III SA/Łd 2/05

WyrokWSA w Łodzi2006-05-18

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły adres stałego pobytu strony w postępowaniu meldunkowym, gdy strona posiada dwie przylegające nieruchomości, a kontrola meldunkowa została przeprowadzona przy jednym adresie, podczas gdy zameldowanie dotyczyło innego?
Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa), nie wyjaśniając w sposób dostateczny stanu faktycznego. Kluczowe było ustalenie, przy której z dwóch przylegających ulic (A czy C) faktycznie znajduje się kiosk, w którym zamieszkuje strona, a nie dowolne wybieranie adresu przez stronę. Brak wyjaśnienia tej rozbieżności oraz zarzutu pustej działki przy ul. A 2 miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona Z.P.-B. wniosła o zameldowanie na pobyt stały przy ul. A 2. Wójt Gminy Z. wydał decyzję o zameldowaniu, opierając się na kontroli meldunkowej potwierdzającej pobyt w kiosku. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Strona skarżąca podniosła, że ul. A 2 to pusta działka, a faktycznie mieszka przy ul. C 15. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z.P.-B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy Z., na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) orzekł o zameldowaniu Z.P.-B. na pobyt stały w miejscowości K. ul. A 2. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 27 lipca 2004r. Z.P.-B. wystąpił o zameldowanie na pobyt stały w miejscowości K. ul. A 2. W dniu 3 sierpnia 2004r. przeprowadzona została kontrola meldunkowa, która potwierdziła fakt jego pobytu przy ul. A 2. Według oświadczenia Z.P.-B. przebywa on tam od dnia 24 kwietnia 2000r. Obiekt w którym zamieszkuje jest ocieplony styropianem, znajduje się w nim kuchnia gazowa oraz piec akumulacyjny – gazowy na butlę. Nie jest rzeczą organu administracji ocena czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył Z.P.-B. podnosząc, iż zaskarżona decyzja nie zamyka sprawy w przedmiocie jego wymeldowania ze Z. pl. B 5/7, zameldowania w miejscowości K. ul. C 15 oraz przemeldowania na ul. A 2. Wyłączono bowiem okres od 24 kwietnia 2000r. do 20 września 2004r. Decyzja winna zostać uchylona i sprawa powinna zostać ponownie rozpatrzona łącznie ze wznowieniem postępowania w poprzednich sprawach. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.5 ust.1 i art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego czyli w miejscu zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. W rozpoznawanej sprawie istniały wątpliwości czy na obiekt, w którym Z.P.-B. chciał się zameldować, wydana została decyzja nakazująca jego rozbiórkę oraz czy zamieszkuje on w nim z zamiarem stałego przebywania. Wątpliwości te zostały rozstrzygnięte na korzyść odwołującego. Kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu 3 sierpnia 2004r. potwierdziła zamieszkiwanie Z.P.-B. w spornym kiosku. Organ I instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył Z.P.-B. podnosząc, iż dokonana została prowokacja polegająca na podaniu nie istniejącego adresu A 2, gdyż jest to pusta działka stanowiąca odrębną nieruchomość. Skarżący mieszka na ulicy C 15 od dnia 24 kwietnia 2000r. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2005r. Z.P.-B. wnosił o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego podnosząc, iż przy ul. A 2 nikt nigdy nie mieszkał. Skarżący mieszka przy ul C 15 od 2000r. i w sierpniu tego roku złożył wniosek o jego zameldowanie, który do dzisiaj nie został wykonany. W związku z czym została dokonana prowokacja polegająca na złożeniu wniosku o przemeldowanie z ul. C 15 na ul. A 2. Nie było natomiast wniosku o przemeldowanie "spod chmurki" na ul. A 2 bo skarżący od dnia 24 kwietnia 2000r. jest zameldowany przy ul. C 15. Skarżący został wezwany do wypowiedzenia się czy w związku z jego pismem z dnia 22 grudnia 2005r. nadal popiera skargę czy też ją cofa. W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2006r. skarżący podniósł, iż jego oświadczenie dotyczy zamieszkiwania przy ul. C 15 i przed wydaniem decyzji winno się zbadać gdzie dana osoba faktycznie zamieszkuje a brak taki skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 maja 2006r. pełnomocnik organu administracji wyjaśnił, iż działki nr 144/4 i 144/5 znajdują się na skrzyżowaniu dwóch ulic i w zasadzie stanowią jedną nieruchomość zaś skarżący sam może wybrać przy jakiej ulicy chce być zameldowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Z.P.-B. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7,77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.10 ust.1 wymienionej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. W myśl zaś art.6 ust.1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy zaznaczyć, iż miejscem pobytu stałego konkretnej osoby jest lokal w którym znajduje się centrum życiowe tej osoby a więc miejsce gdzie skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu w nim swoich funkcji życiowych. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Z.P.-B. w miejscowości K. jest właścicielem dwóch przylegających do siebie nieruchomości a mianowicie: działki nr 144/5 położonej przy ul. C 15 oraz działki nr 144/4 położonej przy ul. A 2. Skarżący w swoim wniosku z dnia 28 lipca 2004r. oraz w zgłoszeniu pobytu stałego z dnia 2 sierpnia 2004r. wnosił o jego zameldowanie przy ul. A 2 podnosząc, iż adresem poprzedniego miejsca pobytu stałego była ul. C 15. Organy administracji obu instancji uwzględniły żądanie skarżącego opierając się na wynikach kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2004r. Kontrola ta została przeprowadzona w posesji przy ul. C 15 i wynika z niej, iż znajduje się tam kiosk drewniany na betonowych płytach, ocieplany styropianem w którym jest kuchnia gazowa oraz piec akumulacyjny gazowy. Organy administracji ustaliły, iż skarżący mieszka w tym obiekcie, również zimą i zameldowały go na pobyt stały przy ul. A 2. Należy zaznaczyć, iż kontrola meldunkowa została przeprowadzona przy ul. C 15 zaś zameldowanie dotyczy ul. A 2. Organy administracji nie wyjaśniły jednak gdzie usytuowany jest kiosk, w którym zamieszkuje skarżący a mianowicie przy ul. C 15 czy przy ul. A 2. Protokół kontroli meldunkowej wskazywałby, iż znajduje się on przy ul. C 15. W związku z czym powstaje wątpliwość dlaczego skarżący został zameldowany przy ul. A 2 a nie przy ul. C 15. Organy administracji nie wyjaśniły tej rozbieżności. W aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających ustalić jak usytuowane są obie działki, których właścicielem jest skarżący, gdzie znajduje się ulica A a gdzie ulica C oraz gdzie usytuowany jest kiosk, w którym zamieszkuje skarżący. Organy administracji nie zajęły się wyjaśnieniem tej kwestii. Nie wiadomo zatem dlaczego wyniki kontroli meldunkowej przy ul. C 15, w ocenie organów administracji, stanowią podstawę zameldowania skarżącego przy ul. A 2. Organy administracji skoncentrowały się jedynie na ustaleniu czy winno się ocenić obiekt, w którym ma nastąpić zameldowanie, pod kątem nadawania się na miejsce pobytu stałego ludzi. Pominięto natomiast kwestię wyjaśnienia rozbieżności co do adresu miejsca pobytu stałego Z.P.-B. Organy administracji obu instancji nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...]. Sąd nie podzielił poglądu pełnomocnika organu administracji wyrażonego na rozprawie, iż skoro działki nr 144/4 i 144/5 przylegają do siebie i znajdują się przy skrzyżowaniu dwóch ulic to skarżący może sam sobie wybrać przy jakiej ulicy chce być zameldowany. W myśl art.9b.) ust.1 i ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem zaś adres, w gminach nie posiadających statusu miasta, określa się przez podanie miejscowości, numeru domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice. Z wymienionego przepisu wynika, iż adres zameldowania winien określać m.in. nazwę ulicy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący zamieszkuje w drewnianym kiosku. Nie zostało jednak wyjaśnione przy jakiej ulicy znajduje się ten kiosk a mianowicie przy ul. A 2(działka nr 144/4) czy przy ul. C 15(działka nr 144/5). Skoro adres zameldowania winien zawierać m.in. nazwę ulicy to należało ustalić przy jakiej ulicy znajduje się miejsce pobytu skarżącego lecz organy administracji tego nie uczyniły. Wbrew poglądowi pełnomocnika Wojewody [...] wyrażonego na rozprawie to nie skarżący może sobie dowolnie wybierać ulicę przy jakiej chce być zameldowany lecz organ administracji winien ustalić przy jakiej ulicy znajduje się jego miejsce stałego pobytu. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny wyjaśnić czy skarżący nadal popiera czy też cofa swój wniosek o zameldowanie przy ul. A 2 gdyż w piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2005r. podniósł on, że sprawa jego zameldowania jest bezprzedmiotowa i winna zostać umorzona. W przypadku ustalenia, iż skarżący w dalszym ciągu wnosi o jego zameldowanie organy administracji winny przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe. Należy wyjaśnić jak usytuowane są działki nr 144/4 i 144/5, gdzie znajduje się ulica A a gdzie ulica C oraz gdzie usytuowany jest kiosk, w którym zamieszkuje skarżący. Należy także odnieść się do zarzutu podniesionego w skardze, iż przy ul. A 2 znajduje się pusta działka. Dopiero po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego organy administracji winny dokonać wnikliwej oceny materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło