II SA/Go 353/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., nr [...]. II SA/Go 353/05 Uzasadnienie W dniu [...] lipca 2002r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając na podstawie wniosku z [...] czerwca 2002r. wydał decyzję w której odmówił przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Podstawę odmowy stanowiło orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z [...] czerwca 2002r. zaliczające A.K. do osób niepełnosprawnych, ale bez konieczność stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W dniu [...] czerwca 2004r. Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał wyrok w którym zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2002r. w ten sposób że zaliczył A.K. do osób niepełnosprawnych i ustalił że zachodzi konieczność stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W dniu [...] lipca 2004r. W.K. złożyła "wniosek o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami na syna A. za okres od [...].02.2002r.- do dnia złożenia wniosku." W dniu [...] września 2004r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...].02.2002r. do [...].06.2004r. w uzasadnieniu podano, że zgodnie z treścią art. 24 ust.2 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. W przypadku skarżącej prawo do świadczeń za okres za który domagała się wyrównania nie mogło być ustalone z tego względu, że nie posiadała orzeczenia spełniającego wszystkie wymogi do przyznania zasiłku stałego wg obowiązującego wówczas stanu prawnego. W dniu złożenia wniosku o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego, świadczenie to zostało naliczone i wypłacone od [...].07.2004r. tj. od miesiąca w którym wpłynął wniosek wraz z kompletem dokumentów. Zdaniem organu nie ma podstaw prawnych do wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami przez okres wskazany przez skarżącą. Decyzję tę skarżąca otrzymała 13.09.2004r. Od decyzji tej złożone zostało odwołanie [...].09.2004r. Podniosła w nim, że z przyczyn niezawinionych dziecko zostało pozbawione należnego świadczenia, a skarżąca nie mogła podjąć pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki. W dniu [...] października 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podzielając argumentację tego organu. Decyzję skarżąca otrzymała 13 października 2004r. Od tej decyzji złożona została skarga w dniu 29 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Na mocy cytowanych przepisów sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie skargę należało uwzględnić. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie będąc jednocześnie związany granicami skargi – stwierdził, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art.7, art.8 i art.9 kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności organ miał obowiązek ustalić treść żądania. Skarżąca kierując pismo do organu użyła sformułowania "o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami na syna A.(...). Stosownie do treści art.61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji. Wniosek otwierający postępowanie administracyjne w przypadku niezachowania obowiązujących wymogów formalnych stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalić czy domniemana jego treść zgodna jest z wolą osoby od której pochodzi. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego. Strona postępowania administracyjnego nie ma obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organy administracji z mocy art. 9 k.p.a. mają obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z tego też względu organ winien rozpatrzyć czy wniosek złożony przez skarżącą nie ma charakteru wniosku o wszczęcie nadzwyczajnego trybu postępowania- wniosek o wznowienie postępowania. W sprawie należy zwrócić uwagę, że podstawą odmowy przyznania zasiłku stałego w decyzji z dnia [...] lipca 2002r. było orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Decyzja stała się ostateczna, ale skarżąca podjęła działanie mające na celu zmianę treści przedmiotowego orzeczenia o niepełnosprawności. Złożyła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu o Niepełnosprawności, a następnie wystąpiła z pozwem do sądu powszechnego. Orzeczenie o niepełnosprawności zostało zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w dniu [...] czerwca 2004r. Z treści wyroku Sądu Rejonowego wynika, że zostało zmienione orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] października 2002r. Oznacza to że zmiana orzeczenia nastąpiła ze skutkiem od jego wydania, a nie dopiero od dnia wydania czy też uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego. Należy zwrócić uwagę, że sprawy z zakresu pomocy społecznej mają charakter szczególny, organ w tego typu sprawach winien szczególną wagę przykładać do należytej oceny wpływającego wniosku. W sytuacji, kiedy istnieje podstawa do zastosowania trybu nadzwyczajnego – który mógłby doprowadzić do realizacji żądania strony – należy uzyskać od strony stanowisko czy wniosek który złożyła jest ewentualnie wnioskiem o wznowienie postępowania czy też żądaniem wszczęcia postępowania w trybie zwykłym. Z przedłożonych akt administracyjnych nie wynika czy w odniesieniu do wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2004r. dokonano oceny w tym kierunku. W przedmiotowej sprawie należy jednoznacznie ustalić treść wniosku strony. Powyższe ustalenie jest niezbędne do podjęcia odpowiednich – w zależności od rodzaju postępowania- czynności zmierzających do zakończenia postępowania, które następnie będzie mogło zostać poddane kontroli instancyjnej i ostatecznie sądowoadministracyjnej. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.