II SA/Wr 1506/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz D. S. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. decyzją z dnia [...] przyznał D. S. świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w wysokości 406 zł miesięcznie od 12 lutego 2002 r. do 15 września 2008 r., potwierdzając w uzasadnieniu, że ustalony na podstawie wywiadu rodzinnego i załączonych dokumentów stan faktyczny uzasadnia przyznanie świadczenia. Od tej decyzji odwołała się D. S. zarzucając, że zasiłek stały miała przyznany od 1 stycznia 2001 r. do 30 grudnia 2001 r., a teraz zasiłek stały ma przyznany od 12 lutego 2002 r., to jest od dnia orzeczenia komisji lekarskiej na którą musiała się zgłosić z dzieckiem. Należy się jej ciągłość tego zasiłku i niesprawiedliwe jest przyznanie tego świadczenia dopiero od 12 lutego 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, bowiem decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 27 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 Nr 64, poz.414) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W ocenie organu z treści orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w dniu 12 lutego 2002 r. oraz wywiadu środowiskowego, ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadniał przyznanie wnioskodawczyni zasiłku stałego i podzielił pogląd organu I instancji w przedmiocie ustalenia daty początkowej obowiązywania przyznanego zasiłku stałego. Decydująca jest data wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stanowiącego konieczną przesłankę przyznania zasiłku stałego. W rozpatrywanej sprawie orzeczenie zaliczające syna wnioskodawczyni do osób niepełnosprawnych, z wyszczególnieniem stosownych ustawowych wskazań, zostało wydane właśnie 12 lutego 2002 r., dlatego od tej daty, potwierdzającej istnienie wymaganego ustawowo stopnia i rodzaju niepełnosprawności, możliwe było przyznanie żądanego zasiłku stałego, stosownie do treści art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, na podstawie którego świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, w tym przypadku z wymaganym orzeczeniem o niepełnosprawności. W sytuacji gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, w którym złożono wniosek, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia i składki na ubezpieczenie społeczne ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się D. S. i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu do Kolegium. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że zasiłek stały jest świadczeniem ustalanym okresowo w określonym w decyzji czasie, na podstawie odrębnych decyzji i nie jest konieczne zachowanie ciągłości spełniania świadczenia, bowiem nie ma ono charakteru stałego. Na rozprawie w dniu 7 października pełnomocnik organu wniosła o umorzenie postępowania, wskazując na treść art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U Nr 64, poz. 593), który w ocenie organu odwoławczego przesądził o wygaśnięciu zaskarżonej decyzji z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność stosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwaną dalej Prawo o postępowaniu) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 Nr 64, poz.414- zwaną dalej ustawą) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Jak wynika z akt sprawy skarżąca zasiłek stały miała przyznany od 1 stycznia 2001 r. do 30 grudnia 2001 r. W dniu 18 grudnia 2001 r. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie nadal zasiłku stałego, wskazując na przesłanki uzasadniające jej wniosek. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. w dniu 12 lutego 2002 r. ustalił, że P. S. jest dzieckiem niepełnosprawny wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, a jego niepełnosprawność datuje się od 1992 r., tj. od urodzenia. Zasiłek socjalny, jak wskazano wyżej, przyznaje się osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, na podstawie art. 27 ustawy. Przepis ten określa przesłanki materialnoprawne, po spełnieniu których organ obligowany jest do przyznania świadczenia, nie określa natomiast, od jakiego momentu wypłacane jest tego rodzaju świadczenie. Wobec tego uznać należy, że zastosowanie ma zasada określona w art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którą świadczenia pieniężne pomocy społecznej, wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Należy jednak mieć na uwadze, że świadczenie w postaci zasiłku socjalnego ma charakter obligatoryjny, oczywiście wówczas gdy osoba uprawniona spełnia przesłanki do jej przyznania. Fakt, iż orzeczenie zostało wydane 12 lutego 2002 r. w ocenie składu orzekającego, nie ma znaczenia w kwestii daty rozpoczęcia wypłaty skarżącej należnego jej zasiłku socjalnego, gdyż orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 12 lutego 2002 r. ustaliło, że P. S. jest dzieckiem niepełnosprawnym wymagającym stałej pielęgnacji, a niepełnosprawność datuje się od 1992 r., zatem orzeczenie potwierdziło istnienie ciągłości w stanie jego zdrowia, co uprawnia jego matkę do pobierania zasiłku stałego. Wobec tego, stwierdzić należy, iż w takim stanie faktycznym mamy do czynienia z jedną sprawą, której przedmiotem jest nadal prawo do zasiłku socjalnego. Tak więc złożenie przez skarżącą wniosku do właściwego organu w dniu 18 grudnia 2001 r. o zasiłek stały nie wszczęło postępowania w nowej sprawie, jest to kontynuacja pobieranego świadczenia, wprawdzie na wniosek, lecz z możliwością wypłaty od stycznia 2002 r. W niniejszej sprawie art. 43 ust. 6 ustawy ma jednorazowe zastosowanie, tj. w chwili rozpoczęcia starań o przyznanie przedmiotowego świadczenia, tym bardziej, iż orzeczenie uprawnionego organu jednoznacznie potwierdziło, że niepełnosprawność dziecka skarżącej datuje się od urodzenia i nie uległa zmianie w dacie orzekania przez zespół. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie należało umorzyć postępowanie sądowe, z uwagi na treść art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U Nr 64, poz. 593), który w ust 1 postanowił, iż "Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.10), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy", bowiem nadal istnieją podstawy prawne i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd, który ocenia legalność decyzji na dzień jej wydania. Reasumując działanie organu orzekającego w przedmiotowej sprawie musi być poczytane za naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji, podjętej w postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięć w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).