I SA/Wa 1767/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-28

Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Łukaszewska - Macioch, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo długiego okresu oczekiwania wnioskodawcy i jego statusu jako emeryta wojskowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. Przepis ten nakładał obowiązek umorzenia wszystkich postępowań w sprawach wniosków o przydział osobnej kwatery stałej, niezależnie od statusu wnioskodawcy (żołnierz zawodowy czy emeryt wojskowy) i długości okresu oczekiwania. Prawo do zamieszkania w lokalu pozostającym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od 1 lipca 2004 r. przysługuje wyłącznie żołnierzom służby stałej, a pojęcia "osobna kwatera stała" oraz "osoba uprawniona" przestały funkcjonować w prawie.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w 1977 r. Po wejściu w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umorzyły postępowanie w jego sprawie, powołując się na art. 19 ust. 5 tej ustawy. Skarżący kwestionował umorzenie, podnosząc naruszenie nabytych praw i sprzeczność z Konstytucją, wskazując na długi okres oczekiwania oraz fakt, że jest emerytem wojskowym. Sądy administracyjne dwukrotnie uchylały wcześniejsze decyzje umarzające postępowanie, jednak po zmianie przepisów, organ ponownie wydał decyzję o umorzeniu, którą skarżący zaskarżył.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przydziału kwatery stałej oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej w garnizonie O. Decyzje podjęto w następującym stanie faktycznym: T. G. zamieszkujący w osobnej kwaterze stałej w B. przy ul. [...] złożył w dniu [...] kwietnia 1977 r. wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie O. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203). Stosownie do art. 19 ust. 5 tej ustawy dyrektorzy oddziałów regionalnych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umarzają postępowania w sprawach wniosków o przydział osobnej kwatery stałej, a czas oczekiwania żołnierza zawodowego, pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, na przydział kwatery, wlicza się temu żołnierzowi do czasu oczekiwania na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. umorzył postępowanie wszczęte na skutek wniosku T. G. o przydział osobnej kwatery stałej. Od tej decyzji T. G. złożył odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podnosząc, że umorzenie postępowania w sprawie niezałatwionej w ciągu 27 lat narusza nabyte przez niego prawa i pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący podał, że z powodu niemożliwości przydziału mieszkania organy już wcześniej wydały decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie przydziału. Decyzje obu instancji zostały jednak uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt 2 I SA 1490/03. T. G. uważa, że przydziały dokonywanie na terenie garnizonu O. rozdzielano uznaniowo, podczas gdy jego wniosek o przydzielenie mieszkania na I lub II piętrze pozostawiano bez załatwienia przez 27 lat. Z tego powodu skarżący, zdając sobie sprawę z tego, że przydziału kwatery nie może otrzymać, oczekuje od organu propozycji sposobu realizacji słusznie nabytych praw. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. z dnia [...] lipca 2004 r. o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw zobowiązał dyrektorów oddziałów regionalnych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do umorzenia wszystkich postępowań w sprawach wniosków o przydział osobnej kwatery stałej. Ustawodawca zdecydował, że realizacja prawa żołnierzy do zakwaterowania nie będzie dokonywana poprzez przydział osobnych kwater stałych, lecz w innych formach prawnych, m. in. poprzez wydawanie decyzji o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym. W tych warunkach postępowanie w przedmiotowej sprawie należało umorzyć. T. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podnosząc zarzut naruszenia art. 19 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. przez jego błędną wykładnię. Przepis ten – zdaniem skarżącego - odnosi się do żołnierzy zawodowych, a nie do emerytów wojskowych. Nierozpoznanie wniosku przez właściwe wojskowe organy kwaterunkowe przez 27 lat - w ocenie skarżącego - narusza jego interes prawny przez pozbawienie nabytego prawa do zamiany kwatery w B. na kwaterę w O. W sprawie zamiany kwatery wydano dwie decyzje i dwie propozycje przydziału kwatery, od których skarżący odwołał się, ponieważ wszystkie proponowane kwatery były na parterze. Decyzje zostały uchylone. Do przydziału kwatery właściwej nie doszło, mimo że w okresie od 1977 roku do końca 1995 roku wniosek o zamianę kwatery na kwaterę na I lub II piętrze posiadał zatwierdzenie przez Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego w B. Od początku działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w O. nic nie zrobiono w sprawie załatwienia wniosku. Na początku 2003 roku Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w O. wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej, którą Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w O. utrzymał w mocy . Obie te decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który uznał, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 40, poz. 471 ze zm.) pozwalają na merytoryczne rozpatrzenie wniosku. W związku z powyższym wyrokiem skarżący został powiadomiony o przywróceniu na liście emerytów oczekujących na kwaterę. W dniu 1 lipca 2004 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w O. ponownie wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie przydziału kwatery powołując się na art. 19 ust. 5 ustawy zmieniającej ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Narusza to prawa nabyte i jest niezgodne z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przedstawił szczegółowo przebieg postępowania z wniosku T. G. o zamianę kwatery i wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nie doszło do błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania art. 19 ust. 5 ustawy przez organy orzekające w nin. sprawie. Przepis ten ma zastosowanie do wszelkich spraw, tj. dotyczących zarówno emerytów jak i żołnierzy zawodowych, wszczętych lecz nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ prawidłowo zastosował przepis prawa materialnego, jak również nie uchybił przepisom o postępowaniu administracyjnym. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten stanowi, że postępowania w sprawach wniosków o przydział osobnej kwatery stałej dyrektorzy oddziałów regionalnych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umarzają, a czas oczekiwania żołnierza zawodowego, pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, na przydział kwatery, wlicza się temu żołnierzowi do czasu oczekiwania na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wynika z tego, że umorzeniu podlegają wszystkie postępowania wszczęte wnioskami o przydział osobnej kwatery stałej, natomiast zaliczenie czasu oczekiwania na przydział kwatery do czasu oczekiwania na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dotyczy tylko żołnierzy zawodowych, pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że przepis art. 19 ust. 5 ma w całości zastosowanie tylko do żołnierzy zawodowych, a nie stosuje się do emerytów wojskowych. Brzmienie przytoczonego przepisu "dyrektorzy oddziałów regionalnych (...) umarzają" wskazuje, że po wejściu w życie ustawy zmieniającej organ był zobligowany do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o przydział osobnej kwatery stałej. Nie znajduje podstaw zarzut, iż zaskarżona decyzja narusza nabyte prawo do przydziału kwatery. O nabyciu prawa można mówić w przypadku wydania przez właściwy organ decyzji konkretyzującej uprawnienie przewidziane w przepisie obowiązującego prawa materialnego, a do wydania decyzji w sprawie przydziału kwatery w rozpoznawanej sprawie nie doszło. Wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja nie pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt. 2 I SA 1490/03, na który powołał się skarżący. Wyrokiem tym uchylono decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania wydaną przed zmianą z dniem 1 lipca 2004 r. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, na który wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, jako na podstawę merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie zamiany kwater, posługiwał się określeniem "osoba uprawniona", które obejmowało zarówno żołnierzy zawodowych jak i emerytów wojskowych (art. 24 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy) uprawnionych do przydziału kwatery. Od 1 lipca 2004 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do zamieszkania w lokalu pozostającym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej mają wyłącznie żołnierze służby stałej i tylko na ich rzecz może być wydana decyzja o prawie zamieszkiwania w takim lokalu. Oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania wniosków o przydział osobnej kwatery stałej. W znowelizowanej ustawie nie funkcjonują już bowiem takie kategorie normatywne jak "osobna kwatera stała" oraz "osoba uprawniona". Wobec tego ustawodawca w art. 19 ust. 5 ustawy zmieniającej postanowił, że postępowania dotyczące przydziału osobnych kwater stałych podlegają umorzeniu. W takiej sytuacji nie można uznać, że decyzja wydana w wykonaniu jednoznacznie brzmiącego przepisu ustawowego narusza prawo. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło