II SA/Kr 2420/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-28
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę hali widowiskowo-sportowej, która została zagospodarowana jako plac manewrowo-parkingowy i pas zieleni, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli nie rozpoczęto budowy hali, a na sąsiednich działkach zrealizowano inne inwestycje?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że nie wyjaśniono należycie stanu faktycznego sprawy. Brak było wystarczających dowodów na to, czy i kiedy parking został zrealizowany, jak był funkcjonalnie powiązany z halą, oraz czy inne inwestycje zrealizowane na sąsiednich działkach miały wpływ na cel pierwotnego wywłaszczenia. Bez tych ustaleń nie można było jednoznacznie stwierdzić, czy istnieją przesłanki do zwrotu nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący J.R. domagał się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę hali widowiskowo-sportowej. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została zagospodarowana jako plac manewrowo-parkingowy i pas zieleni, stanowiący integralną część planowanej inwestycji. Skarżący podnosił, że realizacja innych inwestycji na sąsiednich działkach świadczy o zbędności nieruchomości na pierwotny cel. Decyzje organów obu instancji zostały zaskarżone do sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska / spr. / Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. R. kwotę 30 /trzydzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2420/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. znak [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił J.R. zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. Z., oznaczonej jako działka nr "1" o powierzchni 695 m2, która w ewidencji gruntów stanowi część działek nr "2" i "3".
W uzasadnieniu organ podał, że nieruchomość stanowiąca działkę nr "1" o powierzchni 695 m2 nabyta została przez Skarb Państwa umową notarialną z dnia [...] czerwca 1961 r. z przeznaczeniem na budowę hali widowiskowo-sportowej. Nieruchomość ta obecnie stanowi część działek nr "2" i nr "3" i jest własnością Gminy K. Działka nr "3" znajduje się w trwałym zarządzie Zespołu Obsługi Obiektów Sportowych i Rekreacyjnych w K. Ze względu na upływ czasu nie odnaleziono dokumentów dotyczących planu realizacyjnego, budowy czy zagospodarowania terenu inwestycji, ale bezsporne jest, że hala została wybudowana, a przyległy teren zagospodarowano dla potrzeb obiektu. W wyniku przeprowadzonych w dniu 16 czerwca 2000 r. oględzin ustalono, że przedmiotowa nieruchomość ma kształt regularnego prostokąta, położona jest pomiędzy budynkiem hali widowiskowo-sportowej a wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym osiedla Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A.". Zasadnicza cześć nieruchomości to urządzony, o utwardzonej nawierzchni plac manewrowo-parkingowy, znajdujący się bezpośrednio przy hali widowiskowo-sportowej, stanowiący integralną część obiektu, związaną z jego funkcjonowaniem. Południowa, niewielka część nieruchomości, to wąski pas urządzonych terenów zielonych: trawnik z nasadzeniem żywopłotu, na którym posadowione są również lampy, oddzielający parking od osiedla mieszkaniowego. Przez nieruchomość przebiegają podziemne linie wysokiego i niskiego napięcia, kanalizacja i gazociąg. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość położona jest na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami z zakresu podstawowego i zielenią osiedlową oraz w terenach usług ogólnomiejskich.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. przesłanka uzasadniającą zwrot nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w wywłaszczeniu. Stosownie do przepisu art. 137 ust. 1 nieruchomość uznaje się za zbędną wtedy, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel nie został zrealizowany. Zebrany materiał potwierdza, że nieruchomość została zagospodarowana jako parking, będący integralna częścią obiektu jakim jest hala.
W odwołaniu od tej decyzji J.R. zarzucił, że ze znajdującego się w aktach pisma Wydziału Mieszkalnictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 24 maja 2000 r. wynika, iż część działek "2" i "3" objęta została decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie restauracji M. oraz przebudowie ul. A. z dnia [...] lipca 1999 r. Realizacja po 30 latach od wywłaszczenia nowej inwestycji jest jednoznaczna z jej zbędnością na cel oznaczony w wywłaszczeniu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. znak [...] Wojewoda [...] decyzje organu I instancji utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy powtórzył ustalenia organu I instancji i stwierdził, że "budowa baru M. zrealizowana została na działce sąsiedniej, natomiast na działce nr "3" dokonano jedynie modernizacji istniejących dotychczas nawierzchni drogi i parkingu. Pozwolenie na budowę baru i modernizacji obsługi komunikacyjnej tegoż obiektu nie dotyczy działek nr "2" i "3". Zdaniem organu zagospodarowanie nieruchomości jako placu manewrowo-parkingowego oraz jako wąskiego pasa zieleni jest częścią infrastruktury wykonanej inwestycji, na której cel została nabyta nieruchomość. Fakt zaś, że parking ten służy jednocześnie mieszkańcom sąsiednich budynków mieszkalnym, jak i też klientom baru M., nie podważa jego integralności z halą.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.R. powtórzył treść odwołania.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że jakkolwiek na wywłaszczonej nieruchomości nie wzniesiono budynku hali, to jest ona położona w jej bezpośrednim sąsiedztwie i jest zagospodarowana jako urządzony, utwardzony plac manewrowo-parkingowy, a także jako wąski pas zieleni i stanowi w stosunku do hali funkcję służebną. Budowa baru zrealizowana została na działce sąsiedniej, a na działce nr "3" dokonano jedynie modernizacji istniejących dotychczas nawierzchni drogi i parkingu. Pozwolenie na budowę restauracji i modernizacji obsługi komunikacyjnej tegoż obiektu nie dotyczy działek nr "2" i "3".
