II FSK 1552/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), Sędzia NSA Sylwester Marcinak, Sędzia NSA Paweł Chmielecki, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Fabryki Wodomierzy "P." Spółka Akcyjna z siedzibą w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1615/05 w sprawie ze skargi Fabryki Wodomierzy "P." Spółka Akcyjna z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 6 kwietnia 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu pobranych opłat za czynności urzędowe oddala skargę kasacyjną. II FSK 1552/05 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 2 września 2005 r. III SA/Wa 1615/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Fabryki Wodomierzy "P." Spółka Akcyjna z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 6 kwietnia 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu pobranych opłat za czynności urzędowe. W uzasadnieniu postanowienia Sąd przedstawił następujący stan sprawy: Wezwaniem z dnia 29 czerwca 2005 r. wydanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2005 r. strona skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa dla radcy prawnego Aleksandry G. do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi, bowiem skarga została podpisana przez radcę prawnego Aleksandrę G., a do pisma nie załączono pełnomocnictwa. Wezwanie powyższe zostało doręczone stronie dnia 5 lipca 2005 r., termin do uzupełnienia braków upłynął zatem w dniu 12 lipca 2005 r. W wykonaniu wezwania Sądu, w przesyłce z dnia 7 lipca 2005 r. przesłane zostało pełnomocnictwo dla radcy prawnego Aleksandry G., do prowadzenia sprawy ze skargi Fabryki Wodomierzy "P." S.A. przeciwko Głównemu Urzędowi Miar przed sądami powszechnymi. Pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi zostało złożone przez stronę dopiero w dniu rozprawy - 2 września 2005 r. Zgodnie z przepisem art. 1 par. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. nr 98 poz. 1070/ sądami powszechnymi są sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne. Z kolei par. 2 powołanego artykułu stanowi, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Sądy administracyjne są sądami szczególnymi, odrębnymi od sądów powszechnych. Strona wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedłożyła pełnomocnictwo do reprezentowania jej przez pełnomocnika tylko przed sądami powszechnymi. Pełnomocnik nie był zatem umocowany do zastępowania strony przed sądem szczególnym, jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Strona na rozprawie w dniu 2 września 2005 r. złożyła prawidłowe pełnomocnictwo, jednakże fakt ten pozostaje w ocenie Sądu bez wpływu na treść orzeczenia w przedmiocie odrzucenia skargi. Skoro strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków tych nie uzupełniła we wskazanym terminie, skarga na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Fabryka Wodomierzy "P." S.A. zaskarżyła w całości powołane postanowienie, opierając skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na: 1. błędnym ustaleniu zakresu pełnomocnictwa dla radcy prawnego Aleksandry G., nieuwzględniającym całości treści pełnomocnictwa, z którego treści o brzmieniu "w sprawie ze skargi Fabryki Wodomierzy "P." S.A. w P., przeciwko Główny Urząd Miar w Warszawie, jednoznacznie wynika wola mocodawcy co do zakresu pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi, a użycie słów "sądy powszechne" stanowi oczywistą pomyłkę pisarską, czym naruszono przepisy art. 40 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2. niezatwierdzenie czynności procesowej - wniesienia w dniu 10 maja 2005 r. przez radcę prawnego Aleksandrę G. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar, mimo potwierdzenia tych czynności poprzez: a. pełnomocnictwo z dnia 9 maja 2005 r., podpisane przez członka zarządu skarżącej Radomiłę F., b. pełnomocnictwo z dnia 7 lipca 2005 r., podpisane przez prezesa spółki Mieczysława Z., które zostało dostarczone do Sądu na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, c. pełnomocnictwo z dnia 9 maja 2005 r. podpisane przez członka zarządu skarżącej Radomiłę F., złożone do Sądu w dniu 2 września 2005 r., na telefoniczne wezwanie Sądu o poprawienie daty pełnomocnictwa i zamianę słowa "powszechne" na "administracyjne", d. telefoniczne potwierdzenie wobec Sądu tych czynności przez członka zarządu skarżącej Radomiłę F., co zostało w terminie późniejszym potwierdzone poprzez oświadczenie na piśmie, czym naruszono przepisy art. 44 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Według Spółki stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest uzasadnione, bowiem analiza treści pełnomocnictwa, zgodnie z poglądami powszechnie przyjętymi w orzecznictwie i przepisami prawa winna doprowadzić do wniosku, iż pełnomocnik radca prawny Aleksandra G. legitymowała się prawidłowym pełnomocnictwem, o czym w sposób jednoznaczny świadczą słowa zamieszczone w treści pełnomocnictwa "w sprawie ze skargi Fabryki Wodomierzy "P." S.A. w P. przeciwko Główny Urząd Miar w Warszawie" jak również wielokrotne potwierdzenie dokonania tych czynności przez zarząd skarżącej. Dowód: odpis oświadczenia zarządu z 5 września 2005 r. Zgodnie z uzasadnieniem uchwały Sądu Najwyższego III CZP 93/68 skutki pełnomocnictwa należy oceniać według jego treści, a zatwierdzenie czynności prawnej zależy od potwierdzenia przez zainteresowaną stronę i może nastąpić w każdym