VII SA/Wa 251/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 roku, Nr [...] Burmistrz Gminy Warszawa [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. S. – W. pozwolenia na budowę budynku biurowo – handlowo – usługowego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2001 roku. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2002 roku, sygn. akt IV SA 860/03 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku oraz decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2001 roku. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z treścią art.34 ust.3 pkt.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie. Tymczasem projekt zagospodarowania działki sporządzony został na mapie opatrzonej pieczęcią Starostwa Powiatu [...] zawierającą klauzulę, iż nie może ona służyć do celów projektowych. Nadto w projekcie zagospodarowania działki nie wskazano wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. W związku z tym nie można stwierdzić jaka jest odległość projektowanego obiektu od budynku mieszkalnego istniejącego na nieruchomości sąsiedniej, a co za tym idzie czy zapewniona została ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zdaniem Sądu w aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających organom orzekającym na ustalenie czy usytuowanie projektowanego budynku odpowiada wymogom określonym w § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły art.7 kpa, art.77 kpa i art.107§3 kpa. Nie została wyjaśniona w sposób dostateczny kwestia dopływu światła słonecznego do budynku sąsiedniego położonego przy ul. [...] jak i usytuowania projektowanego budynku bezpośrednio przy granicy działki w szczególności wpływu tej lokalizacji na zabudowę istniejącą na sąsiedniej działce. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku, Nr [...] roku Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku biurowo – handlowo – usługowego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] z uwagi na fakt, iż inwestycja została już zrealizowana. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 i ust.4 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał H. S. wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej ze wskazaniem odległości do istniejącej sąsiedniej zabudowy, sporządzonej przez geodetę uprawnionego w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w związku z tym, iż inwestor wybudował budynek w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę organ nadzoru nie ma podstaw do traktowania budowy jako samowoli budowlanej. Brak jest też podstaw do nakazania sporządzenia dokumentacji inwentaryzacyjnej bowiem z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że budynek został wybudowany zgodnie z dokumentacją projektową stanowiącą integralną część pozwolenia na budowę i w okresie kiedy decyzja znajdowała się w obrocie prawnym. Natomiast zgodnie ze wskazaniem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zobowiązano inwestora do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Ustalenia dokonane w oparciu o tę inwentaryzację stanowić będą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że inwestor przedłożył inwentaryzację geodezyjną z której wynika, iż odległość budynku inwestora od sąsiedniego budynku Wspólnoty Mieszkaniowej spełnia wymogi określone w przepisach i normach. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] podnosząc zarzut, iż ustalenia dokonane podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lutego 2004 roku są niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż na dzień [...] lutego 2004 roku budynek nie był w stanie określonym przez ten organ. Na dzień [...] lutego 2004 roku trwały dopiero rozpoczęte prace wykończeniowe pomimo decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych co może potwierdzić szereg świadków. Wspólnota nie była w ogóle powiadomiona o tej kontroli otrzymując jedynie pisma pokontrolne. Decyzja nie odnosi się też w żaden sposób do podnoszonych przez Wspólnotę kwestii wyrażonych w piśmie z dnia [...] marca 2004 roku to jest: • wątpliwości dotyczących podziału działek o nr ew. [...] i [...] w odniesieniu do podejmowanych na tych działkach inwestycji, • zasadności budowy w ostrej granicy i dysproporcji w wysokości budynków, • poważnego pogorszenia na skutek zabudowy wentylacji w garażu podziemnym należącym do Wspólnoty, • zacienienia lokali położonych na pierwszych kondygnacjach budynku stanowiącego własność Wspólnoty, a w związku z tym utraty ich pierwotnej wartości rynkowej i funkcjonalności, • niezgodnej z prawem zabudowy prowadzącej do całkowitego braku możliwości konserwacji ścian nośnych garażowych przez co w sposób istotny ulega on przyśpieszonej degradacji, • pozostawienia 15 cm szczeliny między murami, • błędnej odległości między budynkami, która wynosi według skarżących nie 12,40 m lecz 12,10 m. Nadto decyzja narusza przepisy kpa, gdyż jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art.107§3 kpa. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] października 2004 roku, Nr [...] podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] podnosząc zarzut naruszenia art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto naruszone zostały zdaniem skarżącej Wspólnoty art.7 kpa i art.77 kpa poprzez nie wyjaśnienie przez organy administracji kwestii dopływu światła słonecznego do budynku stanowiącego własność Wspólnoty oraz wpływu bezpośredniej lokalizacji na istniejącą zabudowę na sąsiedniej działce. Zdaniem skarżącej Wspólnoty nowopowstały budynek nie posiada właściwej wysokości w stosunku do budynku stanowiącego własność Wspólnoty. Jego usytuowanie powoduje również zasłonięcie 3 wylotów szybów wentylacyjnych garażu podziemnego co doprowadziło do pogorszenia wentylacji garażu. Brak jest także możliwości dostępu do budynku Wspólnoty, gdyż odległość między budynkami wynosi około 15 cm uniemożliwiając bieżącą konserwację i remonty ścian nośnych garażowych co wpływa na degradację garażu. Nowopowstały budynek powoduje też zacienianie lokali położonych na pierwszych kondygnacjach budynku stanowiącego własność Wspólnoty, a w związku z tym utratę ich pierwotnej wartości i funkcjonalności. Skarżąca Wspólnota podniosła też zarzut, iż wnosiła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłych w celu wyjaśnienia kwestii związanych z dopływem światła słonecznego do budynku Wspólnoty i wpływu tego budynku na zabudowę istniejącą na sąsiedniej działce. Nie przeprowadzając dowodów wyjaśniających tę okoliczność naruszono art.75 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podnoszony przez skarżących zarzut dotyczący wątpliwości związanych z podziałem działek nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestie te są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do zajmowania się wyjaśnianiem czy podział działki należącej do inwestora został dokonany prawidłowo. Bezzasadny jest zdaniem Sądu zarzut, iż realizacja budynku spowodowała pogorszenie wentylacji w garażu podziemnym należącym do Wspólnoty. Jest to zarzut, który nie został przez skarżących nawet uprawdopodobniony. Budynek zrealizowany przez inwestora znajduje się w granicy z działką należącą do skarżącej Wspólnoty. Styka się z tą działką na niewielkiej długości. Nie można powiedzieć, że na skutek zrealizowania budynku powstała zamknięta przestrzeń, która uniemożliwiałaby przepływ powietrza na działkę skarżących. Żadna z części budynku nie wystaje na działkę skarżących tak by przysłaniane były otwory wentylacyjne garażu podziemnego należącego do skarżących. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że złe funkcjonowanie wentylacji ma związek z wybudowanym przez H. S. budynkiem. Bezzasadny jest zarzut pozostawienia 15 cm szczeliny między garażem skarżących, a powstałym budynkiem. Odległości budynku od granicy działki jak również odległości między budynkami odnoszą się do budowli zrealizowanych na powierzchni działek. Z tych też względów Wspólnota mogła zrealizować garaż podziemny, którego ściana jest oddalona o 15 cm od granicy sąsiedniej działki. Realizacja budynku bezpośrednio przy ścianie podziemnego garażu należącego do Wspólnoty wymagałaby wejścia przez inwestora na teren działki należącej do Wspólnoty. Z kolei nie można żądać od inwestora, by nie realizował inwestycji w granicy działki, gdyż właściciel sąsiedniej działki zamierza w przyszłości dokonać remontu ściany garażu podziemnego, która znajduje się praktycznie w granicy z działką inwestora i działka inwestora będzie mu niezbędna do tego celu. Takie żądanie zdaniem Sądu można oceniać jedynie w kategorii interesu faktycznego Wspólnoty, a nie interesu prawnego. Zdaniem Sądu Wspólnota ma możliwość konserwacji ściany należącego do niej garażu podziemnego, gdyż prace konserwacyjne mogą zostać podjęte od strony działki należącej do Wspólnoty. Nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji zarzut, iż realizacja inwestycji spowoduje utratę wartości rynkowej mieszkań znajdujących się na pierwszych kondygnacjach budynku należącego do Wspólnoty. Żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia wydania pozwolenia na realizację budynku od tego by budynek znajdujący się a sąsiedniej działce nie zmniejszył swej wartości. Jest to z punktu widzenia prawa budowlanego okoliczność obojętna. W ocenie Sądu wyjaśniona została kwestia zacieniania przez budynek zrealizowany przez H. S. mieszkań w budynku należącym do Wspólnoty. Zgodnie z treścią §13 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 1995 roku, Nr 10, poz.46 ze zm.) odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń z zachowaniem § 57 i § 60 tegoż rozporządzenia. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie. Wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Jak wynika z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego warunek określony w wymienionym wyżej przepisie został spełniony. Wysokość obiektu przesłaniającego (budynku należącego do H. S.) wynosi 11,36 m (od wysokości budynku 12,56 m odjęto 1,2 m to jest wysokość na jakiej znajdują się okna w mieszkaniach budynku Wspólnoty na pierwszych kondygnacjach). Odległość między budynkiem należącym do H. S., a budynkiem należącym do Wspólnoty powinna więc wynosić minimum 11,36 m. Nawet gdyby przyjąć, że odległość między budynkiem Wspólnoty, a budynkiem należącym do H. S. wynosi 12,10 m – jak twierdzi w skardze Wspólnota – warunek określony w § 13 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie został spełniony. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że naruszony został w toku postępowania art.75 kpa poprzez niepowołanie biegłego w celu wyjaśnienia kwestii dopływu światła słonecznego do budynku Wspólnoty. Nie można zgodzić się z podniesionym przez skarżących zarzutem naruszenia art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powodem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjny zawartego w wyroku z dnia 14 stycznia 2002 roku, sygn. akt IV SA 860/03 była konieczność ustalenia czy usytuowanie projektowanego budynku odpowiada wymogom określonym w §13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Okoliczności te zostały sprawdzone i jak już wcześniej stwierdzono zrealizowana budowa nie narusza tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, że należy ustalić czy usytuowanie budynku w granicy działki nie narusza interesów osób trzecich. W ocenie Sądu realizacja budynku w granicy z działką należącą do skarżącej Spółdzielni nie narusza uzasadnionych interesów prawnych Spółdzielni. Wprawdzie uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nie odnoszą się szczegółowo do wszystkich zarzutów podniesionych przez Wspólnotę, jednakże uchybienie to w ocenie Sądu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 145§1 pkt.1 c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny może uwzględnić skargę i uchylić decyzję tylko wówczas gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyroku z dnia 1 lutego 2001 roku, sygn. akt IV SA 2085/98 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego) winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, to jest w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich". Odnosząc się do zarzutu, iż roboty budowlane były prowadzone przez inwestora mimo tego, że Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie pozwolenia na budowę stwierdzić należy, że nie mógł być on podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji nie powoduje, iż traci ona przymiot ostateczności. Fakt realizowania inwestycji w sytuacji, gdy wykonanie decyzji zostało wstrzymane nie jest podstawą do prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w trybie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) tylko w trybie art. 51 tejże ustawy, a takie postępowanie było w sprawie prowadzone. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.