II SA/Sz 431/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-09-07

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie powołania sekretarza gminy, która została podjęta z naruszeniem przepisów rozporządzenia określającego wymagania kwalifikacyjne, podlega kontroli sądu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście utraty mocy obowiązującej tych przepisów na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie powołania sekretarza gminy, będąca aktem z zakresu administracji publicznej, podlega kontroli sądu administracyjnego. Mimo że przepisy rozporządzenia określające wymagania kwalifikacyjne dla sekretarza utraciły moc obowiązującą na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ocena legalności uchwały powinna uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia. Jeśli uchwała została podjęta z naruszeniem prawa obowiązującego w dacie jej podjęcia, sąd powinien ją uchylić.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie powołania Sekretarza Gminy, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów dotyczących wymagań kwalifikacyjnych (brak wyższego wykształcenia u powołanej osoby). Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i że skarga została wniesiona po terminie. WSA początkowo odrzucił skargę z powodu przekroczenia terminu, jednak NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje terminu wniesienia skargi przez organ nadzoru na uchwały organu gminy. Następnie WSA rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda /spr./, Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2005 sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Rady Gminy w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie powołania Sekretarza Gminy oddala skargę Wojewoda [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na Uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie powołania Sekretarza Gminy. Zaskarżonej Uchwale Wojewoda zarzucił naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 33, poz. 264) poprzez powołanie na stanowisko Sekretarza Gminy osoby nie spełniającej wymagań określonych we wskazanym rozporządzeniu, tj. nie posiadającej wykształcenia wyższego. Odpowiadając na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej odrzucenie. Zdaniem Rady Gminy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, bowiem wyraża wolę cywilnoprawną gminy jako pracodawcy, powołania pracownika na określone stanowisko, podlegające co najwyżej kontroli sądowej przez sąd pracy. Ponadto Rada Gminy podniosła, że skarga wniesiona została po upływie terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sad Administracyjny w [...] postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił skargę wskazując, że stosownie do postanowień art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), obowiązuje 30-dniowy termin do wniesienia skargi. Termin ten w przypadku skargi wniesionej w oparciu o art. 93 ust. 1 zdanie drugie ustawy o samorządzie gminnym, rozpoczyna bieg po upływie ostatniego dnia terminu do stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Wojewodę [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...] wskazując w uzasadnieniu, że art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje terminu doniesienia przez organ skargi do sądu administracyjnego na uchwały lub zarządzenia organu gminy. Przyznana w art. 93 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym szczególna kompetencja nadzorcza organu nadzoru, przyznająca mu prawo skargi do sądu administracyjnego, nie została ograniczona żadnym terminem jej realizacji. W piśmie z dnia [...]r. Rada Gminy [...] wniosła o oddalenie skargi, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 stycznia 2005r. sygn. K.25/04. Ponadto Rada Gminy podtrzymała wniosek o odrzucenie skargi z powodu niedopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Wojewoda [...] podtrzymał skargę podnosząc, że nadzór Wojewody sprawowany jest nad całą działalnością gminy i obejmuje swym zakresem wszystkie akty wydawane przez organy gminy, którym nadano formę aktów administracyjnych. Uchwała Rady Gminy w sprawie powołania sekretarza Gminy stanowi akt administracyjny i jako taki podlega nadzorowi przewidzianemu w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990r, o samorządzie gminnym. Nadto strona skarżąca nie zgodziła się z zarzutem zawartym w piśmie z dnia [...] r. dotyczącym braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, z uwagi na niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2003r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikowanych pracowników samorządowych /.../. Rozporządzenie to stawia kandydatom ubiegającym się o objęcie funkcji sekretarza w grupie liczącej do 15 tys. mieszkańców, wymóg posiadania wyższego wykształcenia oraz minimum pięcioletniego stażu pracy. Powołana zaskarżoną uchwałą na stanowisko Sekretarza Gminy M. P. nie posiadała wyższego wykształcenia. Rada Gminy powołując Sekretarza Gminy [...], w sposób istotny naruszyła przepisy prawa powszechnie obowiązującego w dniu podjęcia uchwały. Niezależnie od powyższego, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 stycznia 2005r. sygn. K 25/04 przepisy § 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003r. tracą moc obowiązującą z dniem 31 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawanie stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała o powołaniu na stanowisko Sekretarza Gminy M. P. została podjęta z naruszeniem przepisów rozrządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2003r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikowanych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich. Rozporządzenie to stawiało kandydatom ubiegającym się o objęcie funkcji sekretarza, w gminie liczącej do 15 tys. mieszkańców, wymóg posiadania wyższego wykształcenia oraz minimum pięcioletniego stażu pracy. W dniu podjęcia uchwały M. P. nie posiadała wyższego wykształcenia. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2005r. w sprawie K 25/05 /OTK-A 2005/1/6/ w pkt I 4 orzekł, że § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2003r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich, w zakresie, w jakim ustala on tabele wymagań kwalifikacyjnych pracowników, które są określone w załączniku Nr 3 do tego rozporządzenia jest niezgodne z art. 92 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe przepisy utraciły moc obowiązującą z dniem 31 lipca 2005r. Wobec wyraźnego brzmienia ar. 191 ust.1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zostały wyposażone w atrybut "mocy powszechnie obowiązującej" i "ostateczności". Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że powszechnie obowiązując moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów także sądów administracyjnych. Skutki wywołane przez wyroki Trybunału Konstytucyjnego, wydane w kwestii konstytucyjności aktów prawnych, są zróżnicowane w zależności od treści rozstrzygnięcia. W zakresie, w jakim wyroki te stwierdzają niezgodność aktu z Konstytucją, bezpośrednim skutkiem jest utrata przez akt mocy obowiązującej. Wobec utraty z dniem 31 lipca 2005r. – na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 stycznia 2005r. sygn. K.28/04 mocy obowiązującej § 3 pkt 3 cyt, rozporządzenia, w zakresie, w jakim ustala on tabele kwalifikacyjne pracowników, które są określone w załączniku Nr 3 do tego rozporządzenia, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem. Zgłoszony zarzut Rady Gminy w [...], że rozpoznawana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego jest niezasadny. Sekretarz gminy pełni funkcje publiczne, określone przepisami ustawy o samorządzie gminnym, jest ustanowionym obligatoryjnym elementem struktury organizacyjnej gminy, regulowanej przepisami prawa publicznego. Gmina jest podmiotem zdecentralizowanej władzy publicznej. Jej struktura organizacyjna jest dostosowana do wykonywania zadań publicznych, przede wszystkim w formach publicznoprawnych. Uchwała mająca za przedmiot zmiany w strukturze organizacyjnej podmiotu administracji publicznej jest zatem uchwałą będącą wyrazem władczym funkcji gminy, powierzonych jej ustawowo przepisami prawa publicznego, realizowanych samodzielnie i tym samym jest uchwałą "z zakresu administracji publicznej". Zatem legalność uchwały może być kwestionowana w postępowaniu regulowanym przepisami rozdziału X ustawy o samorządzie gminnym albo przed sądem administracyjnym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2005r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło