VI SA/Wa 98/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-06
Skład orzekający: Sędzia (spr.) Andrzej Czarnecki, Sędzia Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymująca w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych odmawiającą wpisu na listę aplikantów radcowskich, wydana po wznowieniu postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, narusza prawo, jeśli organ nie ustalił istnienia podstaw do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała, jak i poprzedzająca ją uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organ, wznowiwszy postępowanie na podstawie art. 145a k.p.a. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie przeprowadził prawidłowo postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy, co skutkowało naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. odmawiającą wpisu na listę aplikantów radcowskich. Postępowanie zostało wznowione na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Rada OIRP w K. odmówiła uchylenia pierwotnej uchwały, uznając, że konkurs na aplikację nie podlega procedurze wznowienia. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała tę uchwałę w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych i utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. oraz zasądził od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Asesor Andrzej Czarnecki WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005r. sprawy ze skargi M.K. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] maja 2004 r.; 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. odmówiła wpisu na listę aplikantów radcowskich M. K., skarżącemu w niniejszej sprawie.
Wskutek wniosku M. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. podjętym na podstawie art.145 a, art. 147, 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004. sygn. akt P 21/02 wznowiła postępowanie administracyjne
w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich zakończone
ww. uchwałą.
Podjętą także w tej dacie uchwałą [...] Rada OIRP w K. działając na podstawie art. 15 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z ww. wyrokiem odmówiła uchylenia uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2002r.
W uzasadnieniu uchwały Rada odwołała się do pkt 18 uzasadnienia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznając, iż konkurs na aplikację radcowską ze względu na swą naturę nie podlega procedurze wznowienia czy wzruszenia jego rezultatów z powodu wydania tego wyroku. Podniosła nadto, iż zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych wpis na listę aplikantów następuje po przeprowadzeniu konkursu, a konkurs oznacza rywalizację, w której wybiera się najlepszych, zaś wynik postępowania konkursowego przeprowadzonego w stosunku do M. K. nie dawał podstaw do wpisania na listę aplikantów radcowskich.
W odwołaniu od tej uchwały M. K. zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a. przez niezastosowanie się do ich treści, art. 6 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie przez Radę OIRP w K. postępowania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności i art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, art. 10 k.p.a. przez niezapewnienie mu czynnego udziału
w postępowaniu oraz art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez utrzymanie w obrocie prawnym uchwały wydanej na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z prawem.
Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą nr [...] z dnia
[...] października 2004r., wydaną na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. 1982 Nr 19, poz. 145
ze zm.) i art. 138 § 1 k.p.a. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że konkurs został przeprowadzony na podstawie art. 33 ust. 2 cyt. ustawy i zgodnie z § 22-252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 powołanej ustawy i uchwała Rady OIRP w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. podjęta była na podstawie art. 33 tej ustawy, zaś Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepisy dotychczasowe (art. 60 pkt 8 b), także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją – do czasu ich zakwestionowania przez Trybunał korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi jego następstwami, co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego.
W skardze na tę uchwałę M. K. podniósł podniesione w odwołaniu zarzuty i wniósł o jej uchylenie i zasądzenie wg norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest zatem pod względem ich zgodności z prawem materialnym, jak i procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpatrując skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż jest ona zasadna, bowiem zaskarżona uchwała, jak i uchwała ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. Rada OIRP w K. wznowiła postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej uchwałą nr [...]
z dnia [...] lipca 2002r. na podstawie art. 145 a, 147, 149 § 1 i 150 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania
co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Otwiera zatem postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Przedmiotem tego postępowania jest, zgodnie z powołanym przepisem, ustalenie,
czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną
z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a., tj. czy występują podstawy wznowienia, o których w tych przepisach mowa oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną (w przypadku wystąpienia podstawy wznowienia) wg stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji podjętej w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie
w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną uchwałą z dnia [...] lipca 2002r. zostało zakończone przez organ I instancji uchwałą [...]
z dnia [...] maja 2004r. Jako jej podstawę prawną wskazano art. 15 § 1 pkt 1 k.p.a. Takiego przepisu w k.p.a. nie ma. Jest natomiast przepis art. 15, który statuuje zasadę dwuinstancyjności postępowania i jako taki nie może stanowić podstawy prawnej uchwały zapadłej we wznowionym postępowaniu. W wyniku przeprowadzenia takiego postępowania organ wydaje decyzję zgodnie
z art. 151 k.p.a. Ww. uchwałą ROIRP w K. odmówiła uchylenia uchwały
z dnia [...] lipca 2002r., Stosownie jednak do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a.
Podjęcie decyzji na powyższej podstawie jest zatem możliwe tylko wówczas, gdy nie występuje żadna z ww. podstaw wznowienia postępowania. W zaskarżonych uchwałach brak jest jednak ustaleń w takim zakresie,
a zaistniały w sprawie, w istocie bezsporny, w świetle art. 145 a k.p.a.
i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004r. stan rzeczy wskazuje na to, iż zachodzi podstawa wznowienia, o której mowa w powołanym przepisie. Zaskarżone uchwały zapadły zatem z naruszeniem powołanego przepisu, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, zaś w pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło