II SA/Wa 930/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Andrzej Kołodziej (spr.), , Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oddala skargę. Minister Kultury decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. Nr 118 z 2003 r., poz. 1112 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił B. C. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu podał, że wyżej wskazana nauczycielka gry na skrzypcach w [...] Szkole Muzycznej [...] w B. w terminie złożyła wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego wraz ze stosowną dokumentacją, zaś komisja kwalifikacyjna w dokonanej przez siebie ocenie przyznała jej 27 punktów, co nie stanowiło 2/3 możliwych do uzyskania z 50 punktów wymaganych do akceptacji. Komisja wskazała, że dokumentacja i przeprowadzona rozmowa nie potwierdziły spełnienia wymagań kwalifikacyjnych, w szczególności wobec braku umiejętności analizowania efektów wdrożonego przedsięwzięcia, a także dzielenia się swoją wiedzą i doświadczeniem z innymi pracownikami szkoły oraz powierzchownego traktowania niektórych problemów warsztatowych. Komisja kwalifikacyjna uznała zatem za niewystarczający do uzyskania akceptacji stopień i poziom realizacji wymagań na stopień nauczyciela dyplomowanego określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825 ze zm.), co nie daje podstaw do wydania zaświadczenia o akceptacji. W konkluzji Minister Kultury stwierdził, iż wobec braku jednego z warunków wymaganych do nadania stopnia awansu zawodowego, określonych w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, podjął decyzję odmowną. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. C. uznała powyższą decyzję za krzywdzącą i niesprawiedliwą, gdyż spełniła poszczególne wymagania wynikające z powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. W dalszej części wniosku obszernie przedstawiła swoje osiągnięcia i dorobek zawodowy, a nadto podniosła, że wspomniane rozporządzenie nie wskazuje jak ma wyglądać rzetelna dokumentacja, ani nie podaje przykładowych wytycznych, w jaki sposób ma wyglądać analiza poszczególnych przedsięwzięć, co wskazuje, że przygotowana dokumentacja jest indywidualną sprawą nauczyciela. Zarzuciła też komisji naruszenie zasady równości, gdyż w jej ocenie, opartej o dane statystyczne, szkolnictwo artystyczne jest gorzej traktowane niż szkolnictwo ogólnokształcące. Minister Kultury decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji postępowania komisji kwalifikacyjnej, a nadto, zapoznaniu się z wyjaśnieniami przewodniczącej komisji, nie stwierdził uchybień formalno-prawnych w jej postępowaniu, skutkujących uchyleniem decyzji o odmowie nadania nauczycielce stopnia awansu zawodowego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. C. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania komisji kwalifikacyjnej celem wszczęcia postępowania kwalifikacyjnego o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, poprzez nieuwzględnienie, że organ powołujący komisję kwalifikacyjną nie zapewnił w niej reprezentatywnego udziału ekspertów o specjalności skarżącej (gra na skrzypcach) oraz § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie faktu odmowy akceptacji komisji kwalifikacyjnej, pomimo udowodnionego spełnienia wszystkich niezbędnych wymagań do uzyskania stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła również, że stan prawny obowiązujący w dacie posiedzenia komisji był dla nauczycieli wyjątkowo niejasny i niekorzystny, gdyż w zakresie awansu zawodowego obowiązywały niejako dwa porządki prawne. Zgodnie bowiem z ustawą – Karta Nauczyciela, po zmianach dokonanych ustawą z dnia 15 lipca 2004 r., od dnia 31 sierpnia 2004 r. dla nauczycieli ubiegających się o stopień nauczyciela dyplomowanego obowiązująca stała się rozmowa kwalifikacyjna zamiast dotychczas obowiązującej jedynie analizy dokumentacji. Tymczasem obowiązujące w tym czasie rozporządzenie MEN takiej rozmowy nie przewidywało, nie było w związku z tym prawnej regulacji przedmiotu takiej rozmowy. Regulacja taka pojawiła się dopiero w rozporządzeniu, które weszło w życie w dniu 8 grudnia 2004 r., a więc [...] dni po posiedzeniu komisji, przed którą stawała skarżąca. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazał, że sprawę rozpatrzył w dniu [...] lutego 2005 r. organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołami artystycznymi nie stwierdzając uchybień w pracy komisji, w której uczestniczyła M. S. – ekspert MENiS w zakresie gry na skrzypcach, czyli o specjalności zawodowej skarżącej. W kwestii dotyczącej stanu prawnego w dniu [...] grudnia 2004 r., czyli w dniu posiedzenia komisji kwalifikacyjnej, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 15 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 179, poz. 1845). Minister Kultury podkreślił jednocześnie, że nie posiada kompetencji do oceny merytorycznej dorobku nauczyciela jako organ odwoławczy rozpatrujący wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Skarga oceniana w tym aspekcie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.), warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3 zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 oraz w przypadku nauczyciela mianowanego – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Powyższa regulacja wskazuje zatem, iż do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich ww. trzech przesłanek. W rozpoznawanej sprawie skarżąca B. C. bezspornie spełniła dwie pierwsze z wymienionych przesłanek, natomiast nie uzyskała akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Zatem w myśl przepisu art. 9b ust. 6 ustawy – Karta Nauczyciela, właściwy w sprawie Minister Kultury (art. 9b ust. 4 pkt 4), odmówił nauczycielce nadania stopnia awansu zawodowego. Zauważyć należy, że użyte w omawianym przepisie słowo "odmawia" wskazuje, że nie mamy w takim przypadku do czynienia z uznaniową decyzją organu administracji publicznej, co powoduje, że w sytuacji braku jednej z przesłanek jest on zobligowany do wydania decyzji odmownej. Odnosząc się natomiast do braku akceptacji komisji kwalifikacyjnej, należy podnieść, że jej rozstrzygnięcie jest niewątpliwie aktem z zakresu administracji publicznej, podjętym w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego, kończącym się decyzją o nadaniu lub odmowie nadania takiego stopnia. Postępowanie to składa się z kilku powiązanych ze sobą etapów, zaś podejmowane na poszczególnych etapach tego postępowania akty i czynności właściwych organów, w tym rozstrzygnięcie komisji kwalifikacyjnej, nie mogą być traktowane jako samodzielne decyzje administracyjne. Nie kończą one bowiem sprawy o nadanie lub odmowę nadania stopnia awansu zawodowego i z tego powodu mogą być kontrolowane dopiero w ramach oceny końcowego rozstrzygnięcia. Jednakże należy dobitnie podkreślić, iż rozstrzygnięcie komisji, a także ocena jej pracy i sposobu procedowania sprowadza się jedynie do zbadania jej pod kątem formalnym. Dlatego też Sąd bada przede wszystkim, czy komisja kwalifikacyjna podjęła postępowanie na wniosek nauczyciela (art. 9b ust. 2), czy jej prace zostały przeprowadzone w wyznaczonym terminie (art. 9b ust. 3), czy powołał ją właściwy organ i czy jej skład był prawidłowy (art. 9g ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela i § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli – Dz. U. Nr 70, poz. 825 ze zm.), czy postępowanie było poprzedzone analizą formalną dokumentacji i czy komisja przeanalizowała dokumentację (§ 8 ust. 5 i § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia), a nadto, czy rozstrzygnięcie zostało podjęte w obecności co najmniej 2/3 składu członków i przez wszystkich podpisane i czy każdy z członków oceniał spełnienie przez nauczyciela wymagań według skali punktowej od 0 do10, a końcowy wynik był niższy lub równy, czy też wyższy od 2/3 możliwych do uzyskania punktów. Powyższe oznacza, że Sąd badając prawidłowość decyzji właściwego organu nie jest uprawniony do merytorycznej oceny rozstrzygnięcia komisji, w szczególności zastosowania w zakresie dozwolonej skali, punktacji przez poszczególnych członków komisji. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dotyczącego niewłaściwego jej obsadzenia komisji poprzez brak w jej składzie eksperta z zakresu specjalności skarżącej (gra na skrzypcach), należy stwierdzić, że jest on chybiony, bowiem jednym z członków komisji kwalifikacyjnej była M. S. – ekspert MENiS w zakresie gry na skrzypcach, czyli o specjalności zawodowej skarżącej. Również zarzut dotyczący "wyjątkowo niejasnego i niekorzystnego dla nauczycieli" stanu prawnego obowiązującego w dniu posiedzenia komisji kwalifikacyjnej nie może się ostać, gdyż w tej dacie przepis art. 9b ust. 1 pkt 3 wyraźnie stanowił, że akceptacja komisji kwalifikacyjnej następowała po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Faktem jest, że rozporządzenie wykonawcze regulujące kwestie awansu zawodowego nauczycieli takiej rozmowy nie przewidywało, lecz nie można z tego powodu czynić zarzutu organowi działania z naruszeniem prawa. Skoro zatem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, skargę jako niezasadną Sąd oddalił. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.