I SA/Go 568/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz, Asesor WSA Alina Rzepecka, Protokolant Krzysztof Garbacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi BEP sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadwyżki podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] r. 2. określa, że postanowienia, których nieważność stwierdzono nie podlegają wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczył nadwyżkę podatku VAT naliczonego nad należnym powstałą w wyniku złożenia przez BEP Sp. z o.o. deklaracji VAT-7 za kwiecień 2004r. w kwocie 2 640,00 zł, na poczet zajęcia wierzytelności Komornika Sądowego [...] w kwocie 146,98 zł. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za miesiące styczeń , marzec-kwiecień, czerwiec - grudzień 2000roku oraz luty-kwiecień 2001 r. Jako podstawę zaliczenia wskazano art. 76 § 1 w zw. z art. 76b ustawy Ordynacja podatkowa. Na postanowienie to BEP Sp. z o.o. wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej , w którym zarzuciła, że wniosła sprzeciw przeciwko działaniu komornika i zażądała wstrzymania przekazywania należności na konto komornika. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej zaliczenia części zwrotu w kwocie 146,98 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia w części uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 76a§ 1 w zw. z art. 76 b ustawy ordynacja podatkowa nadwyżka podatku może być zarachowana wyłącznie na poczet wymagalnych należności podatkowych, a taką nie była należność egzekwowana przez komornika. W pozostałej części postanowienia stwierdził, że podstawą dokonanego zaliczenia były zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące wskazane w utrzymanym w tej części w mocy postanowieniu wynikające ze złożonych przez spółkę deklaracji PIT-4 i nie uregulowaniem wykazanych należności podatkowych. Orzeczenie II instancji oparto na 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 239 oraz art. 76a § 1 i art. 76b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.). W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał zaliczenia części zwrotu podatku VAT na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za wskazane w postanowieniu okresy. W skardze na postanowienie II instancji spółka zarzuciła, że nie ma i nie miała zaległości tylko nadpłatę do zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2004r. wydane zostało z naruszeniem przepisów dotyczących właściwości organów podatkowych. Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa, organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości. Zgodnie zaś z art. 247 § 1 ordynacji podatkowej wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Obowiązek kontroli właściwości obejmuje wszystkie stadia postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 5 ust. 9a ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004r. , nr 121, póz. 1267 z późn. zm.) zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. W myśl natomiast art. 5 ust. 9b wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a w przepisach określonych na podstawie ust. 9c może dotyczyć w szczególności (........) osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które (........) są zarządzane, bezpośrednio lub pośrednio przez nierezydenta w rozumieniu przepisów prawa dewizowego lub nierezydent dysponuje co najmniej 5 % głosów na zgromadzeniu wspólników (art. 5b ust.9 pkt 7 lit.c). Przepisy te z mocy art. 40 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw...( Dz.U.2003, nr 137, póz. 1302) weszły w życie z dniem l stycznia 2004r. Podkreślić należy, że skarżąca spółka właśnie w związku z tym kryterium zaliczona została do właściwości "dużego urzędu skarbowego", gdyż jak wynika z odpisu z rejestru handlowego [...] Sądu Rejonowego jedynym udziałowcem a jednocześnie zarządem spółki BEP Sp. z o.o. jest obywatel niemiecki J.L. stale zamieszkały w Niemczech, a zatem nierezydent w rozumieniu art. 2 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. z dnia 5 września 2002 r.). Przesłanki zaliczenia określonych podatników do "dużych urzędów skarbowych weszły w życie z dniem l stycznia 2004r. Tak więc dopiero z tym dniem tj. z dniem wejścia w życie art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych możliwe było ustalenie nowej właściwości. Zgodnie bowiem z art. 5a ust. l wyżej wymienionej ustawy, dla podatników o których mowa w art. 5 ust. 9b, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników następuje: 1) z dniem l stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło ich włączenie do danej kategorii podatników - w przypadku podatników wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 1-6 oraz w pkt 7 lit. b-d; 2) z dniem l stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a - w przypadku podatników wymienionych w tym przepisie. Skoro więc włączenie skarżącej spółki do kategorii podatników z art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. c mogło nastąpić dopiero po dniu wejścia w życie przepisów kwalifikujących ją do tej grupy tj. po dniu l stycznia 2004r., to zmiana właściwości na wyłączną Urzędu Skarbowego mogła nastąpić dopiero z dniem 1 stycznia 2005r. Podkreślić należy , że rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych weszło w życie również w dniu l stycznia 2004r. Ponieważ postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane zostało 12 lipca 2004r. , a zatem z naruszeniem przepisów o właściwości, Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie winien był wziąć z urzędu pod uwagę naruszenie przepisów o właściwości organów podatkowych - art. 5 ust. 9-9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. 2004, nr 209, póz. 2027) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2strony i stwierdzić nieważność jego postanowienia. Z tego samego powodu nieważne jest zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.