I OSK 550/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-05

Skład orzekający: Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie pisma strony bez rozpoznania, gdy mogło ono być uznane za wniosek o przyznanie prawa pomocy lub wymagało uzupełnienia braków formalnych, bez wezwania do jego poprawienia lub sprecyzowania, stanowi naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był wezwać skarżącego do sprecyzowania charakteru złożonego pisma lub uznać je za kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wezwać do uzupełnienia braków. Nierozpoznanie pisma bez zastosowania trybu art. 49 § 1 PPSA, w sytuacji gdy mogło ono stanowić próbę uzupełnienia wniosku o prawo pomocy lub wymagało wyjaśnienia, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pozbawiając skarżącego profesjonalnej pomocy prawnej. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie ewidencji gruntów, z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Skarżący, mimo odmowy przyznania prawa pomocy, złożył pismo zatytułowane "Oświadczenie", opisujące jego trudną sytuację finansową. Pełnomocnik skarżącego zarzucił Sądowi I instancji, że nie uznał tego pisma za ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy ani nie wezwał do jego uzupełnienia w trybie art. 49 § 2 PPSA, co skutkowało brakiem możliwości złożenia zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 284/05 odrzucające skargę K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie ewidencji gruntów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 28 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia w sprawie ewidencji gruntów. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż mimo wezwania skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Skarżący nie był zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa, zaś postanowieniem z dnia 22 lutego 2005 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył K. G., reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2005 r. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż po otrzymaniu w dniu 26 września 2005 r. wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 20 września 2005 r., K. G., w dniu 27 września 2005 r. (data stempla pocztowego), czyli w terminie wskazanym w wezwaniu, złożył pismo zatytułowane "Oświadczenie", w którym ponownie opisał swoją ciężką sytuację finansową i stwierdził, że nie jest w stanie uiścić należnego wpisu. Sąd I instancji nie uznał ww. pisma za ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, pozostawiając go de facto bez rozpoznania. Pozostawienie bez rozpoznania nie zostało dokonane w przewidzianej przez prawo formie tj. zarządzeniem przewodniczącego w trybie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), w związku z czym skarżący nie miał możliwości złożenia zażalenia na tę czynność. Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zarzucając postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r. naruszenie: art. 49 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 1) art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 1 i 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, 2) art. 220 § 3 powołanej ustawy, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Po wezwaniu do uiszczenia kosztów sądowych z dnia 20 września 2005 r., w terminie zakreślonym w wezwaniu, skarżący wniósł do Sądu pismo zatytułowane "Oświadczenie", w którym opisywał swoją sytuację majątkową, wskazując m.in., że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz że nie prowadzi gospodarstwa rolnego z uwagi na pozbawienie go własności budynków. Treść pisma nawiązywała do argumentacji Sądu I instancji z postanowienia z dnia 22 lutego 2005 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego, z którego mógłby uzyskiwać dochody. Zgodnie z art. 49 § 1 powołanej ustawy, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zarówno niejasny charakter pisma (art. 46 § 1 pkt 2 ustawy), jak i złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z uchybieniem obowiązku złożenia go na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 ustawy), stanowią braki formalne pisma i podlegają uzupełnieniu w trybie powyższego artykułu. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na treść i termin złożenia pisma zatytułowanego "Oświadczenie", Sąd I instancji winien był wezwać skarżącego do sprecyzowania jego charakteru lub, z uwagi na okoliczności, uznać je za kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wezwać skarżącego do uzupełnienia jego braków w trybie art. 49 § 1 ustawy. Uchybienie w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nierozpoznanie wniosku pozbawiało skarżącego profesjonalnej pomocy prawnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło