III SA/Wa 456/05

PostanowienieWSA w Warszawie2005-10-11

Skład orzekający: Marta Waksmundzka - Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sytuacja materialna i zdrowotna strony skarżącej (brak dochodów, niepełnosprawność, konieczność rehabilitacji) wskazują na niemożność samodzielnego poniesienia kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, zwłaszcza w kontekście potencjalnej potrzeby sporządzenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący H.W. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia zaległości składkowych. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na bezrobocie, brak dochodów, niepełnosprawność i konieczność leczenia. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Marta Waksmundzka - Karasińska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] w przedmiocie - odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie społeczne za pracowników, ubezpieczenie społeczne agentów postanawia - odrzucić skargę - H.W. dnia 5 grudnia 2005r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jest bezrobotny, 1 marca 2005r. utracił prawo do zasiłku, bezskutecznie poszukuje pracy oraz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (orzeczona separacja małżeńska). Dodał, że jest osobą niepełnosprawną i wymaga stałej rehabilitacji oraz leczenia. Skarżący zgodnie ze złożonym formularzem PPF nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz dochodów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. H.W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W niniejszej sprawie stosuje się jednak art. 239 pkt 1 lit. e u.p.p.s.a., na podstawie, którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji ustawowego zwolnienia, należy poddać analizie jedynie zasadność ustanowienia dla skarżącego adwokata, czyli ocenić wniosek pod kątem przyznania prawa pomocy w części (art. 262 u.p.p.s.a.). Na podstawie art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w takim zakresie obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § l pkt 2 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Należy stwierdzić, że okoliczności przedstawione we wniosku oraz wynikające z akt administracyjnych pozwalają uznać, że pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe skarżącego. Przemawia za tym fakt, że strona skarżąca nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto jest osobą niepełnosprawną wymagającą rehabilitacji i leczenia. Dlatego, biorąc pod uwagę konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika (art. 175 § 1 u.p.p.s.a) oraz uwzględniając całokształt sytuacji wnioskodawcy zasadne jest przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. W związku z powyższym, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło