I SA/Gl 181/05

WyrokWSA w Gliwicach2005-09-06

Skład orzekający: Ewa Karpińska, Mirosław Kupiec, Anna Wiciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na decyzję w przedmiocie podatku akcyzowego, oparty częściowo na przepisie § 2b rozporządzenia Ministra Finansów, może zostać wzruszony w trybie wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność tego przepisu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Tak, wyrok NSA oddalający skargę na decyzję podatkową, oparty częściowo na przepisie rozporządzenia uznanym następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może zostać wzruszony w trybie wznowienia postępowania. Zaistnienie takiej niezgodności stanowi ustawową podstawę do wznowienia postępowania, a decyzja wydana na podstawie niezgodnego z prawem przepisu podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 stycznia 2002 r. oddalił skargę spółki. Następnie, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 grudnia 2004 r. (sygn. akt SK 35/02) stwierdzającym niezgodność § 2b rozporządzenia Ministra Finansów z art. 217 Konstytucji, spółka wniosła o wznowienie postępowania przed WSA w Gliwicach. Skarga została uwzględniona.
Rozstrzygnięcie
Wznowiono postępowanie, uchylono zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2005 przy udziale sprawy ze skargi "A" s.c. w S. E. K., Z. M. na Dyrektor Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA w sprawie sygn. I SA/Ka 2288/00 w przedmiocie określenia podatku akcyzowego. Wznowiono postępowanie Uchylono zaskarżoną decyzję, Wznowiono postępowanie Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2002 roku(sygn.akt- I S.A./Ka 2288/00) Naczelny Sąd Administracyjny w Ośrodku Zamiejscowym w Katowicach oddalił skargę spółki cywilnej "A" E. K., Z.M. na ostateczną decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr. [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]r. nr. [...] którą określono Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za [...] 1998r.wysokość zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetki za zwłokę. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art.10 ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym(Dz.U.nr.11 poz.50 ze zm.)oraz §2a pkt.1,§2b i §19 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998roku w sprawie podatku akcyzowego(Dz.U.nr.2 poz.3 ) W uzasadnieniu wyroku odpowiadając na zarzut naruszenia przez organy podatkowe art.217 Konstytucji R.P. Sąd stwierdził miedzy innymi, że wyłączność rozstrzygania o tym, że ustawa, w tym przypadku art.35 ust.4 ustawy o p.t.u. jest sprzeczna z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego. Inne sądy mogą rozważać problem konstytucyjności ustawy, ale nie mogą samodzielnie rozstrzygać, że jest ona niekonstytucyjna. W wyniku rozpatrzenia skargi konstytucyjnej skarżących, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 grudnia 2004r. (sygn. akt SK 35/02) orzekł o niezgodności § 2 b cytowanego rozporządzenia z art.217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 grudnia 2004r. (sygn. akt SK 35/02) został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 stycznia 2005r. Nr 1 pod poz. 4. W skardze o wznowienie postępowania pełnomocnik Spółki Cywilnej "A" wniósł w oparciu o przepis art.272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1270) o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wcześniej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedstawiając przebieg postępowania podatkowego, sądowego a także treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wniósł pełnomocnik skarżących na podstawie art.282§2 p.o.p.p.s.a o zmianę wyroku NSA poprzez uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2000r.nr. [...] i o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżących kosztów postępowania wznowieniowego , w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania na mocy art.124§1pkt.6 w zw.z art.56 p.o.p.p.s.a. Sąd wniosek ten uwzględnił a po podjęciu postępowania postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005r.sprawę skierowano na rozprawę. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Sąd zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy wskazać, iż z uwagi na fakt, iż postępowanie którego dotyczy skarga zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 roku o właściwości Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach do jej rozpoznania przesądza art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1271 ze zm.) Przechodząc do rozważań natury merytorycznej przywołać należy art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U,nr.153 poz.1270) zwanej dalej w skrócie "p.o.p,p.s.a." zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucja, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Skargę taką wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin ten w sprawie rozpoznawanej został dochowany. Analiza treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2002 roku (sygn.akt- I SA/Ka 2288/00)wskazuje jednoznacznie na to, że wyrok ten, oddalający skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie wymiaru podatku akcyzowego za [...]1998 roku został oparty miedzy innymi na podstawie przepisu § 2b.ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998roku w sprawie podatku akcyzowego(Dz.U.nr.2 poz.3)Przepis ten rozszerzał krąg podatników również na jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej ,a tym samym na spółki cywilne. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 grudnia 2004 roku(sygn. akt- SK 35/02) stwierdził, że §2b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998r. w sprawie podatku akcyzowego(Dz.U,nr.2 poz.3 ze zm.) jest niezgodny z art.217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, to jest oczywiste, że zaistniała ustawowa podstawa do wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem NSA z dnia 29 stycznia 2002 roku. Rozpoznając na nowo sprawę w granicach zakreślonych granicami podstawy wznowienia, uznać należało ,że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego. U jej podstaw bowiem legło ustalenie, że strona skarżąca- Spółka cywilna "A" jest podatnikiem podatku akcyzowego. Podstawą prawną takiego ustalenia był przepis §2 b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998roku o podatku akcyzowym, który był niezgodny z art.217 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 grudnia 2004 roku Trybunał Konstytucyjny powołał się na zasadę wyłączności ustawowej dla wyznaczania podmiotów, przedmiotu opodatkowania oraz ustalania stawek podatkowych która wyrażona została expressis verbis w art. 217 Konstytucji i obowiązuje od dnia jej wejścia w życie. Podkreślono też, że jej obowiązywanie wywieść można z konstytucyjnej zasady państwa prawnego. Z tą ostatnią zasadą łączy się bowiem wymóg, ażeby prawa i obowiązki jednostki, a w szczególności prawa i obowiązki jednostki wobec państwa, do których zaliczają się również obowiązki podatkowe, były regulowane ustawą . W świetle tych okoliczności uznać należało, że skarga wniesiona przez Spółkę cywilną "A" wykazała, że objęta nią decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego, działając na podstawie art.282§2,art.145§1 pkt.1 lit.a ,art.152 oraz art.200 p.o.p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło