I OSK 666/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.), Sędziowie NSA Anna Orłowska, Zbigniew Rausz, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Waldemara G. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2003 r. sygn. akt II SA/Wr 2468/02 w sprawie ze skargi Waldemara G. na decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej z dnia 24 września 2002 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów Waldemara G. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. zasądza od Rektora Politechniki Wrocławskiej na rzecz Waldemara G. kwotę 220 /dwieście dwadzieścia zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dziekan Wydziału Górniczego Politechniki Wrocławskiej decyzją z dnia 31 lipca 2002 r. (...) skreślił z listy studentów Waldemara G. - wobec odmowy potwierdzenia wpisu na semestr VIII z powodu niezaliczenia wszystkich kursów semestru VII ustalonych według programu obowiązującego w roku akademickim 1997/98 - Rektor Politechniki Wrocławskiej zaś decyzją z dnia 24 września 2002 r. /bez numeru/ utrzymał w mocy tę decyzję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 listopada 2003 r. II SA/Wr 2468/02 oddalił skargę Waldemara G. Sąd podzielił stanowisko organów uczelni, że w sprawie znajduje zastosowanie par. 16 ust. 1 pkt 2 regulaminu studiów z 1997 r. - obowiązującego w chwili, kiedy doszło do odmowy potwierdzenia wpisu na semestr - stanowiący wprost o skreśleniu z listy studentów właśnie w razie odmowy potwierdzenia wpisu na semestr. Sąd wyjaśnił, że - w świetle powołanego regulaminu - odmowa potwierdzenia wpisu jest tylko faktem prawnym, który nie wymaga jakiejkolwiek szczególnej formy. Sąd uznał zarazem, że w sprawie nie mają zastosowania późniejsze regulaminy studiów, gdyż określają inne zasady studiowania niż te, którym był obowiązany podporządkować się skarżący w roku akademickim 1998/1999, i przyjęcie zasad studiowania według nowego regulaminu byłoby niekorzystne dla skarżącego. W skardze kasacyjnej - wniesionej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - Waldemar G. zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 143 ust. 1 i art. 144 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 65 poz. 385 ze zm./ "przez przyjęcie, że prawa i obowiązki studenta określa nieobowiązujący Regulamin Studiów Politechniki Wrocławskiej /zarządzenie wewnętrzne Rektora z dnia 7 października 1997 r./", 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ "przez dokonanie kontroli decyzji pod względem zgodności z nieobowiązującym prawem, zamiast zastosowania wzorca formalnie obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji /ostatecznej decyzji Rektora/", 3. naruszenie prawa materialnego, tj. par. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Regulaminu studiów w Politechnice Wrocławskiej /uchwała Senatu Politechniki Wrocławskiej z dnia 19 kwietnia 2001 r./ przez niezastosowanie tego przepisu", 4. naruszenie art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym "przez przekroczenie kompetencji, ponieważ sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania analizy porównawczej postanowień regulaminów studiów nieobowiązującego z obowiązującym, ale ma kompetencje do orzekania o zgodności z obowiązującym wzorcem". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że od 1 października 2001 r. obowiązywał nowy regulamin studiów /uchwalony 19 kwietnia 2001 r./ i było rzeczą sądu ustalenie, który regulamin obowiązywał w chwili wydania decyzji ostatecznej, gdyż według tego regulaminu należało badać legalność zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor Politechniki Wrocławskiej wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 144 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, regulamin studiów wchodzi w życie z początkiem roku akademickiego, określa więc prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów w tym roku akademickim i latach kolejnych, przez czas obowiązywania regulaminu. Skarga kasacyjna ma zatem usprawiedliwioną podstawę - w świetle art. 174 pkt 1 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - kiedy zarzuca, że podstawę decyzji skreślającej studenta z listy studentów mógł stanowić wyłącznie regulamin obowiązujący w chwili jej wydania, tj. regulamin uchwalony w 2001 r., podczas gdy - tak, jak organy uczelni - sąd za podstawę tej decyzji uznał regulamin z 1997 r., obowiązujący w chwili wszczęcia postępowania skreślającego, lecz już wygasły w chwili wydania decyzji będącej przedmiotem kontroli sądu. Wprawdzie obydwa regulaminy tak samo stanowią, że student zostaje skreślony w razie odmowy wpisu na semestr /par. 16 ust. 1 pkt 2 regulaminu z 1997 r. oraz par. 19 ust. 3 regulaminu z 2001 r./, jednak różnią się, gdy chodzi o charakter prawny odmowy. W regulaminie z 1997 r. jest tylko mowa, że dziekan może odmówić potwierdzenia wpisu na semestr studentowi, który nie uzyskał wymaganych postępów w nauce w semestrze poprzedzającym /par. 9 ust. 6 pkt 1/, natomiast regulamin z 2001 r. stanowi już, że rozstrzygnięcie dziekana dotyczące odmowy wpisu na semestr wymaga formy pisemnej, musi być skutecznie doręczone, i służy od niego odwołanie do rektora /par. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2/. Właśnie tę różnicę podnosi się w skardze kasacyjnej w oczywistym zamiarze wykazania, że niezastosowanie nowego regulaminu, zatem błędne zastosowanie dawnego regulaminu, miało wpływ na wynik sprawy. Wykazanie wpływu naruszenia prawa materialnego na wynik sprawy - inaczej niż w razie naruszenia przepisów postępowania /art. 174 ust. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ - nie jest koniecznym warunkiem skuteczności skargi kasacyjnej, i to zagadnienie będzie już przedmiotem oceny wojewódzkiego sądu administracyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W szczególności wojewódzki sąd administracyjny powinien rozważyć, czy w sytuacji, kiedy w chwili skreślenia studenta z listy studentów obowiązuje inny regulamin, niż w chwili, kiedy powstała przyczyna prowadząca do skreślenia, odrębność obydwu zdarzeń pozwala na ich ocenę w świetle różnych regulaminów, czy też nie tylko do samego skreślenia, lecz również do przyczyny skreślenia znajduje zastosowanie wyłącznie regulamin obowiązujący w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 par. 1 i ust. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.