czasie. Powyższe wskazuje, zdaniem Spółki, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 40 i art. 44 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która to przesłanka stanowi podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Urząd Miar wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu zauważono, że wskazane przez skarżącą Spółkę naruszenia przepisów postępowania nie odnoszą się do stanu faktycznego i prawnego nin. sprawy, bowiem art. 40 p.p.s.a. dotyczy umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, a art. 44 p.p.s.a. ma zastosowanie, gdy zachodzi potrzeba tymczasowego dopuszczenia do podjęcia naglącej czynności osoby nielegitymującej się pełnomocnictwem. Na rozprawie w NSA pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska i wnioski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazała przy tym na naruszenie przez WSA art. 40 i 44 p.p.s.a. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wezwanie przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego skargi polegającego na niedołączeniu /stosownie do art. 46 par. 3 p.p.s.a./, pełnomocnictwa radcy prawnego zostało wystosowane na podstawie art. 49 par. 1 p.p.s.a., zawierało szczegółowe pouczenie o zakresie pełnomocnictwa /do prowadzenia sprawy przed sądami administracyjnymi - por. art. 36 p.p.s.a./ i konsekwencji w postaci odrzucenia skargi w wypadku nieusunięcia braku w określonym w art. 49 par. 1 p.p.s.a. 7- dniowym terminie. Strona złożyła w odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnictwo dla radcy prawnego do jej reprezentowania przed sądami powszechnymi w sprawie ze skargi Spółki przeciwko Głównemu Urzędowi Miar. Nosiło ono przy tym datę 5 lipca 2005 r., podczas gdy skarga wniesiona została 9 maja 2005 r. Sąd I instancji uznał w tej sytuacji, że strona nie uzupełniła w terminie określonym w art. 49 par. 1 p.p.s.a., podanym w wezwaniu braku formalnego skargi. Sąd uznał przy tym za spóźnione złożenie właściwego pełnomocnictwa w terminie późniejszym. Aby tego rodzaju rozstrzygnięcie skutecznie podważyć należałoby zatem wykazać albo błędne ustalenie, że skarga zawierała braki formalne, albo błędne ustalenie odnośnie do terminu uzupełnienia braków formalnych, albo błędne ustalenie co do wykonania wezwania Przewodniczącego. Strona tymczasem nie przedstawiła zarzutu, którym zanegowałaby ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego orzeczenia. Ustalenia te są zatem wiążące dla sądu kasacyjnego. Wynika z nich, że w terminie 7-dniowym Spółka nie usunęła braku formalnego skargi, a uczyniła to dopiero składając stosowne pełnomocnictwo na rozprawie. W takim stanie faktycznym Spółka zarzuca, iż Sąd I instancji naruszył art. 40 p.p.s.a., który stanowi, że zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego. Jak trafnie zauważył pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę kasacyjną przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, bowiem strona nie przedstawiła - w odpowiedzi na wezwanie - umocowania szerszego niż pełnomocnictwo do prowadzenia spraw /lub konkretnej sprawy/ przed sądami administracyjnymi /o którym mowa w art. 36 p.p.s.a/, lecz pełnomocnictwo do jej reprezentowania przed sądami powszechnymi. Nie można przy tym uznać - co sugeruje strona skarżąca, że w pełnomocnictwie z dnia 5 lipca 2005 r. zawarta była tylko oczywista omyłka pisarska w określeniu sądu, bowiem nie było to pełnomocnictwo ogólne, a pełnomocnictwo do reprezentowania spółki w konkretnej sprawie przeciwko Głównemu Urzędowi Miar. Pełnomocnictwo do prowadzenia konkretnej sprawy przed sądem administracyjnym powinno natomiast wskazywać zaskarżoną decyzję i przedmiot sprawy. Zakres udzielonego pełnomocnictwa nie był więc jednoznaczny, w każdym razie nie upoważniał radcy prawnego do wniesienia w imieniu spółki skargi do sądu administracyjnego. Nie może być również mowy o naruszeniu wskazanego w skardze kasacyjnej art. 44 p.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa, wyznaczając równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie jej czynności przez stronę. Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną przepis ten nie miał zastosowanie w sprawie. Wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie można bowiem uznać za naglącą czynność. Ponadto wyznaczenie stronie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło na podstawie art. 49 par. 1 p.p.s.a., a nie art. 44 par. 2 p.p.s.a. Z powyższego wynika, iż wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty były nieusprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny jest - stosownie do art. 183 par. 1 zd. 1 p.p.s.a związany granicami skargi kasacyjnej, nie może uzupełniać ani poprawiać przytoczonych przez stronę podstaw zaskarżenia /por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. FSK 13/04 - ONSAiWSA 2004 nr 1 poz. 15; wyrok NSA z 22 lipca 2004 r. GSK 356/04 - ONSAiWSA 2004 nr 3 poz. 72/. W konsekwencji środek zaskarżenia wniesiony w nin. sprawie podlegał oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Wobec tego, że skarga kasacyjna wniesiona została od postanowienia sądu I instancji odrzucającego skargę brak podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu. Art. 204 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje bowiem takie orzeczenie tylko w wypadku oddalenia skargi kasacyjnej, którą zaskarżono wyrok sądu I instancji oddalający skargę.