VII SA/Wa 396/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, We wniosku z dnia [...] sierpnia 2004r. ( data wpływu pisma do Urzędu [...]) Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] dochodziła wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji nr [...] Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2002r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę wniosku wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 1 kpa podnosząc, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. W szczególności służebność drogi koniecznej dla tej inwestycji była czasowa, zatem inwestor nie dysponował prawem do terenu inwestycji. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...].01.2005r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia [...].10.2004r. od decyzji Nr [...] wydanej z up. Prezydenta [...] z dnia [...].09.2004r. odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] wydaną z up. Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].07.2002r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą [...] "[...]" na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażami podziemnymi po budynkiem przy ul. [...] w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy w/w decyzję Nr [...] wydaną z up. Prezydenta [...] z dnia [...].09.2004r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Organ wskazał, że Wspólnota [...] nie była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] wydaną z up. Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2002r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Wcześniejszym wnioskiem z dnia [...] lipca 2003r. Wspólnota wniosła o wznowienie zakończonego w/w decyzją postępowania. Po rozpoznaniu tego wniosku "odmówiono wznowienia (...) z przyczyn formalno prawnych tj. uchybienia przez Wspólnotę terminu do złożenia wniosku". Zdaniem organu w tych okolicznościach przyjąć należy, że Wspólnota [...] nie spełniła wymogów z art 148 § 1 kpa. Ponadto organ II instancji stwierdził, że " skarżącej Wspólnocie w chwili obecnej w dalszym ciągu nie przysługuje atrybut strony w związku z czym nie jest możliwe bez uprzedniego spełnienia w/w przesłanki rozpatrzenie sprawy". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania opierała na art 145 § 1 pkt 1 kpa, bowiem dokumenty uznane za podstawę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdzały nieprawdę, a w sprawie [...] przed Sądem Rejonowym [...] toczy się postępowanie o ustanowienie służebności. Skarżący zarzucili, że organ w zaskarżonej decyzji nie podjął merytorycznej polemiki o fałszywości podstaw do dysponowania gruntem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. W piśmie z dnia [...] maja 2005 roku inwestor – uczestnik postępowania Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Nawet, jeżeli akty notarialne stanowiące tytuł prawny inwestora do gruntu zawierają wadliwości to nie można mówić o fałszywości tych dokumentów. Co do dochowania zawitego terminu z art. 148 § 1 kpa – 1 miesiąc od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia to zdaniem uczestnika okoliczności treści aktów znane były o wiele wcześniej. Świadczy o tym wniosek o wznowienie z [...] lipca 2003r., pismo E. S. do Spółdzielni z dnia [...] grudnia 2003r. protokół spotkania przedstawiciela spółdzielni z zarządem z dnia [...] czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji naruszają prawo art. 7 kpa, 77 kpa i 107 kpa. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ ma obowiązek prowadząc postępowanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ( art. 77 kpa) tak, aby ustalić stan sprawy zgodny z rzeczywistością. Postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch fazach. Pierwsza faza postępowania wznowieniowego polega na zbadaniu czy wniosek o wznowienie ma oparcie na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Na tym etapie organ bada też, czy zachowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 kpa, wreszcie, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji; choć formalnie wykazał się znajomością powyższej reguły postępowania wznowieniowego, to jednak nie przedstawił przeprowadzonego w tym zakresie prawidłowego postępowania i nie wskazał prawnej argumentacji swojego stanowiska. Organ z naruszeniem art. 107 § 3 kpa nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania faktów, które uznał za udowodnione oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ stwierdza, że Wspólnota nie spełniła wymogów z przepisu art. 148 § 1 kpa, ale zdaniem Sądu teza ta nie została uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Powyższe stanowi zatem ustawową przesłankę którą organ powinien zbadać i ocenić. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi, czego nie uczynił w dotychczasowym postępowaniu, ocenić je i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraził pogląd, że " Wspólnocie w chwili obecnej w dalszym ciągu nie przysługuje atrybut strony". Organ nie przywołał żadnej argumentacji na poparcie tej tezy. Należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 28 kpa " stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym tzn ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Wskazać należy, ze przepis art. 5 Prawa budowlanego zobowiązuje do poszanowania w procesie inwestycyjnym występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozpatrzy ponownie materiał dowodowy, rozważy czy w świetle argumentacji Sądu i wskazanych przepisów prawa Wspólnota ma przymiot strony, czy jej wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, czy oparty został na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 kpa. Podkreślenia wymaga to, że w świetle art. 149 § 2 kpa ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie czy zachodzą podstawy wznowienia może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania, także wówczas kiedy wiadomo, że zarzucane przez skarżącego sfałaszowanie dowodu nie ma potwierdzenia w orzeczeniu właściwego organu. Jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości w zakresie istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i zachodzi potrzeba zbadania sprawy w tym zakresie, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie może być bowiem negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia, natomiast możne nią być żądanie wznowienia postępowania z przyczyn innych niż wymienione w art 145 § 1 kpa. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mając na uwadze, że wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.