III SA/Łd 282/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu w Ł. w przedmiocie wynagrodzenia postanawia: odrzucić skargę. W dniu 17 października 2003 r. A. M. wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z pozwem przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu w Ł. o zapłatę kwoty 27.310 zł tytułem wynagrodzenia za pracę. W uzasadnieniu wskazał, iż jest żołnierzem zawodowym w stopniu kapitana. W okresie od 1992 do 20 września 2002 r. był zatrudniony jako asystent w Zakładzie A w Ł.. Pismem z 27 września 2002 r. wystąpił do Komendanta WAM z meldunkiem o niewypłaceniu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i wnioskiem o jego wypłacenie. Następnie wnioskiem z 17 października 2002 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o wypłatę wynagrodzenia za nadgodziny. Powyższy wniosek Minister Obrony Narodowej przekazał na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Uniwersytetowi Medycznemu w Ł., który zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Ł. (Dz.U. nr 141, poz. 1184) przejął wszelkie zobowiązania finansowe Wojskowej Akademii Medycznej. W odpowiedzi na pozew Uniwersytet Medyczny w Ł. wniósł o jego oddalenie podnosząc, iż Sąd Rejonowy nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt X P 3812/03 Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu sąd powszechny stwierdził, że sprawy o roszczenia wynikające ze stosunku służbowego zawodowych żołnierzy nie są sprawami pracowniczymi ani cywilnymi w rozumieniu k.p.c., lecz sprawami administracyjnymi, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 1996 r., (III PO 12/96, OSNP 1997/7/120). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądy administracyjne nie mogą natomiast rozstrzygać spraw administracyjnych i w tym zakresie wyręczać organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w punkcie 1-4 (pkt 8). W niniejszej sprawie roszczenie o zapłatę z jakim wystąpił A. M. wynika ze stosunku służbowego łączącego skarżącego z A w Ł.. Sprawy o roszczenia ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego są sprawami administracyjnymi rozpoznawanymi w drodze postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750 ze zm.) od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.). Z zastrzeżeniem art. 8 ust. 2 ww. ustawy, żołnierz może również wnieść skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przed rozpoznaniem skargi sąd ustala jednak w pierwszej kolejności co jest przedmiotem zaskarżenia oraz czy skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia. Przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest przede wszystkim istnienie aktu lub czynności stanowiących przedmiot zaskarżenia. Kompetencja sądu administracyjnego jest bowiem – co do zasady – wtórna w stosunku do kompetencji organu administracji, co oznacza, że aby sprawa mogła być rozstrzygana przez sąd administracyjny, wymaga uprzedniego rozpoznania przez organ administracji. Wniosek A. M. o wypłatę wynagrodzenia za nadgodziny został wprawdzie przekazany przez Ministra Obrony Narodowej Uniwersytetowi Medycznemu w Ł. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., jednak żadna decyzja administracyjna nie została w sprawie wydana. Przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być także bezczynność organu administracji (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), jednak nie ma podstaw aby przekazany postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozew A. M. o zasądzenie określonej kwoty został tak potraktowany (protokół z posiedzenia wyjaśniającego z dnia 20 października 2004 r. zawiera stwierdzenie powoda, że nie składał skargi na bezczynność organu). Dodatkowo należy wyjaśnić, że stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść, co do zasady, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.) np. zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie, przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Brak przedmiotu zaskarżenia, jak również nie wyczerpanie toku instancji, stanowią o niedopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i skutkują jej odrzuceniem, stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. W sprawie nie zachodzi też przypadek określony w art. 58 § 4 p.p.s.a., gdyż przyczyną odrzucenia skargi jest brak przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ więc z akt sprawy wynika, że w sprawie objętej żądaniem zamieszczonym w pozwie z 17 października 2003 r. nie zostało wydane żadne z rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., a nadto A. M. nie wystąpił również ze skargą na bezczynność organów administracji sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.