II OSK 1078/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 października 2005r., sygn. akt II SA/Rz 924/04 ze skargi J. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] października 2004r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata A. C. z kancelarii adwokackiej w R. kwotę 200 zł.( dwieście złotych ) oraz kwotę 44 zł. ( czterdzieści cztery złote) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 924/04 oddalił skargę J. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] października 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2004 r., którą Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. N. choroby zawodowej - "przewlekłego, zanikowego lub przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294)". Sąd pierwszej instancji oddalając skargę, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, stwierdził między innymi, iż w związku z tym, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej zostało wszczęte w dniu 24 czerwca 2002 r. to w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), dalej zwanego rozporządzeniem, co wynika z brzmienia § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Rozpoznanie chorób zawodowych należy do jednostek organizacyjnych społecznej służby zdrowia określanych w § 7 ust. 1-3 rozporządzenia, które wydają orzeczenia w sprawach chorób zawodowych na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie takie stanowi obligatoryjny dowód w sprawie, mający walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego, wydaje właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny. O uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: umieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, ustalenie, że między warunkami pracy (występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi dla zdrowia), istnieje związek przyczynowy lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić jego istnienie. W przypadku J. N. żaden z ośrodków medycznych (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu), nie stwierdził u skarżącego schorzenia wymienionego w pkt 6 wykazu. Ponadto orzeczenia wydane przez ww. placówki medyczne wykazują, że stwierdzone u skarżącego zmiany nie mają cech przewlekłego zanikowego lub przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych. Zatem orzeczenia te wykluczają możliwość stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej. Inspektor sanitarny wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, jest związany orzeczeniem lekarskim i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia obu ww. jednostek medycznych, uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, nie budzą wątpliwości, są należycie uzasadnione, brak jakichkolwiek podstaw do ich podważania. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, bez bliższego sprecyzowania na czym naruszenie to miałoby polegać. Zresztą Karta Praw Podstawowych, nie jest aktem prawa wspólnotowego, a jedynie polityczną deklaracją. J. N. reprezentowany przez pełnomocnika, w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy - art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako ppsa, "przez oparcie wyroku na orzeczeniach wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, które to orzeczenia w przeważającej mierze zostały wydane na podstawie badań laryngologicznych, które zdaniem skarżącego zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. Poprzez nienależyte skontrolowanie decyzji administracyjnych doszło do naruszenia prawa procesowego, co pociągnęło za sobą błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny". Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przepisów postępowania w istocie jednak zmierzają do podważenia orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, które to orzeczenia, nie są aktami (administracyjnymi), wymienionymi w art. 3 § 2 ppsa w związku z czym jako takie, nie podlegają kontroli działalności administracji publicznej, sprawowanej przez sądy administracyjne. W sprawach chorób zawodowych, kontroli sądów administracyjnych podlegają, decyzje inspektora sanitarnego stwierdzające chorobę zawodową lub decyzje orzekające o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, wymienionych w § 7 rozporządzenia, są dowodami w sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 kpa (wyrok NSA z dnia 15 marca 1994 r. SA/Wr 147/94, Prok. i Pr. 1995/2/53). Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnioną jednostkę organizacyjną w rozumieniu § 7 rozporządzenia, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Można również dopuścić zakwestionowanie orzeczeń lekarskich przez organ (inspektora sanitarnego) lub sąd administracyjny w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak i w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej można żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Całkowicie bezpodstawne i gołosłowne są więc zarzuty skargi kasacyjnej podnoszące, że wyrok został oparty na orzeczeniach lekarskich uprawnionych jednostek organizacyjnych, "które to orzeczenia w przeważającej mierze zostały wydane na podstawie badań laryngologicznych, które zdaniem skarżącego zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy". Z kolei na następnej stronie skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego stwierdza: "Oba te orzeczenia lekarskie opierają się w przeważającej mierze na odczytach z badań audiometrycznych i wibracyjnych - które nie mogą być odczytywane w oderwaniu od badań laryngologicznych". Powyżej cytowane fragmenty skargi kasacyjnej nie mają żadnego odniesienia do przepisów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej (art. 3 § 1, art. 141 § 1 ppsa). Państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1994 r. I SA 1121/93, ONSA 1995/1/46; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r. I SA 225/98, LEX nr 45827; wyrok NSA z dnia 9 lipca 1998 r. II SA 634/98, Pr.Pracy 1998/12/38). Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 ppsa, poza ogólnikami nie zawiera żadnych szczegółowych ustaleń i wyjaśnień, dlaczego zdaniem pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie rozpoznał sprawy w pełnym zakresie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który na mocy art. 183 § 1 ppsa jest związany granicami skargi kasacyjnej, zarzut ten jest nieuzasadniony mając na uwadze wcześniejsze rozważania i istniejące uwarunkowania prawne. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.