I SA/Lu 279/05
WyrokWSA w Lublinie2005-10-28
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Ryniec, Ewa Gdulewicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wydane mimo merytorycznego rozpoznania tych zarzutów przez organ egzekucyjny, mimo uchybienia terminu do ich wniesienia, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy organ egzekucyjny, pomimo uchybienia przez stronę terminu do wniesienia zarzutów, rozpoznał je merytorycznie, organ wyższego stopnia, rozpoznając zażalenie na takie postanowienie, powinien uchylić postanowienie organu egzekucyjnego i umorzyć postępowanie w tym zakresie. Brak jest bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, które mogą nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu. Dodatkowo, nieprawidłowa reprezentacja strony w postępowaniu egzekucyjnym stanowi naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczące podatku od nieruchomości, kwestionując zasadność wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzuty zostały wniesione po terminie. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania zarzutów z powodu uchybienia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na brak wniosku o przywrócenie terminu. Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc błędy formalne i merytoryczne decyzji podatkowej oraz nieprawidłową reprezentację w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk /spr./, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "[...]" spółki z o.o. w R. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] w sprawie odmowy uznania zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 listopad 2004 r. wystawionego na "[...]" spółka z. o.o. w R., obejmującego podatek od nieruchomości za okres wrzesień i październik 2004 r. w kwocie 50.673,80 zł wraz odsetkami za zwłokę – wszczął postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanej Spółce w dniu 6 stycznia 2005 r. odpis tytuł wykonawczego. W dniu 18 stycznia 2005 r. skarżąca Spółka złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /k.2 akt egzekucyjnych/, wnosząc o natychmiastowe wstrzymanie działań egzekucyjnych w wyniku błędów formalnych i merytorycznych decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia 2 lutego 2004 r. w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązań w podatku od nieruchomości. Jako załącznik Spółka dołączyła odwołanie z dnia 18 stycznia 2005 r. od decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia 2 lutego 2004 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz wniosek z dnia 10 stycznia 2005 r. o: wykazanie zmiany w planie zagospodarowania Gminy działki wskazanej w KW Nr [...] o pow. 399 299 m2 (nieużytki) na rekultywację terenów poeksploatacyjnych w formie składowiska zabezpieczonego; korektę zobowiązania podatkowego i wycofanie wszelkich tytułów wykonawczych i wpisów hipotecznych jako niezgodnych z prawem i stanem faktycznym. Spółka przedłożyła również deklarację na podatek od nieruchomości za 2004 i 2005 rok.
Organ egzekucyjny pismem z dnia 4 lutego 2005 r. wezwał spółkę "[...]" do sprecyzowania wniosku z dnia 18 stycznia 2005 r. w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, uzasadniając, iż z jego treści nie wynika, że są to zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, określone w art. 33 ustawy z dnia 17czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca Spółka w piśmie z dnia 16 lutego 2005 r. wyjaśniła, iż zarzuty dotyczą zasadności wystawienia przez Urząd Gminy tytułów wykonawczych i ponownie wniosła o wstrzymanie procedury windykacyjnej "do czasu otrzymania prawomocnych wyroków procedury odwoławczej".
W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił uznania zarzutów z uwagi na "uchybienie terminu do ich wniesienia" /k.5 akt egzekucyjnych/. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wykazał, że skoro tytuł wykonawczy został doręczony skarżącej Spółce w dniu 6 stycznia 2005 r., to termin do wniesienia zarzutów upływał z dniem 13 stycznia 2005 r. Tym samym wniesienie zarzutów w dniu 18 stycznia 2005 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej, a strona o przywrócenie terminu nie wnosiła.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podniosła, iż podatek od nieruchomości objęty tytułem wykonawczym nr [...] został naliczony nieprawidłowo i niezgodnie z przesłanymi przez Spółkę deklaracjami. Z ostrożności procesowej - w sytuacji nie uwzględnienia zażalenia – złożyła w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.
Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uzasadniając, iż uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje brak podstaw do ich merytorycznego rozpatrzenia, a skoro składając zarzuty Spółka nie wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia /uczyniła to dopiero w zażaleniu z dnia 14 marca 2005 r./, to postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uznania zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia jest jak najbardziej uzasadnione.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na zawarte w uzupełnieniu zarzutów wnioski strony o "wstrzymanie działań egzekucyjnych", "wstrzymanie procedury windykacyjnej do czasu otrzymania prawomocnych wyroków procedury odwoławczej", co do których organ egzekucyjny nie ustosunkował się, konieczne jest sprecyzowanie powyższych żądań i ich rozpatrzenie.
Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Spółka "[...]" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której ponownie wskazała na błędy formalne i merytoryczne wydanej w stosunku do niej decyzji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie /art. 3 § 2 pkt 3 w/w ustawy/.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem /art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269/ stwierdzić należy, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego /art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego –Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. z 2002 r., Nr 113, poz. 984 ze zm./ - organy administracji publicznej zobligowane są do działania na podstawie przepisów prawa. Z tak przyjętej zasady praworządności, która jest podstawową zasada państwa prawnego, wynika iż organ administracyjny rozpoznając i rozstrzygając sprawę zobowiązany jest działać zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Zgodnie z art. 32 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony, oraz poucza zobowiązanego, że służy mu w terminie 7 dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pouczenie takie, oprócz terminu, w którym można zgłosić zarzuty, powinno również wskazywać podstawę zarzutów, tj. przytoczenie treści art. 33 ustawy egzekucyjnej.
Poza sporem miedzy stronami w sprawie pozostaje fakt, iż wystawiony na "[...]" spółkę z ograniczoną odpowiedzialności w R. w dniu 9 listopada 2004 r. tytuł egzekucyjny nr SW [...], obejmujący należność z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc wrzesień i październik 2004 r., zawierający prawidłowe pouczenie o terminie i podstawie wniesienia zarzutów został doręczony zobowiązanemu w dniu 6 stycznia 2005 r. /k.1 akt egzekucyjnych/. Tym samym jak prawidłowo wskazał organ egzekucyjny termin do złożenia zarzutów upływał z dniem 13 stycznia 2005 r. Z treści wniosku strony uzupełnionego pismem z dnia 16 lutego 2005r. wyczytać można, iż kwestionuje ona istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jednak wniesienie zarzutów w dniu 18 stycznia 2005 r. czyniło daną czynność bezskuteczną z uwagi na uchybienie terminu do jej dokonania.
Bezskuteczność czynności zobowiązanego – wniesienia zarzutów z uchybieniem terminu - spowodowało więc brak podstaw do merytorycznego ich rozpatrzenia. Pomimo jednak takiego stanowiska zawartego zarówno w uzasadnieniu organu egzekucyjnego jak i organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] "odmówił uznania zarzutów skarżącej Spółki...", czyli dokonał ich merytorycznej oceny, a organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie Spółki na to postanowienie utrzymał takie rozstrzygniecie w mocy.
Skład orzekający podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd, iż w takiej sytuacji, gdy pomimo uchybienia terminu organ egzekucyjny rozpoznał zarzuty, to stosownie do art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów powinien uchylić postanowienie i umorzyć postępowanie w tym zakresie. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu / por. np. wyrok NSA z 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 712/99, LEX nr 44897, wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt SA/Wr 1463/93 – nie publ./.
W takim stanie rzeczy stwierdzić należy, iż podjęte przez organy administracyjne rozstrzygnięcia naruszają przytoczone powyżej przepisy prawa.
Na koniec dodatkowo zauważyć trzeba, iż jak wynika z dołączonych do sprawy akt egzekucyjnych w całym postępowaniu w imieniu skarżącej spółki z o.o. "[...]" w R. występował tylko prezes jej Zarządu – G. K. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego jednoznacznie wynika, iż Zarząd w niniejszej Spółce jest trzyosobowy / Prezes – G. K. i dwaj Wiceprezesi J. F. oraz M. O./, a sposób reprezentacji Spółki został określony poprzez działanie dwóch członków Zarządu łącznie albo jednego członka Zarządu łącznie z Prokurentem. Oznacza to, iż w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym skarżąca Spółka nie była prawidłowo reprezentowana, co stanowi naruszenie art. 33 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec powyższego i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało zaskarżone i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] uchylić, a na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
W związku z tym, iż skarżąca Spółka nie wystąpiła z wnioskiem o zwrot kosztów postępowania Sąd stosownie do dyspozycji art. 200 w zw. z art. 209 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wydał orzeczenia w tym przedmiocie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło