I SA/Kr 1025/03
WyrokWSA w Krakowie2005-10-27
Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy piwnice stanowiące element konstrukcyjny budynku, zaprojektowane i wykonane jako zabezpieczenie przed szkodami górniczymi, bez możliwości wykorzystania ich na cele działalności gospodarczej, powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że piwnice stanowiące element konstrukcyjny budynku, zaprojektowane i wykonane jako zabezpieczenie przed szkodami górniczymi, bez możliwości faktycznego lub potencjalnego wykorzystania na cele działalności gospodarczej, nie mogą być opodatkowane według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Opodatkowanie powinno uwzględniać faktyczny związek budynku lub jego części z prowadzoną działalnością gospodarczą, a wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 1998 r. dla E. Ł., najemczyni nieruchomości hotelarsko-gastronomicznej. Sporne było opodatkowanie piwnic stanowiących element konstrukcyjny budynku oraz zadaszenia przed wejściem do hotelu. Skarżąca kwestionowała zastosowanie stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą do części budynku, które nie były faktycznie wykorzystywane lub nie mogły być wykorzystywane na tę działalność ze względów technicznych (szkody górnicze).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Bogusław Wolas (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2005r sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2003r Nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998r I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 3.269zł 18 gr (trzy tysiące dwieście sześćdziesiąt dziewięć złotych osiemnaście groszy).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku Burmistrz Miasta i Gminy O. ustalił E. Ł. łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości za 1998 r. w kwocie 43 459 zł 30 gr. .
W uzasadnieniu podkreślono, że podatniczka była od dnia[...] maja 1997r. najemcą nieruchomości zabudowanej zespołem hotelarsko-gastronomicznym. W dniu [...] września 1998 r. Burmistrz Miasta i Gminy O. wydał decyzję ustalającą wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za rok 1998. Od decyzji tej skarżąca odwołała się , ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 1998r utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2000r wydanym w sprawie sygn. akt I S.A./ Ka 1841/98 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr Koi. Odw. [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O..
Kolejna decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. w sprawie podatku od nieruchomości za rok 1998 została w dniu [...]października 2001 uchylona na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania .
Rozstrzygając ponownie sprawę organ pierwszej instancji powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach dotyczące wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego podatku od nieruchomości za rok 1997 z dnia 7 lutego 2000r. sygn. akt I Sa/Ka 1160/98; oraz wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego podatku od nieruchomości za rok 1998 - z dnia 31 maja 2000r. sygn. akt 1 Sa/Ka 1841/98 a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie dotyczący wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego podatku od nieruchomości za rok 1999 - z dnia 20 grudnia 2001 r. Sygn. akt I Są/Kr 242/00.
Podkreślono, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie protokołu z pomiaru budynku hotelowo-gastronomicznego, sporządzonego w dniach od 2-10 lutego 1998 r., zgodnie z którym powierzchnię budynku hotelowego określono na 2.663,14m2, powierzchnię gastronomiczną na 779,13m2, natomiast piwnice pod częścią hotelową 600.71 m2
Do opodatkowania przyjęto, stosownie do treści opinii technicznych wydanych przez mgr inż. R. Ł. i mgr inż. M. K., tylko użytkową powierzchnię piwnic pod częścią gastronomiczną tj. wentylatornię (98,25m2), toalety (32,96m2), i ciągu komunikacyjnego (18,45m2).
Wskazano także, iż czasowe tub stałe niewykorzystywanie części pomieszczeń nie zmienia charakteru budynku, który nadal pozostaje budynkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ponadto czasowe zaniechanie czy zaprzestanie prowadzenia w określonym budynku lub jego części działalności gospodarczej lub wyłączenie przez podatnika budynku lub jego części z prowadzonej działalności gospodarczej, polegające tylko na zaniechaniu wykorzystywania powierzchni budynku na potrzeby tej działalności nie uzasadnia stosowania przy opodatkowaniu takiego obiektu lub jego części niższej stawki podatkowej, przewidzianej dla budynków pozostałych
W związku z tym piwnice pod częścią gastronomiczną i hotelową jak również pokoje zajmujące półtora piętra podlegaj ą opodatkowaniu stawką jak od działalności gospodarczej. Zaznaczono również, że cały obiekt został przekazany do użytkowania , a Wydział Geodezji i Urbanistyki nie posiada żadnych informacji o jego częściowym nieużytkowaniu.