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie -ppsa/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ppsa sąd administracyjny, badając zgodność z prawem zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a jedynie granicami sprawy.
Przeprowadzona w takim zakresie kontrola zaskarżonej decyzji przyniosła wynik negatywny. Decyzje organów obu instancji, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 3 kpa podjęte zostały bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa z przeznaczeniem jej pod "budowę hali widowiskowo-sportowej". Tak określono cel nabycia w umowie sprzedaży z dnia 19 czerwca 1961 r. zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jest oczywiste, że w tego rodzaju umowach nie zawierano szczegółowego opisu zamierzanej inwestycji, przyjąć też należy, że parking czy plac manewrowy mogły stanowić element inwestycji takiej jaka została ogólnie określona w akcie notarialnym, a co za tym idzie - że cel wywłaszczenia mógł rzeczywiście być zrealizowany. W sytuacji jednak, kiedy brak jest jakichkolwiek dokumentów dalszych związanych z realizacją inwestycji /np. planu realizacyjnego/, a faktycznie na wywłaszczonej nieruchomości sam obiekt hali nie powstał, twierdzenie o braku przesłanek do zwrotu nieruchomości musi być uzasadnione szczegółowymi i klarownie przedstawionymi ustaleniami, opartymi także na innych dowodach. Przy braku takich ustaleń kategoryczna teza, iż parking /plac manewrowy/ powstał w związku z budową hali i później stanowił integralną część hali pozostaje zawieszona w próżni. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, z którego wynikałoby, czy i w jakim czasie ów parking został zrealizowany, w jaki sposób był czy jest funkcjonalnie powiązany z halą, jej wielkością, sposobem wykorzystania itp. Jedyne dowody odnoszące się do stanu przedmiotowej nieruchomości to protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 16 czerwca 2000 r., oraz kilka egzemplarzy fragmentów map z zaznaczonym położeniem przedmiotowej nieruchomości. W protokole oględzin opisano - co oczywiste - tylko aktualny stan działek. Protokołowi nie towarzyszy szkic, nie przyporządkowano też mu żadnego fragmentu mapy, a na żadnym z takich fragmentów znajdujących się w aktach nie oznaczono kierunków świata, nie opisano szczegółowo położenia budynków, wejść, wjazdów, zieleni i innych elementów zagospodarowania terenu. Nie ma więc możliwości odniesienia słownych opisów, opartych właśnie na kierunkach świata, do rzeczywistego stanu. Ponadto w protokole posłużono się określeniem, które bez odwołania się do zwymiarowanego rysunku, nie przedstawia żadnej wartości: skoro "zasadnicza część nieruchomości" zagospodarowana jest jako utwardzony plac, to konieczne jest ustalenie jaka rzeczywiście jest część pozostała zagospodarowana jako zieleń. Wszak żądaniem zwrotu objęta jest cała nieruchomość i to, w jakich dokładnie częściach w jaki sposób nieruchomość ta została zagospodarowana dla oceny istnienia przesłanek zwrotu może mieć istotne znaczenie. W aktach sprawy znajdują się:
- kopia wydanej na wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "budowa restauracji typu M. oraz przebudowa ulicy A." decyzji z dnia [...] lipca 1998 r., której jednak rozstrzygnięcie nie zawiera ani określenia inwestycji, ani terenu na którym ma być realizowana i w całości odwołuje się do załączników nr 1 i 2, a tych w aktach nie ma.
- kopia decyzji z dnia [...] października 1999 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującą: restaurację typu M. wraz z instalacjami, przyłączami, a także drogi i parkingi na działkach "3", "4" i "5" oraz przebudowę ul. A. Z treści decyzji nie wynika jaka część inwestycji ma być realizowana na działce "3", a projektu zagospodarowania terenu w aktach nie ma.
W świetle w/w dokumentów weryfikacja twierdzeń organu co do przedmiotu i zakresu nowej inwestycji związanej z budową restauracji nie jest możliwa. Co więcej nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie czy oględziny o których była mowa wyżej przeprowadzono przed czy po zrealizowaniu inwestycji przez spółkę M..
Niewyjaśnienie wskazanych okoliczności powoduje niemożność jednoznacznego i pewnego stwierdzenia czy rzeczywiście istnieje ustawowa przeszkoda w zwrocie przedmiotowej nieruchomości.
Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1e w zw. z art. 135, oraz na podstawie art. 200 ppsa orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło