I SA/Sz 639/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia I. u c h y l a zaskarżone postanowienie , II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . Przedmiotem skargi S. O. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], wydane na podstawie art. 134 oraz art. 144 kpa w związku z art.17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) stwierdzające o niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przytoczono następującą argumentację: Naczelnik Urzędu Skarbowego, występujący jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku S. O. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłacanych pracownikom wynagrodzeń za sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2000 r. Przedmiotowe należności zostały określone przez wierzyciela w decyzjach wydanych na podstawie art. 30 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze późn.zm./. W piśmie z dnia [...] S.O. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując jako podstawę zarzutów; nieistnienie i wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku /również w zakresie odsetek za zwłokę/, brak tytułu wykonawczego ustalonego prawem, skierowanie egzekucji do majątku wyłączonego ustawowo z egzekucji, brak podstawy prawnej dochodzenia wierzytelności, naruszenie art. 35 i art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając w charakterze wierzyciela postanowieniem z [...] nr [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej w wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, z wyjątkiem zarzutu z art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej . Stwierdzono bowiem, że podstawę prawną do wystąpienia tytułu wykonawczego stanowią wydane w dniach: [...], [...] i [...], decyzje orzekające o odpowiedzialności podatkowej płatnika, określające wysokość pobranego lecz nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych /podstawa prawna należności/ jak również przepis art. 30 Ordynacji podatkowej – stanowiący podstawę prawną wydania orzeczenia nie zaś deklaracja podatkowa, co skutkuje wadliwością przedmiotowego tytułu wykonawczego. Organ II instancji uchylił w związku z tym również postanowienie organu I instancji i orzekł o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. W konsekwencji organ administracyjny postanowieniem wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o w/w tytuł wykonawczy i uchylił dokonaną w toku prowadzonego postępowania czynność zajęcia wierzytelności pieniężnej S. O. W P. SA w W. z tytułu odszkodowania. Następnie, organ egzekucyjny na podstawie wystawionych w dniu [...] na nowo tytułach wykonawczych o numerach od Nr [...] do [...], w których jako podstawę prawną należności wskazano decyzje o odpowiedzialności płatnika, ponownie dokonał zajęcia przedmiotowej wierzytelności w P. SA /zawiadomienie z dnia [...]/. Pismem z dnia [...] zobowiązany ponownie wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, powołując się na okoliczności podniesione w zarzutach zgłoszonych w piśmie z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego jako wierzyciel – wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] o niedopuszczalności zgłaszanych zarzutów. Powołując się na art. 34 § 1 i § 1a ustaw egzekucyjnej organ egzekucyjny stwierdził, że zarzuty te były już przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, zakończonym ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...]. S. O. zgodnie z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] wystąpił z takim zażaleniem do Dyrektora Izby Skarbowej. Organ ten nie rozpatrzył merytorycznie zażalenia stwierdzając, że w przypadku postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości jego zaskarżenia w toku instancyjnym. Z regulacji art. 34 § 2 tej ustawy wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Z kolei w § 4 powołanego artykułu ustawodawca wyraźnie rozróżnia ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela – o którym mowa w art. 34 § 1 ustawy – od postanowienia o niedopuszczalności zgłaszanego zarzutu – uregulowanego przepisem art. 34 § 1a ustawy. Zdaniem organu II instancji, powyższe świadczy, że postanowienie o niedopuszczalności zgłaszanego zarzutu nie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej. W konsekwencji na to postanowienie zażalenie nie przysługuje – stosownie do art. 17 § 1 tej ustawy – skoro brak w tym zakresie regulacji analogicznej do zawartej w art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej. Postanowienie o niedopuszczalności zgłaszanych zarzutów należy do kategorii postanowień ostatecznych zgodnie z zapisem art. 34 § 1a w związku z § 4 ustawy i zaskarżone może być jedynie w trybie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dlatego niezależnie od pouczenia zobowiązanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o możliwości wniesienia zażalenia, należało na podstawie art. 134 kpa stwierdzić niedopuszczalność zażalenia na wydane w trybie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym postanowienie. S.O. w skardze na wyżej opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 2 § 3, art. 3 § 1, art. 12, art. 13 § 1, art. 26 § 5, art. 27 § 1, art. 29 § 1 i § 2, art. 32, art. 33 pkt 1, 3, 6, 10, art. 45 § 1 i § 2, art. 56 § 1 pkt 5, art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 7, art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 33 § 1, art. 61, art. 131 § 1 pkt 10, art.169, art. 170, art. 204, art. 217, art. 220- 223 Prawa upadłościowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzuty wyrażone już we wcześniejszych pismach. Skarżący przede wszystkim kwestionuje nadal zasadność dochodzenia należności podatkowych po zakończeniu postępowania upadłościowego w oparciu o administracyjne tytuły wykonawcze. Zdaniem skarżącego, ukończone wobec niego postępowanie upadłościowe postanowieniem Sądu Rejonowego z 14 marca 2003 r. wyłączyło możliwość dochodzenia niezaspokojonych roszczeń bezpośrednio od upadłego. Zarzucając organom wprowadzenie w błąd, poprzez podanie w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, - orzeczenie o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], - orzeczenie o nieważności postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ , Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W związku z tym wskazać należy, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania co według art. 145 § 1 pkt 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia uchylenie postanowienia przez Sąd. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że dodany ustawą z dnia 10 września 2003r. /Dz.U.Nr 193, poz. 1884/ i o obowiązujący od 1 stycznia 2004r. art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w brzmieniu: "Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu" – stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania egzekucyjnego ustalonej w art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu jest niewątpliwie postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela /art. 34 § 1 i § 2 ustawy/. Wprowadzona zmiana art. 34 umożliwia tylko wierzycielowi odstąpienie od merytorycznego rozpatrzenia zarzutów dotyczących wymagalności należności, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Nie ma natomiast zdaniem Sądu podstaw do wykładni, że na tego rodzaju postanowienie zażalenie nie przysługuje. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.