub zniesiona jedynie w trybie nadzwyczajnych środków prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] otrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 27.10.1975 r. A. Z. wystąpił do Wydziału Komunikacji w W. z podaniem o wydanie prawa jazdy, wyraźnie wskazując, iż chodzi o kategorie A,T,C. Pod podaniem tym podpisał się sam zainteresowany. Na drugiej stronie dokumentu zaznaczono, iż komisja egzaminacyjna potwierdza fakt ubiegania się przez stronę o prawo jazdy kategorii C,T,A i że A. Z. wykazał wiadomości i umiejętności w tym zakresie. Na tej podstawie Naczelnik Gminy w W., decyzją z dnia [...]1975 r. zarządził wydanie prawa jazdy kategorii A,T,C. Okoliczność nie zdawania przez A. Z. egzaminu państwowego na kategorię B potwierdza również zapis w protokole nr [...] z dnia [...]1975 r.. Z protokołu tego wynika, że A. Z. złożył egzamin tylko na prawo jazdy kategorii A,T,C. W ocenie Kolegium powyższe dokumenty prowadzą do wniosku, że A. Z. nie składał egzaminu na kategorię "B" prawa jazdy, a tym samym nie spełnia wymogów powołanego wyżej art. 90 prawa o ruchu drogowym. Faktu tego nie zmienia błędne wydanie druku prawa jazdy w 1975 r., a następnie wydanie decyzji Burmistrza W. z dnia [...]1991 r. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Z. wniósł o jej uchylenie, o zobowiązanie Starosty S. do wydania decyzji uwzględniającej wymianę prawa jazdy w zakresie kat ABCT oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych . Poza argumentami podnoszonymi w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji, podniósł również, § 3 rozporządzenia Ministra Komunikacji i Ministra Spraw Wewnętrznych, które regulowało ówcześnie problematykę dotyczącą kierowców pojazdów silnikowych ustalono m.in., że osoba mająca lub ubiegająca się o prawo jazdy kategorii "D" lub "C" może dodatkowo otrzymać uprawnienia wynikające z prawa jazdy kategorii B, T i A, po złożeniu egzaminu teoretycznego obejmującego pytania specjalistyczne, w zależności od kategorii prawa jazdy, i z umiejętności kierowania pojazdem tego rodzaju, na który dodatkowe uprawnienie ma być wydane. W ocenie skarżącego, w świetle przepisów w/w rozporządzenia prawo jazdy kat "C" można było otrzymać tylko, jeżeli posiadało się prawo jazdy kat. "B". Skarżący wskazał także, że brak wzmianki na protokole o zdawaniu przez niego egzaminu na kat. "B" może być również wynikiem sporządzenia przez komisję dwóch oddzielnych protokołów egzaminacyjnych:. jeden dotyczącego kat. "A", "C", "T", a drugiego dla kat. "B". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że przy wymianie prawa jazdy organ ewidencyjny uprawniony jest do weryfikacji dokumentów kierowcy, a w przypadku braku dowodu na okoliczność zdania egzaminu państwowego, odmowa wydania nowego prawa jazdy jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 kpa wobec niedostatecznego wyjaśnienia stau faktycznego sprawy, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 § l i art. 80 kpa. Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 14 lipca 1983r. o narodowym zasobie archiwalnym ( tekst jedno Dz. U. z 2002r. Nr 171, poz. 1396 ze zm.) organy państwowe oraz państwowe jednostki organizacyjne, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne obowiązane są zapewnić odpowiednią ewidencję, przechowywanie oraz ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą powstającej w nich dokumentacji, w sposób odzwierciedlający przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw oraz nadsyłanej i składanej do nich dokumentacji, w taki sam sposób. Ciężar przechowywania dokumentów nie może być przerzucony na petenta. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, że przed utratą prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na mocy wyroku Sądu Powiatowego w B. z dnia [...]1967r. A. Z. posiadał prawo jazdy kat. II. W dacie złożenia przez skarżącego wniosku o zwrot prawa jazdy materię w tej kwestii regulowało rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U.Nr 27, poz.183, zm., Dz.U. z 1972r. Nr 55, poz.382 i Dz.U. z 1974r. Nr 23, poz.140), które w §217 ust.2 stanowiło, że właściwy organ zwracał prawo jazdy kierowcy pozbawionemu prawa jazdy na okres dłuższy niż rok po stwierdzeniu, że kierowca posiada odpowiedni stan zdrowia i wystarczające kwalifikacje fachowe. Weryfikacja kwalifikacji przeprowadzana była w formie egzaminu przed komisją egzaminacyjną z zakresu programu ustalonego przez Ministra Komunikacji (§ 194 ust.2 pkt 5 rozporządzenia). Pozytywny wynik egzaminu stanowił zatem podstawę zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Nie ulega wątpliwości, że wydanie tego dokumentu musiało być poprzedzone ustaleniem, czy wnioskodawca spełnia określone w powołanym rozporządzeniu warunki uzyskania prawa jazdy dla poszczególnych kategorii. Poza sporem pozostaje, że A. Z. zdał egzamin i uzyskał prawo jazdy w kat."A", "T" i "C". Należy zatem przyjąć, że spełniał warunki uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w tych kategoriach. Przepisem określającym warunki uzyskania prawa jazdy kat.C był § 196 tego rozporządzenia. Analiza ust.3 omawianego przepisu w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżącemu prawa jazdy w 1975r. prowadzi do wniosku, że osoba ubiegająca się o prawo jazdy kat. kat."C" , na warunkach określonych w tym przepisie, jednocześnie z prawem jazdy tej kategorii otrzymywała prawo jazdy kat. "B". Skoro zatem skarżący dysponuje dokumentem w postaci prawa jazdy m.in. dla kategorii "B" i podjął przewidziane prawem czynności w celu jego wymiany, to rzeczą organu jest dochowanie najwyższej staranności przy ustalaniu, czy w przypadku A. Z. zachodziły warunki określone w w/w przepisie do wydania mu prawa jazdy kat. "B" równocześnie z wydaniem prawa jazdy kat. "C". Kwestia ta nie była jednak przedmiotem rozważań organów orzekających w sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy nie został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś tan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§ 1 pktl lit.c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.