Uzasadniając opodatkowanie powierzchni zadaszonej przed hotelem, organ I instancji wyjaśnił, że jest to zadaszenie oparte na filarach i zgodnie z art. 3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż zgodnie z tym przepisem za budynek w ,, rozumieniu ustawy uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe. Wejście przed hotelem nie stanowi więc powierzchni klatki schodowej ani też jej przedłużenia.
Powołano się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Sygn. akt I Sa/Ka 1160/98 z dnia 7 lutego 2000 r jak również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie Sygn. akt I Są/Kr 242 /OO z dnia 20 grudnia 2001 r. w których zagadnienie to zostało już wyjaśnione .
W odwołaniu podatniczka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niezastosowania uchwały Nr XXV/190/96 z dnia 26 marca 1996r. w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych. Wytknięto także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności uzasadniających podstawę naliczenia i wymiar podatku, a także wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu podkreślono, że organ podatkowy przyjął za podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie podatku od nieruchomości za rok 1998 przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji tj. [...] czerwca 2002r, a także pominął i nie zastosował przepisu art. 21 ordynacji podatkowej oraz nie wskazał konkretnych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwłaszcza art. 6 ust.7. Sposób redakcji części komparatywnej zaskarżonej decyzji wskazuje, że jej podstawą w zakresie podatku od nieruchomości są także przepisy tej ustawy dotyczące opłat lokalnych, podatku od środków transportowych, psów i inne co powoduje konieczność jej uchylenia. Zarzucono także nie określenie w podstawie prawnej, czy zaskarżona decyzja ma charakter ustalający czy określający oraz nie rozważenie i nie zastosowanie wobec podatniczki 50% ulgi przewidzianej w Uchwale Nr XXV/190/96 Rady Miejskiej w Olkuszu w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych dla nowopowstałych podmiotów gospodarczych. Podniesiono również zarzut przedawnienia, bowiem upłynął już trzyletni okres przewidziany w art. 68 § 1 ordynacji podatkowej , a zaskarżona decyzja ma charakter ustalający w rozumieniu art. 21 § 1 ust. 2 w zw. z § 5 powyższej ustawy.
Wytknięto, że organ podatkowy bezpodstawnie zaliczył do powierzchni użytkowej opodatkowanych budynków także oparte na filarach zadaszenie znajdujące się przed wejściem do budynku . Jest to bowiem tylko element architektoniczny i nie ma żadnego znaczenia gospodarczego oraz stanowi co najwyżej przedłużenie klatki schodowej.
Ponadto zadaszenie to nie miało żadnego związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą i było w tej działalności zbyteczne.
Wskazano także, iż przy opodatkowaniu spornego obiektu należy wziąć pod uwagę sposób i zakres jego wykorzystania . Opodatkowaniu podlegają bowiem te części budynku, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powołała się przy tym na wydany w niniejszej sprawie wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r., sygn. I Sa/Ka 1841/98, w którym stwierdzono, że w każdym indywidualnym przypadku należy ustalić, czy oznaczony budynek lub jego część są faktycznie związane z działalnością gospodarczą.
W związku z tym organy podatkowe bezpodstawnie pominęły okoliczność, że nie prowadziła działalności gospodarczej ani w piwnicach pod częścią hotelową i gastronomiczną, ani w znacznej części nadziemnych kondygnacji. Nie wypełniły zatem należycie spoczywającego na nich obowiązku w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego .
Samo stwierdzenie jakiegokolwiek związku nieruchomości z działalnością gospodarczą nie może stanowić przesłanki do opodatkowania według najwyższych stawek, ale konieczne jest zbadanie i wykazanie w każdym indywidualnym przypadku istnienia faktycznego związku wynajmowanych budynków i ich części z działalnością gospodarczą. Dla celów przedmiotowego podatku powinny być uwzględniane tylko budynki lub ich części faktycznie związane z prowadzoną przez działalnością gospodarczą, a wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2003 . utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Powołało się na art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Jeżeli chodzi o zadaszenie na słupach przy wejściu do budynku to stanowi ono podlegająca opodatkowaniu powierzchnię budynku hotelowego. Bowiem zgodnie z art. 3 ust 4 powołanej wyżej ustawy za budynek uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe , w związku z tym także wiata podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Ponadto sporna sprawa zadaszenia została również wyjaśniona w powołanych przez organ pierwszej instancji wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego .
Ponownie rozpoznając sprawę wyjaśniono także kwestię spornych piwnic. Stosownie do treści opinii technicznych wydanych przez mgr inż. R. Ł. i mgr inż. M. K. do opodatkowania przyjęto tylko użytkową powierzchnię piwnic pod częścią gastronomiczną tj. wentylatornię /98,25m2/, toalety /32,96m2/, i ciągu komunikacyjnego /18,45m2/, Podkreślono że czasowe lub stałe niewykorzystywanie części pomieszczeń nie zmienia charakteru budynku, który nadal pozostaje budynkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Związek budynku z działalnością gospodarczą inną niż rolniczą lub leśną nie musi być bezpośredni. Chodzi tu o jakikolwiek związek, a więc także pośredni, służący działalności. W związku z tym za budynki związane z działalnością gospodarczą należy uznać budynki, w których jest lub ma być prowadzona działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej oraz służące / funkcjonujące na potrzeby/ tej działalności. W związku z tym przez budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumieć należy takie nieruchomości, które przeznaczone są bezpośrednio na wspomniany cel lub spełniające funkcje usługowe albo dodatkowe wobec tej działalności.
Zaniechanie przez podatnika korzystania z budynku na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna może stwarzać podstawę wymiaru podatku od nieruchomości w niższej stawce podatkowej tylko w wypadku, gdy jednocześnie budynek ten przeznaczony zostanie i wykorzystywany będzie na inne cele , tzn. gdy nastąpi zmiana jego funkcji Skarżącej przekazano w całości obiekt hotelarsko- gastronomiczny do prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z tym skoro przeznaczenie budynku nie uległo zmianie powinna płacić od tej nieruchomości właściwą stawkę podatku.
Nie naruszono także Uchwały Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 26 marca 1996r. Nr XXV/190/96 w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych bowiem ustanawia ona obniżenie podatku od nieruchomości o 50% na okres 3 lat jedynie dla nowopowstałych podmiotów gospodarczych, które rozpoczęły działalność w rozumieniu przepisów podatkowych. Tymczasem z zaświadczenia Nr [...] z dnia [...] czerwca 1995r. o wpisie do ewidencji gospodarczej, wydanego przez Burmistrza Miasta w O. wynika, że odwołująca się przed zawarciem umowy najmu hotelu "O." prowadziła już działalność gospodarczą. Powołano się przy tym na cytowane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego .
Natomiast w powołanym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2000r., sygn. akt I SA/Ka 1160/98, uznano ten zarzut za uzasadniony, ale tylko w tym sensie, że organy podatkowe powinny były rozważyć czy podatniczce przysługuje wnioskowana ulga. Natomiast w pozostałych orzeczeniach jednoznacznie stwierdzono, że zarzut w tym zakresie jest chybiony.
Niepowołanie w treści decyzji organu pierwszej instancji przepisu art. 21 ordynacja podatkowej, nie oznacza nie zastosowania tegoż przepisu.
Fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy.
Zarzuty odwołującej się dotyczące naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ordynacji podatkowej oraz kodeksu postępowania administracyjnego uznano za zbyt ogólnikowe i dlatego nie zasługują one na aprobatę, a ponadto dotyczą kwestii natury cywilno-prawnej oraz ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej.
Nie nastąpiło także przedawnienie zgodnie bowiem z art. 68 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe , o którym mowa w art. 21 § 1 pkt. 2 , nie powstaje jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe została doręczona stronie przed upływem tego terminu.
Na powyższą decyzję podatniczka złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie art. 68 § l , 122, 187, 123,124, 140, 210 ordynacji podatkowej, oraz art. 3, 4 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych .
W uzasadnieniu podkreślono, że zobowiązanie podatkowe powstające z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania nie powstaje, jeżeli decyzja ta zostanie doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego , w którym powstał obowiązek podatkowy
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 1998 r. powstał w 1998 r. , a decyzję doręczona [...] lipca 2002 r. , a więc po upływie trzech lat.
Zakwestionowano także podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji, powołano w niej bowiem przepisy materialnoprawne obowiązujące w dniu wydania tej decyzji czyli na dzień [...] czerwca 2002 r., gdy tymczasem zastosowane powinny być przepisy obowiązujące w czasie gdy obowiązek podatkowy powstał
Burmistrz Miasta i Gminy O. jako podstawę prawną wskazał przy tym ustawę o podatkach i opłatach lokalnych, bez wskazania konkretnych przepisów tej ustawy, a zarzuty skarżącej w tym zakresie zostały pominięte przez organ odwoławczy, który wskazał w postawie prawnej wydanej przez siebie decyzji ustawę o samorządzie gminnym. Stanowi to naruszenie art. 210 ordynacji podatkowej
W decyzji organu I instancji nie powołano również przepisu stanowiącego podstawę do wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Z kolei organ odwoławczy powołał się m.in. na art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bez uszczegółowienia tejże podstawy, pomimo że przepis ten obejmuje w swojej treści różne przypadki powstania obowiązku podatkowego. Wytknięto także, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy uwzględniono jedynie częściowo podnoszone przez odwołującą się zarzuty w zakresie opodatkowania piwnic i konstrukcyjnych elementów przedmiotu opodatkowania. Uznano bowiem, że powierzchnia piwnic, które zgodnie z przedstawioną opinią techniczną są częścią nieużyteczną i nie mogą stanowić żadnej powierzchni użytkowej, stanowią powierzchnię budynku "związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej". W powyższym zakresie doszło do naruszenia przepisów 3, 4 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Obiekty znajdujące się pod pawilonem gastronomicznym hotelu "O." nie mogą być uznane za piwnice, a tym bardziej za powierzchnie użytkowe.
Z załączonej przez skarżącą do nin. sprawy opinii technicznej wynika, że nieużyteczna część pawilonu gastronomicznego hotelu "O." nie może stanowić żadnej powierzchni użytkowej albowiem została zaprojektowana i wykonana jako element konstrukcyjny, zabezpieczenie budynek przed destrukcyjnymi wpływami szkód górniczych występujących w miejscowym podłożu gruntowym.
Ponadto już w założeniach projektowo - programowych" budynku dla części nieużytecznej piwnic tego pawilonu nie przewidziano żadnej funkcji i w związku z czym nie mają one odpowiednich rozwiązań komunikacyjnych umożliwiających jakiekolwiek ich wykorzystanie. Z pomieszczeń tych nie ma zapewnionego bezpiecznego wyjścia prowadzącego chociażby pośrednio na przestrzeń otwartą, brak tamże dróg ewakuacyjnych wymaganych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 roku. Nr 15, poz. 140)
Podatnik nie jest zobowiązany do zapłaty wyższego podatku od nieruchomości, tylko dlatego, że ze względu na szkody górnicze związane z wydobyciem kopalin budynki mają specjalną, bezpieczną konstrukcję.
Podkreślono również, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniowała pojęcia piwnicy. Natomiast godnie z orzecznictwem NSA adekwatne jest w tym przypadku przyjęcie definicji zawartej w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz.U z 1995 r. Nr 10 poz.46 ze zm.), gdzie jako piwnicę określa się część budynku przeznaczoną na pomieszczenia gospodarcze, lub w których poziom podłogi ze wszystkich stron znajduje się poniżej gruntu.
Sporna część konstrukcji hotelu nie spełnia określonego w tejże definicji kryterium przeznaczenia, dlatego nie stanowi de iure i de facto powierzchni użytkowej.
Podkreślono, że sposób wykorzystania obiektu i związane z tym opodatkowanie musi być wzięte pod uwagę ze względu na nierozerwalność tych kwestii. Opodatkowaniu podlegają bowiem te części budynku, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W związku z tym nawet gdyby uznać, iż powierzchnia "piwnic" jest powierzchnią użytkową, to brak jest podstaw do przyjęcia że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, a to z uwagi na niemożliwość wykorzystania jej przez skarżącą na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Powierzchnie te nie tylko faktycznie nie były wykorzystywane na działalność gospodarcza, ale ze względów technicznych na taką działalność nie mogły być nawet potencjalnie przeznaczone.
Przeszkodą obiektywną są w tym zakresie uwarunkowania techniczne i w związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do opodatkowania spornych pomieszczeń podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawki jak dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Z tego względu nie można także mówić że nastąpiło tylko czasowe zaniechanie czy zaprzestanie prowadzenia w określonym budynku lub jego części działalności gospodarczej.
Brak jest podstaw do uznania iż budynkami związanymi z działalnością gospodarczą są wszystkie budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Taką interpretację można jedynie przyjąć dla gruntów znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zamieszczono bowiem, w odniesieniu do budynków, odpowiednika art. 5 ust. 3 tej ustawy definiującego grunty związane z działalnością gospodarczą.
Ponieważ ustawa nakazuje różnicowanie stawek podatku w zależności od tego czy budynek jest budynkiem mieszkalnym, związanym z działalnością gospodarczą czy wreszcie jest to "inny" budynek, dlatego też w każdym indywidualnie oznaczonym przypadku należy ustalić, czy dany budynek lub jego część jest faktycznie związana z działalnością gospodarczą i tylko w zakresie gdy związanie z działalnością występuje, możliwe jest zastosowanie stawki podatku od budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą.
Naruszenie art. 122,124 i 187 uzasadniono tym, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do żądania skarżącej dotyczącego przeprowadzenia dowodu z dokumentów, jakie w związku ze stosunkiem najmu nieruchomości kierowała do Zarządu Miasta i Gminy O. oraz innych organów gminy, na okoliczność ustalenia, iż cześć wynajmowanych od gminy powierzchni nie była wykorzystywana na działalność gospodarczą, w związku z brakiem takiej technicznej możliwości.
Podkreślono, że w tym zakresie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylając wyrokiem z dnia 31 maja 2000 r. wydanym w sprawie sygn. akt I S.A./Ka 1841/98 decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] lipca 1998 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. roku, którą ustalono skarżącej zobowiązanie pieniężne w podatku od za rok 1998 r.
Podtrzymano twierdzenie, że zadaszenie przed hotelem nie jest budynkiem, ale powinno zostać zakwalifikowane jako klatka schodowa. Jest to tylko elementem architektoniczny i nie ma żadnego znaczenia gospodarczego.
Powtórzono także zarzuty dotyczące stawki podatku od nieruchomości związane z zastosowaniem uchwały Rady Miejskiej . nr XXV/190/96 z dnia 26 marca 1996 r w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie .
Podkreślono, że w trakcie wcześniejszego postępowania sporną w sprawie była kwestia naliczenia tego podatku od pomieszczeń o powierzchni 641,29m2 usytuowanych w części podziemnej pawilonu gastronomicznego, uznanych uprzednio przez organ I instancji za piwnice oraz od powierzchni pod zadaszeniem na filarach znajdującym się przed wejściem do budynku hotelu. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania określono między innymi powierzchnię piwnic pod częścią hotelową na 600,71 m2. Stosownie do treści opinii technicznych wydanych przez mgr inż. R. Ł. i mgr inż. M. K. do opodatkowania przyjęto tylko użytkową powierzchnię piwnic pod częścią gastronomiczną tj. wentylatornię /98,25m2/, toalety /32,96m2/, i ciągu komunikacyjnego /18,45m2/.
Sporna sprawa zadaszenia została wyjaśniona na niekorzyść skarżącej w wydanych już w niniejszych sprawach wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Za nieuzasadniony uznano zarzut, że organ podatkowy przyjął za podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, organ administracyjny nie może orzekać na podstawie przepisów, które już nie obowiązują.
Podkreślono, że jako podstawę prawną decyzji należy powoływać jedynie przepisy proceduralne mające szczególny związek z decyzją Powoływanie wszystkich przepisów kodeksu, które miały zastosowanie w sprawie byłoby bowiem zbytnim formalizmem. Ponadto brak powołania podstawy prawnej decyzji nie pozbawia jej bytu prawnego, bowiem nie jest to warunkiem istnienia decyzji, lecz tylko wymogiem jej prawidłowości w znaczeniu formalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje .
Skarga zasługuje na uwzględnienie .
Zgodnie bowiem z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zasada ta została powtórzona w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami). Przy tym jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 2004 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA 1221/03 (Baza Danych LEX nr 146754 ) przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub też możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd maj ą moc wiążącą. Ponieważ w omawianej sprawie pomiędzy orzeczeniem sądu, datą wydania decyzji przez organ podatkowy nie nastąpiła istotna zmiana przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to organ ten był związany treścią uzasadnienia wyroku z dnia [...] maja 2000 r. . wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Ka 1841/98.
Uchylając poprzednio wydane decyzje Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast w uzasadnieniu, że istota problemu jaki ujawnił się w rozpatrywanej sprawie zamyka się w p to, czy słuszny jest pogląd skarżącej, która już na etapie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej twierdziła, że część budynku, nie jest piwnicą i spełnia jedynie funkcje związane z p budowlaną wynikającą z zagrożeniem szkodami górniczymi. Nie przesądzając zatem żadną miarą przyszłego rozstrzygnięcia stwierdzić wypada, że odpowiedź na sformułowane wcześniej pytanie wymaga wyjaśnienia wszystkich związanych z tym okoliczności. W szczególności ustalić zaś należy, co nie wynika dostatecznie jasno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, czy w spornym zakresie chodzi o fragment "kondygnacji", tak jak tego wymaga definicja zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. '
Dalszą, nie mniej istotną kwestią, jest zagadnienie-stawek opodatkowania. Z treści art. 5 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie wynika, że wysokość podatku od nieruchomości ulega znacznemu zróżnicowaniu w zależności od tego, czy w rachubę wchodzi budynek mieszkalny, budynek związany z działalnością gospodarczą, czy wreszcie inny budynek. Wspomniany przepis ustala bowiem maksymalne wielkości stawek podatku za 1 m2 powierzchni użytkowej, które określane są przez radę gminy. Ani jednak wspomniany art. 5 ust. 1 pkt 1-4, ani też żaden inny przepis ustawy z 12 stycznia 1991 r. nie rozstrzyga czym są "budynki związane z działalnością gospodarczą". Tym samym więc przyjąć trzeba, że tymi ostatnimi są jedynie te budynki, lub ich części, które rzeczywiście: (faktycznie) służą takiej działalności. W szczególności brak jest zaś podstaw do uznania, że budynkami związanymi z działalnością gospodarczą są wszystkie budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do gruntów. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zamieszczono bowiem, w odniesieniu do budynków, odpowiednika art. 5 ust. 3 definiującego grunty związane z działalnością gospodarczą. Skoro zaś tak, to w każdym indywidualnym przypadku ustalić należy, czy oznaczony budynek, lub jego część faktycznie związane są z działalnością gospodarczą i tylko w takim zakresie, w jakim na tak sformułowane pytanie udzielić będzie można odpowiedzi twierdzącej, zastosować stawki podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą. To zaś wymaga przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Wyrazić przy tym należy pogląd, że w sytuacji, gdy ze względu na okoliczności niezależne od podmiotu władającego oznaczonym budynkiem lub jego częścią, trwale nie mogą one być wykorzystywane na cele związane z działalnością gospodarczą, wówczas nie powinny one być opodatkowane według stawek przewidzianych dla budynków lub ich części związanych z taką działalnością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1996 r. sygn. akt I SA/Ka ł 76/96).
Za chybiony uznano natomiast zarzut skarżącej dotyczący nieuwzględnienia przez organy podatkowe przy wymiarze podatku treści punktu pierwszego uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia [...] marca 1996 r. Nr [...]i w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych. Z brzmienia tego punktu wynika bowiem, że wynikające zeń obniżenie podatku od nieruchomości o 50 % na okres 3 lat dotyczy jedynie nowopowstałych podmiotów gospodarczych, które rozpoczęły działalność w rozumieniu przepisów podatkowych. Tymczasem zaś z zaświadczenia Nr [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, wydanego przez Burmistrza Miasta w O.wynika, że skarżąca przed zawarciem umowy najmu hotelu "O." prowadziła już działalność gospodarczą.
Pomimo to organy podatkowe nie poczyniły odnośnie tych okoliczności prawidłowych ustaleń faktycznych i nie uwzględniły ich przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wręcz przeciwnie powtórzyły wcześniejszą argumentację dotyczącą związania budynku z działalnością gospodarczą niezależnie od zakresu faktycznego wykorzystania w tym celu. Prawidłowo natomiast zastosowały się do stanowiska sądu w zakresie braku podstaw do stosowania wyżej powołanej uchwały Nr XXV/190/96 w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych Należy także podkreślić, że nieuzasadniony jest zarzut przedawnienia. Pierwsza decyzja ustalająca została bowiem wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz w dniu 25 września 1998 r. , a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 68 § 1 ordynacji podatkowej . Należność w niej określona została następnie zapłacona , a w związku z tym wygasła , nie może zatem wygasnąć ponownie na skutek przedawnienia.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów podstawie art. 145 § 1 ust 1lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawa o postępowaniu sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami) W dalszym toku postępowania organy podatkowe wnikliwie i dokładnie ustalą okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyrku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Kr 2100/00 i wezmą je pod uwagę .
Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym , że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło