III SA/Wa 2065/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w trakcie rozpoznawania sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego, postanowił -w oparciu o art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym - przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności: a/ art. 14b par. 3 Ordynacji podatkowej z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, b/ art. 14b par. 1 i art. 14c Ordynacji podatkowej z art. 217 Konstytucji RP, c/ art. 14a, art. 14b oraz art. 14c Ordynacji podatkowej z art. 10, art. 184 Konstytucji RP, d/ art. 14b par. 5 Ordynacji podatkowej z art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, e/ art. 14b par. 6 Ordynacji podatkowej z art. 78 Konstytucji RP. W odniesieniu do art. 14b par. 3 Ordynacji podatkowej sąd stwierdził, że możliwość różnicowania sytuacji prawnej podatnika przez samo niepodjęcie działania w terminie nie tylko nie daje się pogodzić z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasadą równości. Rozwiązanie to stwarza organom podatkowym właściwie niczym nieograniczone możliwości manipulacji, gdyż do zróżnicowania sytuacji podatnika może dojść wskutek zamierzonego działania /albo wstrzymania się od działania/ organu podatkowego. Z tego powodu przepis ten narusza także zasadę państwa prawnego. Artykuł 14c oraz art. 14b par. 1 z kolei, tworząc mechanizm ochronny dla podatnika stosującego się do treści interpretacji, pozwala jednocześnie nie tylko na ustanowienie "wakacji podatkowych", lecz nadto, poprzez zakaz określenia istniejącego w momencie wydania interpretacji zobowiązania podatkowego, może prowadzić - wbrew art. 217 Konstytucji -do udzielenia zwolnienia lub ulgi podatkowej albo też obciążenia podatkiem w ustawie nieprzewidzianym bądź w nieprzewidzianej przez ustawę wysokości. Tym samym o udzieleniu ulgi bądź zwolnienia nie tylko nie decydowałby akt rangi podustawowej, o ustawie w ogóle nie wspominając, lecz organ administracji poprzez wydanie postanowienia. Wątpliwości co do konstytucyjności art. 14a-14c ordynacji wynikają natomiast z tego, że kontrola sądowa działalności administracji prowadziłaby w tym momencie do przejęcia jej zadań, a to byłoby trudne do pogodzenia nie tylko z art. 184 Konstytucji, lecz przede wszystkim z jej art. 10, który wyraźnie przewiduje, że władzę wykonawczą sprawuje Prezydent Rzeczypospolitej i Rada Ministrów, zaś Sądy i Trybunały sprawują władzę sądowniczą. Natomiast w kwestii konstytucyjności art. 14b par. 5 i 6 ordynacji sąd wskazał, że jeżeli decyzja wydawana na podstawie par. 5 tego artykułu miałaby walor ostateczności, to powstaje wątpliwość, czy jest to rozwiązanie zgodne z art. 78 Konstytucji, bowiem ustawodawca, chcąc stworzyć wyjątek od zasady dwuinstancyjności, powinien to uczynić w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Nadto na gruncie tych przepisów- w ocenie sądu - mogłoby dojść do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej podatników. Przedstawiając pytanie prawne, WSA w Warszawie zawiesił jednocześnie postępowanie sądowe do czasu uzyskania odpowiedzi. Postanowienie jest prawomocne.