II SA/Rz 861/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-09-07
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Stanisław Śliwa, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby, wydana na podstawie wniesienia aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli postępowanie karne zostało następnie zwrócone prokuraturze w celu usunięcia braków?Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie wniesienia aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo jest obligatoryjna i zgodna z prawem, jeśli akt oskarżenia istniał w dniu wydania decyzji przez organ administracji. Późniejszy zwrot sprawy przez sąd prokuraturze w celu usunięcia braków nie wpływa na legalność decyzji administracyjnej podjętej zgodnie z obowiązującymi przepisami w momencie jej wydania. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej nie pozostawia organowi dowolności w jego stosowaniu.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia 26 lipca 2004 r. zwolnił K. F. ze służby celnej, powołując się na wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo. Decyzją z września 2004 r. utrzymał w mocy poprzednią decyzję. K. F. zaskarżył obie decyzje, podnosząc zarzut niezgodności przepisu stanowiącego podstawę zwolnienia z Konstytucją RP oraz wskazując, że postępowanie karne zostało zwrócone prokuraturze w celu usunięcia braków. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję o zwolnieniu ze służby celnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej - skargę oddala-
do wyroku z dnia 7 września 2005 r.
Decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 8a, art. 81 ust. 1, ust. la, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz.164!) po rozpoznaniu wniosku K. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej utrzyma! w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2004 r.
W jej uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia 26 lipca 2004 r. K. F. został zwolniony z pełnienia służby w Izbie Celnej w P. w związku z zaistnieniem przesłanki o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt Sa ustawy o Służbie Celnej. Po myśli przywołanego wyżej przepisu prawa funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. pismem o sygn. akt Ds. [...] powiadomi! Izbę Celną w P. o skierowaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. do Sądu Rejonowego w P. aktu oskarżenia sporządzonego przeciwko K. F. z uwagi na zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk i art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] o zwolnieniu K. F. ze służby celnej. Od tego aktu K. F. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że nie popełnił czynu zarzucanego przez prokuraturę a zarzuty przedstawione przez ten organ są bezpodstawne i nieuzasadnione, przez co podjęcie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej, również i z uwagi na fakt, iż wniesiono przeciwko niemu tylko akt oskarżenia narusza konstytucyjną zasadę domniemania niewinności.
Dyrektor Izby Celnej w P. uznał, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Podstawą podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby celnej był wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z jego treścią funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Powyższy przepis jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i ma charakter obligatoryjny, co wynika ze zwrotu ..zwalnia się ze służby" a w konsekwencji nie pozostawia możliwości podjęcia przez dyrektora izby celne] innej decyzji niż decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby celnej w przypadku zaistnienia przestanek w nim określonych. Przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej nie miał znaczenia fakt dopuszczenia się zarzucanych mu czynów. Przywołane przepisy ustawy o Służbie Celnej nie uzależniają podjęcia decyzji w zakresie personalnym od faktu winy stwierdzonej prawomocnym wyrokiem karnym. Te zarzuty winne być podnoszone w postępowaniu prowadzonym przez właściwe organy w postępowaniu karnym. Z treści art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy wynika, że do podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby celnej, wystarczy sam fakt wniesienia aktu oskarżenia do sądu o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego.
Przepis art. 6 i ust. 2 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że w przypadku uniewinnienia funkcjonariusza celnego prawomocnym wyrokiem sądu lub umorzenia postępowania karnego, zwolnionemu funkcjonariuszowi celnemu przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie do służby celnej. Wspomniany wyżej art. 61 ust 2 ustawy o Służbie Celnej przewidujący prawo powrotu do służby funkcjonariuszowi celnemu zwolnionemu ze służby celnej w trybie art. 25 ust. 1 pkt 8a świadczy zatem, że zagwarantowane zostały równocześnie prawa konstytucyjne. Ponadto jak to już wskazano wyżej przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ma charakter normy prawnej bezwzględnie obowiązującej i nie pozostawia możliwości nie podjęcia obligatoryjnej decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej. Na podjęcie więc takiej decyzji nie mogą mieć wpływ inne okoliczności podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył K. F. domagając się jej uchylenia oraz o uchylenia także decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2004 r. o zwolnieniu go ze służby w Izbie Celnej w P.
