I OSK 61/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-11-23

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Izabella Kulig-Maciszewska, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została prawidłowo wymierzona, jeśli suma nacisków potrójnej osi naczepy przekroczyła dopuszczalną normę, mimo że naciski na poszczególne osie mieściły się w granicach określonych dla danej drogi krajowej?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została prawidłowo wymierzona, ponieważ ustawa o drogach publicznych wiąże normatywność pojazdu z dopuszczalną sumą nacisków wszystkich osi na drogę, a nie tylko z naciskami na poszczególne osie. Przekroczenie tej sumy obliguje do wymierzenia kary, nawet jeśli pojazd spełniał inne parametry techniczne.
Stan faktyczny
Kontrola drogowa wykazała, że nacisk potrójnej osi naczepy należącej do spółki Transport i Usługi "W." przekroczył dopuszczalną normę. W związku z tym wymierzono spółce karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Spółka kwestionowała zasadność kary, argumentując, że pojazd spełniał wymogi techniczne dla danej drogi krajowej i nie było obowiązku uzyskania zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska Jerzy Stankowski Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Transport i Usługi "W." Ch. spółki jawnej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 387/05 w sprawie ze skargi Transport i Usługi "W." Ch. spółki jawnej w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 22 marca 2005 r. (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skarga kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 października 2005 r. II SA/Bk 387/05 oddalił skargę Spółki Jawnej Transport i Usługi “W." w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 22 marca 2005 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Dnia 14 lutego 2005 r. na terenie przejścia drogowego w K. przeprowadzono kontrolę ciągnika marki SCANIA o numerze rejestracyjnym (...) i naczepy marki CARDI o numerze rejestracyjnym (...) należących do firmy “W." Transport i Usługi - Ch. Spółka Jawna z O. W wyniku pomiarów ustalono, że nacisk potrójnej osi naczepy wynosił 208,12 KN, a zatem przekroczył dopuszczalną normę o 3,62 kN. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 14 lutego 2005 r. (...), wydaną na podstawie art. 104 Kpa, art. 13g ust. 1 i 2 oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2004 nr 204 poz. 2068 ze zm./ w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /t.j. Dz.U. 2003 nr 58 poz. 15/ i rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. 2003 nr 32 poz. 262 ze zm./-sprostowaną postanowieniem z dnia 9 marca 2004 r. - wymierzył Spółce Jawnej “W." w Olsztynie karę pieniężną w wysokości 495 zł. za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywanego bez zezwolenia. Powołał się przy tym na protokołu kontroli, stanowiący integralną część decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka Jawna “W." z O., podnosząc przede wszystkim, że pojazd spełniał wymogi przewidziane w par. 5 ust. 1 pkt 3b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a zatem na jego przejazd nie było wymagane zezwolenie, o jakim mowa w art. 61 ust. 11. Prawa o ruchu drogowym. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzja z 22 marca 2005 r. (...) rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał, że stosownie do art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych norm, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz w art. 61 ust. 6, 8 i 10 ustawy, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Natomiast na podstawie art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, wymierza się karę pieniężną. Wysokość kar pieniężnych, jak i dopuszczalne wartości nacisków osi dla poszczególnych rodzajów dróg, określa załącznik nr 2 do ustawy /art. 13g ust. 2/. Zgodnie z tym załącznikiem, na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 98 kN /10 t/ i gdzie dla potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi do 1,30 m do 1,40 m, dopuszczalna jest suma nacisków osi do 204,5 kN /20,9 t/, za przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi przyczep i naczep od 204,5 kN do 219,2 kN kara pieniężna wynosi 660 zł. Jeżeli pojazd wyposażony jest w zawieszenie pneumatyczne, karę ustala się w wysokości o 25 % niższej. Organ wyjaśnił ponadto, że o tym, jakie pojazdy mogą poruszać się po danej drodze, decydują nie przepisy określające maksymalne dopuszczalne naciski osi pojazdów uczestniczących w ruchu, ale wartość techniczna drogi, a zatem dopuszczalne obciążenie osi na danej drodze, określone w ustawie o drogach publicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Spółka Jawna “W." w O. wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w B. Decyzji tej zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o drogach publicznych, par. 5 ust. 1 pkt 3b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a ponadto naruszenie art. 10 Kpa i rażące naruszenie art. art. 6, 7, 8, 9 i 11 tego Kodeksu. Skarżąca spółka podała przy tym, że pozbawiono ją prawa do czynnego udziału w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co zebranych dowodów, a postępowanie przeprowadzono z rażącym naruszeniem ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdziła ponadto, że droga nr 19 objęta jest wykazem, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003r w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach. Rozporządzenie to określa dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś do 100 kN /10 t/, a na oś składową osi wielokrotnej od 57,5 kN /5,75 t/ do 80 kN /8 t/. Jak wynika z protokołu kontroli, kontrolowany pojazd spełniał powyższą normę /tj. 80 kN przy rozstawie osi powyżej 130 cm./. W tej sytuacji spółka nie miała obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a zatem brak było podstaw do wymierzenia jej kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 października 2005 r. oddalił skargę Spółki Jawnej “W." na podstawie art. 151 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm./. W uzasadnieniu podał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu kontroli. W dokonanych pomiarach pojazdu uczestniczył przedstawiciel strony-kierowca ciągnika, nie składając żądnych zastrzeżeń do techniki przeprowadzonego ważenia. Wprawdzie karę wymierzono bezpośrednio po sporządzeniu protokołu kontroli, uniemożliwiając stronie zajęcie stanowiska wobec wszczętego postępowania, ale uchybienie to, w ocenie Sądu I instancji, nie miało istotnego znaczenia w sprawie. W odwołaniu spółka nie wskazała żadnych argumentów kwestionujących ustalenia kontrolne. W toku postępowania odwoławczego miała możliwość zajęcia stanowiska wobec zebranych dowodów, ale z uprawnienia tego nie skorzystała. Nie można zatem uznać by wskazywane naruszenia procesowe miały jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. WSA w Białymstoku stwierdził ponadto, że kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia jest sankcją administracyjną związaną z naruszeniem warunków wykorzystywania drogi publicznej, a nie warunków technicznych pojazdu /art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Dz.U. 2004 nr 204 poz. 2068 ze zm./.Według przepisów ustawy o drogach publicznych drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg /krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych/, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem oraz z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych /art. 1 i art. 2 ustawy/. Pojęcie pojazdu nienormatywnego zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 25 powołanej ustawy o drogach publicznych. Stosownie do tego przepisu pojazdem nienormatywnym jest taki pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi. “Nienormatywność" pojazdu odnosi się zatem do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Natomiast rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz określa wymiary, masę i naciski osi pojazdów jedynie w odniesieniu do poszczególnych kategorii pojazdów /par. 2-5c rozporządzenia/. Przepisy regulujące zasady korzystania z dróg publicznych wyodrębniają drogi, po których bez zezwolenia mogą poruszać się jedynie pojazdy o określonych parametrach. W rozporządzeniu z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach, określona została sieć dróg krajowych, po których mogły poruszać się pojazdy o nacisku na pojedynczą oś do 100 kN /10 t/, a na oś składową osi wielokrotnej od 57,5 kN /5,75 t/ do 80 kN /8 t/, w zależności od rozstawu osi składowych. Wykazem tym objęta jest droga numer 19. Od 1 maja 2004 r. już w samej ustawie o drogach publicznych przyjęta została zasada, że drogi publiczne nieobjęte odpowiednimi wykazami stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 78,4 kN /8 t/ /art. 41 ust. 4-6 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu ustalonym przepisem art. 1 pkt 45 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 200 poz. 1953 ze zm./. Minister właściwy do spraw transportu jest natomiast uprawniony, na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 ustawy, do ustalania w rozporządzeniu wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku na pojedynczą oś do 112,7 /11,5 t/, a także wykazu dróg krajowych oraz wykazu dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 98 kN /10 t/. W świetle przepisów powołanej ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych, do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie wymienionych uprawnień, zachowują moc przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej. Zmiana dotycząca art. 41 ust. 4 -6 ustawy o drogach publicznych weszła w życie w dniu 1 maja 2004 r /art. 13 pkt 3 ustawy zmieniającej/., zatem przepisy cyt. rozporządzenia z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach, zaliczające drogę krajową numer 19 do dróg, na których dopuszczalny jest nacisk na oś pojedynczą do 100 kN /10 t/, a na oś składową osi wielokrotnej od 57,5 kN /5,75 t/ do 80 kN /8 t/, utraciły moc dopiero od 2 maja 2005 r. Z powyższego wynika, że parametry określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia są decydujące w zakresie możliwości dopuszczenia danego pojazdu do ruchu w ogóle, jednak niewystarczające z punktu widzenia oceny, czy dany pojazd odpowiada zawartej w ustawie o drogach publicznych definicji pojazdu nienormatywnego. Czyni to bezzasadnym zarzut naruszenia par. 5 ust. 1 pkt 3 lit. “b" cyt. rozporządzenia, jak również zarzut naruszenia art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, gdyż konieczność uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem o większym niż dopuszczalny nacisku osi odnosi się do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Te zaś wynikają z ustawy o drogach publicznych i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Z punktu widzenia zasad wykorzystania dróg publicznych dopuszczalne naciski osi zawarte zostały w ustawie o drogach publicznych, w jej załączniku nr 2 określającym wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drogach publicznych. Dopuszczalne naciski poszczególnych osi pojazdu na drogi, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 98 KN/10 t/, a do takich dróg krajowych zaliczona została droga krajowa nr 19, po której poruszał się pojazd skarżącej spółki, określone zostały pod liczbą porządkową 5 powyższego załącznika. W przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi od 1,30 m do 1,40 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 204,5 KN /20,9 t/ - Lp.5 pkt 7 załącznika nr 2 do omawianej ustawy. Za bezzasadny, w ocenie Sądu I instancji, uznać należy ponadto zarzut dotyczący sprzeczności wydanych rozstrzygnięć przepisami par. 65 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych /Dz.U. nr 170,poz. 1393/.Zgodnie z tymi przepisami właściwy dla drogi krajowej znak drogowy E-15a oznacza jednocześnie, że drogą mogą poruszać się pojazdy o nacisku osi pojedynczej nieprzekraczającym 10t i odpowiednio większym nacisku osi wielokrotnej, zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów poruszających się po drogach. Rozporządzenie to nie określa więc dopuszczalnych nacisków w zależności od typu osi pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał również, że w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do twierdzenia, że nie dokonano implementacji dyrektywy 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. lub że implementacja została dokonana w sposób sprzeczny z dyrektywą, i w związku z tym brak przesłanek do bezpośredniego stosowania tego aktu prawnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka Jawna “W.", reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, względnie według spisu kosztów. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego: 1. art. 91 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie, 2. art. 7 dyrektywy Rady Nr 96/53/WE z dnia 25 lica 1996 r., w brzmieniu nadanym dyrektywą Nr 2002/7/WE z dnia 18 lutego 2002 r., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 3. L.p. 3.3.2 załącznika nr 1 do dyrektywy Nr 96/53/WE, poprzez jego niezastosowanie, 4. par. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach w związku z l.p. 19 tego rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, 5. L.p. 5 pkt 7 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Skarżący podkreślił, że w dniu przeprowadzenia kontroli tj. 14 lutego 2005 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach, które miało zastosowanie do drogi numer 19. Fakt ten potwierdził w uzasadnieniu Sąd I instancji. O “nienormatywności" pojazdu poruszającego się po tej drodze nie decydowała suma nacisków na osie składowe w osi wielokrotnej, lecz nacisk na poszczególne osie składowe w osi wielokrotnej, który dla pojazdu o odległości między osiami 1,30 cm - 1,40 cm nie mógł przekraczać 80 kN /8 t/.W niniejszej sprawie do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na poszczególne osie osi wielokrotnej nie doszło, bowiem naciski na poszczególne osie nie przekraczały 8 t. W związku z powyższym drogi numer 19 nie można zakwalifikować jako drogi, o której mowa w L.p 5 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, który ma zastosowanie do dróg, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 98 kN /10 t/. Wykaz tych dróg powinien zostać dopiero określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, na podstawie delegacji art. 41 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Błędna wykładnia par. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w związku z l.p. 19 załącznika do tego rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że droga krajowa numer 19 jest drogą, o której mowa w l.p. 5 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, wynika z uwzględnienia tylko pierwszej części tych przepisów, przy pominięciu regulacji odnoszącej się do dopuszczalnego nacisku osi składowych w osi wielokrotnej. Wątpliwości skarżącego wzbudziła również interpretacja Sądu dotycząca prawidłowości wdrożenia dyrektywy Nr 96/53/WE. Zgodnie z jej art. 7 ograniczenie ciężaru może nastąpić jedynie wyjątkowo. Natomiast w okresie od 1 maja 2004 r. do 14 listopada 2005 r. takie ograniczenie, w wyniku niewydania rozporządzenia określającego wykaz dróg o dopuszczalnym ruchu pojazdów o naciskach osi do 98 kN /10 t/ oraz w związku z brzmieniem l.p. 5 pkt 7 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, nie było wyjątkiem, lecz zasadą. Zdaniem strony skarżącej istniały zatem podstawy do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., jako opartej na przepisach prawa krajowego, sprzecznych z prawem wspólnotowym. Sąd naruszył art. 91 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Spółka podniosła ponadto, że obecnie po zmianie przepisów od października 2005r na drodze krajowej 19 dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi pojazdu, przy odległości między osiami składowymi 1,30 cm - 1,40 cm, dopuszczalna suma nacisków wynosi 24 t. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niezasadne są w szczególności zarzuty odnoszące się do prawa wspólnotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku trafnie zwrócił uwagę na to, że zgodnie z art. 249/3/ Traktatu Wspólnot Europejskich “dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę form i środków". Należy dodatkowo zauważyć, że dyrektywy odzwierciedlają typowy dla wspólnot Europejskich kompromis między interesem wspólnotowym polegającym na zapewnieniu stosowania prawa o względnie jednolitej treści a interesem państw członkowskich polegającym na uwzględnieniu i poszanowaniu w każdym aspekcie ich odrębności i specyfiki. Ochrona interesów państw członkowskich może zatem dotyczyć różnych dziedzin, a zatem także ochrony dróg publicznych i bezpieczeństwa ruchu drogowego związanego między innymi ze stanem nawierzchni i stanem technicznym tych dróg. Państwa członkowskie zobowiązane są do wykonania dyrektywy poprzez ustanowienie stosownych przepisów prawa wewnętrznego. Nie mają natomiast obowiązku przeniesienia czy przetransponowania jej postanowień do prawa wewnętrznego. Formy i środki realizacji prawnie wiążących celów pozostawione są bowiem państwom członkowskim. Kwestie maksymalnych dopuszczalnych wymiarów pojazdów, ich maksymalnej dopuszczalnej masy, a ponadto maksymalnych dopuszczalnych ciężarów na oś pojazdów drogowych poruszających się na terenie Wspólnoty określa Dyrektywa Rady Unii Europejskiej z dnia 25 lipca 1996 r. nr 96/53/WE, zmieniona Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 lutego 2002 r. Dyrektywa ta w pkt Lp.3.3.2. załącznika nr 1 przyjmuje, iż suma ciężaru pojazdu na oś przypadającą na oś potrójną-przy odległości między osiami składowymi od 1,30 do 1,40 m nie może przekraczać 24 ton. Art. 7 Dyrektywy z 25 lipca 1996 r., w brzmieniu ustalonym Dyrektywą z 18 lutego 2002 r. przewiduje jednak, że “Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku, gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym". Przepis ten przewiduje zatem między innymi uprawnienie państw członkowskich do nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne ciężary pojazdów. Ogólnie zaś nie wyklucza możliwości stosowania bardziej rygorystycznych przepisów krajowych, zastrzegając jedynie że nie może to dotyczyć wszystkich dróg. Za takim rozumieniem powołanej normy przemawiają użyte w niej sformułowania “niektóre" lub “określone drogi". Wspomniane ograniczenia mogą zatem dotyczyć wyznaczonych dróg. Chodzi tu bowiem nie o ilość dróg, na których mogą być stosowane zaostrzone normy, lecz o zasadę by regulacje te odnosiły się do niektórych a nie generalnie wszystkich dróg na terenie państwa członkowskiego. Polskie przepisy, w tym przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2004 nr 204 poz. 2068 ze zm./, nie statuują jednolitych wymogów korzystania ze wszystkich dróg na terenie kraju. Ustanawiają one różne ograniczenia dotyczące między innymi ciężaru pojazdów poruszających się po tych drogach, w tym różne dopuszczalne naciski osi na drogę. Każda z tych norm dotyczy jednak tylko pewnego rodzaju dróg publicznych i nie wszystkie z nich przewidują ostrzejsze kryteria niż wynikające z omawianej dyrektywy. W przypadku trzyosiowych przyczep i naczep, przy odległości ich osi ponad 1,30 do 1,40 m, wyznaczenie tylko określonych dróg, po których pojazdy te bez żadnych ograniczeń mogą się poruszać przy łącznym nacisku osi do 24 ton, a umożliwienie im takiego przejazdu po pozostałych drogach dopiero po uzyskaniu wymaganego zezwolenia, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie stanowi naruszenia art. 7 dyrektywy. Taka regulacja mieści się bowiem w przewidzianych w tym przepisie uprawnieniach państw członkowskich. Nie wyklucza ona bowiem prawa przejazdu powyższych pojazdów po większości dróg publicznych. Możliwość taka bowiem istnieje, ale po uzyskaniu zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Nie można także przyjąć by wspomniane ograniczenia uchybiały zasadom wynikającym z preambuły dyrektywy. Odnosiły się bowiem tylko do określonej, dość wąskiej, kategorii pojazdów. Nie mogły zatem - i to w znacznym stopniu - wpływać na warunki konkurencji w sektorze transportu. Podzielić w związku z tym należy stanowisko Sądu I instancji, że przepisy prawa krajowego mogą stanowić podstawę do wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym oraz że nie ma żadnych przesłanek do wywodzenia, że do polskiego prawa wewnętrznego nie dokonano implementacji powołanej dyrektywy bądź, że implementacja to została dokonana w sposób niezgodny z tym aktem prawnym. Dlatego nieskuteczne są także zarzuty naruszenia l.p.3.3.3. załacznika nr 1 do tej dyrektywy oraz art. 91 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji przez ich niezastosowanie. Dodatkowo podkreślenia wymaga, to iż zgodnie z art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Nie jest natomiast możliwe formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenia przepisu prawa “przez jego niezastosowanie“. Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi należy przede wszystkim przypomnieć, iż ustawa o drogach publicznych - w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli pojazdu skarżącej spółki - przyjęła podział dróg publicznych między innymi na drogi, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 78,4 kN /8t/, do 98 kN /10 t/ oraz do 112,7 kN /11,5 t/. Pierwsze z tych dróg to drogi nieobjęte żadnym wykazem ministra właściwego do spraw transportu /art. 41 ust. 6/. Do ustalenia wykazu pozostałych dróg w drodze rozporządzenia upoważniony został minister właściwy do spraw transportu. W spornym okresie Minister Infrastruktury wykonał tylko delegację przewidzianą w art. 41 ust. 4, wydając rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004 r, w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 112,7 kN /11,5 t/. Nie wydał natomiast rozporządzenia, o jakim mowa w art. 41 ust. 5 powołanej ustawy, tj. nie ustalił wykazu dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 98 kN /10t/. WSA w Białymstoku bezbłędnie w związku z tym zauważył, że zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 200 poz. 1953 ze zm./ do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zmienianych powyższą ustawą zachowują moc przepisy dotychczasowe. Moc wiążącą zachowało zatem rozporządzenie z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach /Dz.U. nr 62 poz. 563/. Mogło być ono stosowane - nie dłużej niż rok- do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych. Skoro nie zostało wydane jedynie rozporządzenie przewidziane w art. 41 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, to nie ulega wątpliwości, że wspomniane rozporządzenie z 28 marca 2003r miało zastosowanie w tym właśnie zakresie. Oznacza to zaś, że drogi objęte wykazem stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, to drogi, o których mowa w art. 41 ust. 5, a zatem drogi, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku do 98 kN /10 ton/. Dodatkowo za tym stanowiskiem przemawia fakt, że rozporządzenie z dnia 28 marca 2003 r. obejmuje sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś- uwzględniając parametry określone w tonach - do 10 ton, tak jak stanowi też art. 41 ust. 5 ustawy o drogach publicznych oraz załącznik 2 pkt l.p.5 do tej ustawy. Droga krajowa nr 19, którą dokonywał przejazdu pojazd skarżącej Spółki, była umieszczona w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 28 marca 2003 r. /lp.19/. Prawidłowo zatem została uznana przez organy orzekające a następnie sąd I instancji, za drogę, po której mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 98kN /10t/.W konsekwencji zasadnie też WSA w Białymstoku przyjął, iż po drodze krajowej nr 19, jak i pozostałych drogach omawianej kategorii, mogły poruszać się pojazdy, które nie tylko spełniały wymóg właściwego nacisku na pojedynczą oś /98 KN - 10 ton/, ale także - w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi od 1,30 do 1,40 m - pojazdy, których łączna suma nacisków osi nie przekraczała 204,5 kN /20,9 t/. Przekroczenie tej normy obligowało do wymierzenia Spółce kary w wysokości określonej w l.p.5 pkt 7a załącznika nr 2 do ustawy. Autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje faktu zachowania mocy wiążącej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. oraz objęcia nim drogi krajowej nr 19.Twierdzi natomiast, że skoro zgodnie z par. 1, powyższe rozporządzenie ustalało sieć dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 100 kN /10t/ a na oś składową osi wielokrotnej od 57,5 /5,75t/ do 80 kN /8 t/, to wyłącznie te parametry decydowały o normatywności kontrolowanego pojazdu. Z takim stanowiskiem nie można jednak się zgodzić. Obowiązująca ustawa o drogach publicznych kwestię normatywności pojazdu wiązała /w czasie kontroli/ i wiąże z dopuszczalną sumą nacisków wszystkich osi na drogę. Przepisy tej ustawy w tym zakresie nie przewidywały żadnych wyjątków. Do ich przestrzegania zobowiązani byli zatem właściciele wszystkich pojazdów poruszających się po drogach publicznych. Okoliczność zachowania przez kontrolowany ciągnik z naczepą jedynie wymogów przewidzianych w rozporządzeniu z dnia 28 marca 2003 r. nie może mieć w sprawie istotnego znaczenia, skoro z niekwestionowanego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego sprawy wynika, że pojazd przekroczył dopuszczalną sumę nacisków osi, był zatem pojazdem nienormatywnym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Dlatego postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia pkt L.p. 5 pkt 7 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz par. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach w związku z l.p. 19 tego rozporządzenia, uznać należy za całkowicie niezasadny. Z powyższych względów skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło