II SA/Wa 935/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Joanna Kube (spr), Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia funkcjonariusza celnego - oddala skargę - Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) o przeniesieniu W. K. kontrolera celnego, młodszego dyspozytora celnego w Urzędzie Celnym w Z. na stanowisko kontrolera celnego wraz z etatem od dnia [...] kwietnia 2005 r. z Izby Celnej w R. do pełnienia służby w Izbie Celnej w P., na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano, że zmiana w stosunku służbowym W. K. polegająca na jego przeniesieniu została orzeczona ze względu na wystąpienie ważnych względów służbowych tj. aktualnych potrzeb kadrowych Służby Celnej, związanych z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednostek Służby Celnej usytuowanych na wschodniej granicy kraju, która z dniem 1 maja 2004 r. stała się zewnętrzna granicą Unii Europejskiej. W związku z tym w Izbie Celnej w R. zmniejszyła się ilość zadań do wykonania i zgodnie z zatwierdzoną przez Szefa Służby Celnej w dniu 28 października 2004 r. obsadą docelową, w tej Izie ma być zmniejszone zatrudnienie, o co najmniej 500 etatów.. Podano, że wytypowanie skarżącego w pierwszej kolejności nastąpiło w oparciu o kryterium przyjęte w pkt 4 c części III Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Zwrócono uwagę, że przesłanki wyłączające przeniesienie funkcjonariusza celnego zawiera przepis art. 19 ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży oraz funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Organ stwierdził, że W. K. nie udokumentował sprawowania opieki nad matką, a przedstawione przez niego okoliczności dotyczące stanu zdrowia żony nie stanowią przeszkody prawnej do przeniesienia funkcjonariusza celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. zakwestionował zaskarżoną decyzję, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Skarżący stwierdził, że organ pominął zasady wynikające z Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej z dnia 30 września 2003 r. dotyczące wyłączenia z alokacji opiekunów osób niepełnosprawnych. Podał, że wbrew twierdzeniom Szefa Służby Celnej przedstawił zaświadczenie o stanie zdrowia matki, które w jego ocenie było wystarczające do wyłączenia go z alokacji. Do skargi załączył zaświadczenie o stanie zdrowia matki z dnia 14 kwietnia 2005 r., kartę leczenia szpitalnego z dnia 14 marca 2005 r. oraz zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia 14 kwietnia 2004 r. Zwrócił uwagę, że zaświadczenie o stanie zdrowia było podstawą wyłączenia go z alokacji czasowej na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. W dniu 22 lipca 2005 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe skarżącego, do którego załączono orzeczenie o niepełnosprawności matki z dnia 28 czerwca 2005 r. Na rozprawie w dniu [...] września 2005 r. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zasądzenie kosztów przejazdu strony i jego pełnomocnika w kwocie 784, 60 zł W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżanej decyzji. Dodatkowo wskazano, że funkcjonariusz celny decydując się na podjęcie służby musi liczyć się z większą dyspozycyjnością i podporządkowaniem, co wiąże się z możliwością przeniesienia w każdym czasie funkcjonariusza celnego na czas określony lub na stałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrując skargę W. K. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organ podejmujący w badanej sprawie decyzję o jego przeniesieniu, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego, stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Istotą służby jest zaś dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Tak, więc zawarte w ustawie ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe są wyjątkiem od zasady dającej przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Wyjątkiem tym, jest stosownie do art. 19 powołanej ustawy, uzyskanie zgody zainteresowanego na przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości w przypadku kobiety w ciąży i funkcjonariusza celnego sprawującego samodzielnie opiekę nad dzieckiem do lat 14. W przypadku, gdy nie mamy do czynienia z przeniesieniem funkcjonariusza spełniającego kryteria z art. 19 ustawy o Służbie Celnej, jedynym warunkiem dopuszczalności jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza celnego określonych w art. 18 tej ustawy jest zaistnienie ważnych względów służbowych. W rozpatrywanej sprawie organ wykazał istnienie ważnych względów służbowych, jakimi były zmiany strukturalne i etatowe, w wyniku których nastąpiło rzeczywiste zmniejszenie stanu etatowego w Izbie Celnej, w której pełnił dotychczas służbę W. K. W ocenie Sądu w sprawie nie zostały również naruszone przepisy Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Należy, bowiem wskazać, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie wykazał, że podlega wyłączeniu z alokacji na podstawie pkt 2 części II powołanego Protokołu. Orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności M. K. ustalające znaczny stopień niepełnosprawności i potwierdzające konieczność stałej lub długotrwałej opieki wydane zostało 28 czerwca 2005 r., a więc już po wydaniu ostatecznej decyzji. Należy zwrócić uwagę, że w orzeczeniu tym podano, że znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 2 maja 2005 r., a co za tym idzie załączone przez skarżącego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia jego matki sprzed tej daty, nie mogły stanowić dowodu, że była ona osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki wcześniej. Skoro, więc w dniu wydania zaskarżonej decyzji M. K., nie była osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagającą opieki, to tym samym jej syn nie był osobą podlegającą wyłączeniu z alokacji stosownie do pkt 2 części II Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów trybu alokacji kadr w Służbie Celnej z dnia 30 września 2003 r. Na marginesie należy stwierdzić, że nie ma związku z przedmiotową sprawą powoływana w skardze decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] uchylająca na podstawie art. 154 § 1 i § 2 kpa decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] o przeniesieniu skarżącego od dnia [...] sierpnia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. z Izby Celnej w R. do pełnienia służby w Izbie Celnej B. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie od organu kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.