W uzasadnieniu skargi poda!, że podstawą zaskarżonych decyzji jest przepis art.25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten jest rażąco niezgodny z art. 42 ust. 3. w zw. z art. 2 i art.32 Konstytucji RP. Mając to na uwadze Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie tej niezgodności. Sprawa ma być w najbliższym czasie rozpoznana. Dodał, że funkcję celnika pełnił od 1.08.1999 r. Pracę swoją wykonywał nienagannie. Przedmiotem aktu oskarżenia jest jedna faktura TAX FREE ze zwrotem podatku VAT w kwocie 901,64 PLN.
W piśmie procesowym z dnia 26.07.2005 r. skarżący dodał, że postanowieniem z dnia 21.12.2004 r., sygn. II K [...] Sąd Rejonowy w P. zwrócił sprawę oskarżonego K. F. Prokuraturze Okręgowej w P. w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego. Rozpatrując zażalenie na to postanowienie Sąd Okręgowy w Krośnie Ośrodek Zamiejscowy w P. postanowieniem z dnia 10.03.2005 r., sygn. VI Kz [...] utrzymał w mocy postanowienie Sądu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym. sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawu odpowiada.
Stan faktyczny spraw- w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący.
W dniu 30 czerwca 2004 r. do Sądu Rejonowego w P. wpłynął akt oskarżenia sporządzony przeciwko K. F. z zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk i art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. - na podstawie art, 25 ust. i pkt 8a ustawy o Służbie Celnej - zwolnił K. F. z pełnienia służby w Izbie Celnej w P. Powołany przepis przewiduje zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienia przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. rozpoznając wniosek
K. F. o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy utrzymał swoją decyzję z dnia 26 lipca 2004 r.
Po wydaniu przez organ ostatecznej decyzji postanowieniem z dnia 21.12.2004 r., sygn. II K [...] Sąd Rejonowy w P. zwrócił sprawę oskarżonego K. F. Prokuraturze Okręgowej w P. w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego. Rozpatrując zażalenie na to postanowienie Sąd Okręgowy w K. Ośrodek Zamiejscowy w P. postanowieniem z dnia 10.03.2005 r., sygn. VI Kz [...] utrzymał w mocy postanowienie Sądu I instancji.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego Sąd bada jego zgodność z obowiązującym prawem kierując się stanem faktycznym i prawnym sprawy na dzień wydania decyzji przez organ II instancji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia K. F. ze służby według stanu na dzień 7.09.2004 r. stwierdzić należ}% że zaskarżone decyzja prawa nie narusza.
Podstawę materialnoprawną wydania decyzji stanowił przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o służbie celnej (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641). Przepis ten przewiduje zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Konstrukcja powołanego przepisu nie pozostawia właściwemu organowi jakiejkolwiek dowolności w jego stosowaniu. Wskazuje ona na obligatoryjne zwolnienie ze służby celnika w przypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji w Sądzie Rejonowym w P. znajdował się akt oskarżenia sporządzony przeciwko K. F. z zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk i art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk., Poza sporem pozostaje, że przestępstwa, które obejmował akt oskarżenia mają charakter umyślny i są ścigane z oskarżenia publicznego. Skoro taki stan faktyczny sprawy na dzień wydania decyzji przez organ jest bezsporny, to nie można uznać, że zaskarżony akt naruszał przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o służbie celnej.
Dla stwierdzenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji bez znaczenia pozostaje fakt późniejszego zwrotu sprawy przez Sąd Rejonowy w P. Prokuraturze Okręgowej w P. Przyczynami, dla których sąd administracyjny uwzględniając skargę może w całości lub w części uchylić decyzję jest:
- stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Do naruszenia przepisów prawa materialnego w sprawie nie doszło, z przyczyn wskazanych w powyższej części uzasadnienia. Nie dopatrzył się Sąd naruszenia przez organ przepisów postępowania w sposób mający istotny w-pływ na wynik sprawy.
Nie można też stwierdzić, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W sprawie na obecnym etapie postępowania i w świetle znajdującego się w aktach materiału dowodowego nie ma podstaw wymienionych w art. 145 § 1 lub 145 a KPA do wznowienia postępowania. W szczególności nowa okoliczność, jaka ujawniła się po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie zaistniała po ostatecznym zakończeniu sprawy przez organ administracji. Więc winy za jej nieujawnienie nie można przypisać organowi, a sam fakt nie istniał w dniu wydania decyzji, bowiem zwrot aktu oskarżenia Prokuratorowi nastąpił po wydaniu decyzji.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego sprzeczności art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej z Konstytucją stwierdzić należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19.10.2004 r., sygn. K 1/04 orzekł, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23.04.2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz zmianie ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z art. 32 Konstytucji RP i nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło