II SA/Gd 554/04
PostanowienieWSA w Gdańsku2005-10-28
Skład orzekający: Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może zostać uwzględniona, jeśli jej podstawą jest pozbawienie strony możliwości działania lub brak należytej reprezentacji w postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie ustawowych terminów (5-letniego lub 3-miesięcznego, w zależności od podstawy), podlega odrzuceniu. Przesłanki pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji, o których mowa w art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy dotyczyły one samego postępowania sądowego, a nie postępowania administracyjnego, które poprzedzało postępowanie sądowe.Stan faktyczny
Strony złożyły skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z 1994 r. w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego. Jako podstawę wznowienia wskazali pozbawienie możliwości działania w postępowaniu administracyjnym (brak doręczenia decyzji komunalizacyjnej i protokołu) oraz brak wiedzy prawniczej. Sąd uznał, że skarga została wniesiona po terminach, a podnoszone okoliczności dotyczące postępowania administracyjnego nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania sądowego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 28 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. O., M. O. i F. O. o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi J. O. i M. O. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa z dnia 14 grudnia 1993 r. Nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego i przekwaterowania, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 1994 r. sygn. akt II SA/GD 197/94(s) postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania.
J. O., M. O. i F. O. złożyli w dniu 2 września 2004 r. skargę o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi J. O. i M. O. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa z dnia 14 grudnia 1993 r. Nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego i przekwaterowania, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 1994 r. sygn. akt II SA/GD 197/94(s). Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali, że strony postępowania J. O. i M. O. byli pozbawieni możliwości działania w związku z brakiem doręczenia im decyzji o komunalizacji posesji przy ul. [...] w S. oraz protokołu z dnia 13 stycznia 1977 r. dotyczącego przejęcia posesji na rzecz Skarbu Państwa. Nadto, skarżący F. O. wskazał, iż zarówno on, jak i jego synowie skarżący M. i J. nie posiadali stosownej wiedzy prawniczej i nie mogli być wówczas należycie reprezentowani w postępowaniu przed sądem. Zdaniem skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny prowadząc postępowanie zakończone wskazanym wyżej wyrokiem zostało w sposób przestępczy wprowadzone w błąd przez organ administracji co do tego, że lokal przy ul. [...] ma status lokalu komunalnego, a lokal przy ul. [...] był przyznany rodzinie O. jako zamienny. Powołując się na podstawę wznowieniową z art. 273 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wskazali, iż na wynik niniejszej sprawy wpływ ma późniejsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie o sygn. akt I SA 1159/97 stwierdzające nieważność decyzji komunalizacyjnej z dnia 24 kwietnia 1991 r. oraz wyrok Sądu Rejonowego z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie z powództwa Gminy Miasta przeciwko F. O., mocą którego oddalono powództwo o zapłatę i wydanie części nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] objętej działką nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 czerwca 1994 r., sygn. akt SA/Gd 197/94, Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, oddalił skargę M. O. i J. O. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa z dnia 14 grudnia 1993 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 października 1993 r. nr [...] odmawiającą skarżącym przydzielenia lokalu nr [...] położonego w domu przy ul. [...] w S. i stanowiącą o przekwaterowaniu ich do lokalu przy ul. [...] w S., do zamieszkania w którym uprawnieni byli na mocy decyzji wskazanego organu z dnia 2 lutego 1993 r. (dowód: wyrok k. 38 akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. SA/Gd 197/94).
Zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym stanowi, iż po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Termin ten wyznacza granice dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania, a jego upływ wyłącza możliwość wniesienia skargi także wówczas jeżeli podstawa wznowienia zaistniała dopiero po jego upływie i nie ma on zastosowania wyłącznie w przypadku gdy podstawą wznowienia jest niemożność działania strony lub brak należytej reprezentacji. Zgodnie natomiast z art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Art. 280 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym stanowi, że skarga wniesiona po terminie bądź nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu.
Z art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym wynika, że skarga oparta na wszelkich wskazywanych przez skarżących jako podstawy wznowieniowe okolicznościach, poza przesłanką pozbawienia możności działania i braku należytej reprezentacji, winna być wniesiona w terminie 5 lat od uprawomocnienia się wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie prawomocnym wyrokiem z dnia 23 czerwca 1994 r. Pięcioletni termin na wniesienie skargi upłynął zatem w dniu 23 czerwca 1999 r. Skarga oparta na wszelkich innych podstawach wznowieniowych, za wyjątkiem podstawy pozbawienia możności działania i braku należytej reprezentacji jako wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym zatem, zgodnie z art. 280 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, odrzuceniu.
Natomiast w przypadku podstawy wznowienia jaką jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji skarżący winni wnieść skargę w terminie 3 miesięcy, o daty, w której dowiedzieli się o orzeczeniu. F. O. obecny na rozprawie dowiedział się o wyroku w dniu 23 czerwca 1994 r. J. O. otrzymał odpis wyroku w dniu 10 sierpnia 1994 r. (dowód: protokół rozprawy k. 37, potwierdzenie odbioru k. 45 akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. SA/Gd 197/94). Z pisma F. O. pełnomocnika M. O. z dnia 21 września 2005 r. wynika, że M. O. dowiedział się o wyroku w 2000 r. (dowód: pismo z dnia 21 września 2005 r. k. 161) W ocenie Sądu oświadczenie to budzi wątpliwości, bowiem z pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 1994 r. dotyczącego złożonego przez J. O. i M. O. podania o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wydanego w dniu 23 czerwca 1994 r. wyroku, wynika, że M. O. dowiedział się o wyroku wcześniej, już w 1994 r. złożył on bowiem w tym okresie podanie o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wydanego wyroku. (dowód: pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 1994 r. k. 49 akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. SA/Gd 197/94). Okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w obu bowiem przypadkach, M. O., podobnie jak pozostali skarżący, nie zachował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi biegnącego od dnia, w którym dowiedział się o orzeczeniu, przewidzianego w art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skargę wniesiono wiele lat po upływie tego terminu.
Dodatkowo wskazać należy, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, a skarga taka jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01, nie publ.). Przesłanka pozbawienia strony możności działania i braku należytej reprezentacji, zgodnie z art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym tylko wówczas jeżeli zaistniała ona w samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Fakt, iż skarżący nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji komunalizacyjnej z dnia 24 kwietnia 1991 r. oraz, że nie doręczono im protokołu z dnia 13 stycznia 1977 r. dotyczącego przejęcia działki nr [...] w S. przez Skarb Państwa, mógł być ewentualnie podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, nie zaś postępowania sądowego. Natomiast podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczące nieznajomości przez nich prawa nie są tożsame z pozbawieniem strony możności działania lub braku należytej reprezentacji, nie stanowią zatem przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 271 pkt. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tej też przyczyny, niezależnie od wniesienia skargi po terminie, dodatkowo uznać należało, że skarga nie jest oparta na przesłance wznowienia postępowania wynikającej z art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 280 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę jako wniesioną po terminie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło