II SA/Wa 1442/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-11
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Joanna Kube, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez funkcjonariusza Policji, dotyczącego okresów służby uzasadniających podwyższenie emerytury, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy nie został w pełni oceniony, a stan faktyczny nie został należycie wyjaśniony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rzetelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Odmowa wydania zaświadczenia była przedwczesna, ponieważ organ nie ocenił w sposób wyczerpujący zgromadzonych dowodów, takich jak kserokopie kart służby, książka wydarzeń czy zeznania świadków, a także nie ustosunkował się do oświadczeń skarżącego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji A. M. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia za część okresów służby z powodu braku dokumentacji. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na brak stosownej dokumentacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa oraz wydanie postanowienia na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, a także wejście w życie nowego rozporządzenia regulującego warunki podwyższania emerytur.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji oraz stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Małgorzata Pocztarek, Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędzia WSA - Adam Lipiński (spr.), Protokolant: - Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści 1) uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
A. M. był policjantem Samodzielnego Pododdziału [...] w L. W związku z nabyciem praw emerytalnych i pogarszającym się stanem zdrowia, wystąpił o zwolnienie ze służby. Nadto wniósł o podwyższenie mu podstawy wymiaru emerytury za wszystkie lata służby, to jest od roku 1984 do 2004, gdyż służbę tę pełnił bezpośrednio w zwalczaniu terroryzmu. Wniosek ten spowodował wszczęcie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. postępowania zmierzającego do wydania stosownego zaświadczenia. W wyniku tego postępowania Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. na podstawie art. 217 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 167, poz. 1373) zostały wydane w dniach 29 listopada 2004 r. i 7 stycznia 2005 r. dwa zaświadczenia stwierdzające realizowanie przez policjanta w latach 1995, 1996, 1998, 1999 i 2002 czynności polegających na rozpoznawaniu i likwidowaniu [...]. Natomiast w dniu [...] lutego 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji w L., na podstawie art. 219 Kpa, postanowieniem nr [...] odmówił wydania takiego zaświadczenia za lata 1984 – 1994, 1997, 2000 – 2001 i 2003- 2004. W uzasadnieniu wskazał, że okresy służby w latach 1995, 1996, 1998, 1999 i 2002 zostały udokumentowane kartami służby zainteresowanego i oświadczeniami innych policjantów, z których wynika pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, natomiast brak jest takiej dokumentacji za pozostałe okresy. W szczególności Komendant uzasadnił odmowę zaliczenia do okresu uprawniającego do podwyższania emerytury lat 1992-2003, gdyż Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. nie potwierdził dokumentu przedstawionego przez A. M., stwierdzającego uczestnictwo w tym okresie w szkoleniach z użyciem materiałów wybuchowych.
Na powyższe postanowienie A. M. złożył zażalenie do Komendanta Głównego Policji, podnosząc naruszenie art. 106 § 2 Kpa i zarzut wydania postanowienia na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że organ nie dysponował materiałem uzasadniającym zaliczenie lat 1984 – 1994, 1997, 2000 -2001 i 2003-2004 do okresu służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury w rozumieniu przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, brak bowiem za te okresy stosownej dokumentacji zarówno w postaci kart służby jak i ksiązki wydarzeń. Dalej Komendant Główny Policji powołał przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 239, poz. 2404), zgodnie z którym środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest stosowne zaświadczenie, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Powołując się na ten przepis oraz na treść art. 218 § 2 Kpa Komendant stwierdził, iż zakres postępowania wyjaśniającego, które poprzedza wystawienie zaświadczenia określonej treści, jest ograniczony nie tylko treścią żądania osoby zainteresowanej, lecz również oceną możliwości spełnienia tego żądania przez organ.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. M. wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że w dacie wydania tego postanowienia, to jest w dniu [...] czerwca 2005 r., weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. Nr 86, poz. 734), uchylające rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, a nadto zarzucał zaskarżonemu postanowieniu brak wskazania przyczyn odmowy wiarygodności zgromadzonym w sprawie dowodom, przez co naruszono zasady postępowania wyrażone w art. 6, 7, 8 i 107 § 3 Kpa.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Głównego Policji pozostawił skargę do uznania Sądu, podkreślając brak dokumentów potwierdzających pełnienie przez policjanta służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214) w art. 15 ust. 2 pkt 1 stanowi, że emeryturę podwyższa się o 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze nurków i płetwonurków oraz w zwalczaniu fizycznym terroryzmu. Realizując ten przepis Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2002 r. nr 167, poz. 1373), w którym w § 2 pkt 2 stwierdziła, że emeryturę podwyższa się o 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych. W dniu 1 czerwca 2005 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. Nr 86, poz. 734), uchylające rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. W nowym rozporządzeniu z dnia 4 maja 2005 r. § 2 pkt 2 stanowi, że emeryturę podwyższa się o 2 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, jeżeli funkcjonariusz spełnia łącznie następujące warunki: a) nabył uprawnienia i kwalifikacje, w tym także w zakresie [...], do udziału w działaniach bojowych, realizowanych przez jednostkę lub komórkę antyterrorystyczną Policji lub przez Straż Graniczną, b) brał udział, w ramach obowiązków służbowych, w działaniach bojowych Policji lub Straży Granicznej lub w procesie szkolenia, mającym na celu przygotowanie do takich działań, określonym przez Komendanta Głównego Policji lub Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Jakkolwiek zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji, w swojej podstawie nie powoływało się na przepisy rozporządzenia, a jedynie na przepisy Kpa, to wejście w życie nowego rozporządzenia jest o tyle tu istotne, o ile treść tego nowego rozporządzenia precyzyjniej określa warunki, jakie należy spełnić, aby uzyskać prawo do zwiększenia emerytury z tytułu pełnienia służby bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w porównaniu z treścią poprzednio obowiązującego rozporządzenia.
Jednakże nie ten zarzut, aczkolwiek trafny jest tu decydujący.
Ma rację skarżący zarzucając organowi niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 Kpa), a zwłaszcza błędy dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji polegające na braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 Kpa).
Postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści organ uzasadniał brakiem posiadania przez jednostkę organizacyjną stosownej dokumentacji.
W aktach sprawy istnieją pisma stwierdzające brak możliwości odtworzenia dokumentacji służbowej dotyczącej pracy funkcjonariuszy za lata 1984 – 1994 oraz przekazanie takich dokumentów za późniejsze lata do archiwizacji do innej jednostki [...]. Jednakże w tych samych aktach zdołano zgromadzić kserokopie z kart służby za lata 1994 – 2003 (k. 72 – 121), kserokopię książki wydarzeń z zapisami od 1994 roku ( k. 123 -237) oraz zeznania świadków. W dokumentach tych znajduje się nazwisko skarżącego przy opisie niektórych wydarzeń, czy akcji. Do dowodów tych organ nie ustosunkowuje się. Nie wiadomo dlaczego odmawia im wiarygodności, ani nawet nie wiadomo czy były one przedmiotem pogłębionej analizy dowodowej. Dlaczego nie zestawiono tych dowodów z oświadczeniami skarżącego, sporządzonymi, jak twierdzi, w oparciu o bieżąco prowadzone własne notatki, nie skonfrontowano ich treści z zeznaniami świadków.
Ponownie rozstrzygając sprawę, organ powinien z uwzględnieniem obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej przeanalizować zebrany w sprawie bogaty materiał dowodowy oraz zgodnie z wymogami art. 103 § 3 Kpa wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Powołane przez organ rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin określające w rozdziale IV środki dowodowe służące stwierdzeniu określonych okoliczności, nie wyłącza obowiązku organu rzetelnego uzasadnienia powodów takiej czy innej oceny zgromadzonego materiału.
Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyżej opisane naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisów postępowania, miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane przepisy
art. 217 § 1art. 219 Kpart. 106 § 2 Kpart. 138 § 1 pkt 1art. 144 Kpart. 218 § 2 Kpart. 6art. 13 § 2 ustawyart. 1 § 1art. 15 ust. 2 pkt 1art. 7 Kpart. 107 § 3 Kp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło