II SA/Rz 793/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania aktu własności ziemi - skargę oddala - II SA/Rz 793/04 U Z A S A D N I E N I E wyroku z dnia 11.10.2005 r. W podaniu z dnia [...].06.2004 r., wniesionym do Starosty , A. M. żądała sprostowania aktu własności ziemi nr [...] przez dopisanie do tego aktu działki nr 4092/2 o powierzchni 0,22 ha. Starosta postanowieniem z dnia [...].07.2004 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 113 k.p.a., art. 4 ustawy z dnia 26.03.1982r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, art. 63 pkt 2 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. nr 107, poz. 464/ - odmówił sprostowania błędu w wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy D. akcie własności ziemi nr [...] z dnia [...].04.1977 r. przez dopisanie działki nr 4092/2 i zmianę powierzchni łącznej z 0,25 ha na 0,47 ha. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wymienionym wyżej aktem własności ziemi stwierdzono nabycie prawa własności działki nr 4093 o pow. 0,25 ha położonej w J. na rzecz A. M. w ½ części, J. W. i M. W. po ¼ części. W akcie tym nie została wpisana działka nr 4092/2 o pow. 0,22 ha położona w J. Przedmiotowy akt własności ziemi obejmujący tylko działkę nr 4093 stał się ostateczny i na jego podstawie ujawniono stan prawny w księdze wieczystej nr [...]. Art. 4 powołanej na wstępie ustawy z dnia 26.03.1982 r. uchylił ustawę z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, rozpatrywanie spraw związanych z nabyciem własności nieruchomości przez posiadaczy samoistnych przekazano do właściwości sądów powszechnych. Art. 63 pkt 2 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. W konkluzji organ I instancji skonstatował, że przy takim stanie prawnym wniosek nie mógł być załatwiony pozytywnie. W zażaleniu A. M. podniosła, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące, bo "nie powinno mieć miejsca aby Urzędy robiąc błędy utrudniały sprostowania przekazując moją część na Skarb Państwa itp.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...].08.2004 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie organu I instancji. Wskazane postanowienie organ odwoławczy wydał na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia tylko błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach, którymi są również akty własności ziemi. Sprostowanie nie może więc dotyczyć zmiany lub uzupełnienia treści decyzji. W przedmiotowym akcie własności ziemi nie ma żadnej oczywistej omyłki, błędu pisarskiego czy rachunkowego. Nie można bowiem przyjąć, że działka nr 4092/2 o pow. 0,22 ha nie została wpisana do przedmiotowego aktu własności ziemi na skutek oczywistej omyłki, błędu pisarskiego czy rachunkowego. Sprostowanie aktu własności ziemi, którego żąda A. M. dotyczy bowiem zmiany polegającej na uzupełnieniu treści aktu tj. dopisaniu działki nr 4092/2. Takie dopisanie byłoby więc istotną zmianą rozstrzygnięcia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu odwoławczego/ skarżąca A. M. podniosła, że jej zdaniem akt własności ziemi z dnia [...].08.1976 r., nr [...] zawiera błąd, bo pominięto w nim działkę nr 4092/2 o pow. 0,22 ha. Działki nr 4093 i 4092/2 graniczą ze sobą, a jej udział w jednej i drugiej działce wynosi ½, zatem w akcie własności ziemi powinna być również wymieniona działka 4092/2, zaś ogólna powierzchnia powinna wynosić 0,47 ha, a nie jak to napisano błędnie 0,25 ha. Przekazanie działki nr 4092/2 na rzecz Skarbu Państwa jest dla niej krzywdzące. Dodała, że urzędnicy popełniają błędy i nie chcą tych błędów naprawiać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wyłożonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny sprawy przedstawiony przez orzekające organy jest niesporny. Tytułem wprowadzenia do istoty sprawy należy zatem w tym miejscu wyeksponować tylko fakty najistotniejsze, a to: - aktem własności ziemi z dnia [...].04.1977 r., Nr [...]. – wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy D. stwierdzono nabycie z mocy prawa własności działki nr 4093 o pow. 0,25 ha położonej w J. przez A. M. w ½ części oraz J. W. i M. W. po ¼ części, - na podstawie tego aktu założono dla działki nr 4093 księgę wieczystą Nr [...] i w dziale II tej księgi wpisano prawo własności, konkretnie współwłasności na rzecz w/w osób /zawiadomienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].12.1993 r. K. 14 akt organu I instancji/. Skarżąca twierdziła, że w przedmiotowym akcie własności ziemi pominięto działkę nr 4092/2 o pow. 0,22 ha i w związku z tym żądała dopisania w nim tej działki oraz sprostowania łącznej powierzchni z 0,22 ha na 0,47 ha. Trzeba również z urzędu zaznaczyć, że w aktach organu I instancji znajdują się trzy akty własności ziemi, a mianowicie: 1/ z dnia [...].10.1976 r. Nr [...] – skreślony z dopiskiem nieaktualny /k. 6/, 2/ z dnia [...].08.1976 r., Nr [...], w którym oprócz działki 4093 widnieje działka 4092/2 wpisana ciemniejszym kolorem długopisu, poza tym skreślono 0,25 ha, a dopiero ciemniejszym kolorem 0,47 ha /k. 7/, 3/ z dnia [...].04.1977 r. /bez numeru/ sporządzony maszynowo, w którym również nadpisano ciemniejszym kolorem działkę nr 4092/2 i skreślono 0,25 ha, a nadpisano 0,47 ha /k. 8/. Orzekające organy nie wspomniały o tych aktach, ale zdaniem Sądu nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca jak to już powiedziano żądała sprostowania aktu własności ziemi z dnia [...].04.1977 r., nr [...]. Skoro Sąd Rejonowy w K. na podstawie w/w aktu założył księgę wieczystą tylko dla działki nr 4093 o pow. 0,25, zaś skarżąca twierdzi, że w akcie tym pominięto działkę nr 4092/2, zatem można przyjąć, iż akt własności ziemi doręczony skarżącej nie obejmował działki nr 4092/2. Sprawę prostowania pomyłek zawartych w decyzjach administracyjnych reguluje art. 113 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne pomyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Chodzi tu o prostowanie błędów i pomyłek nieistotnych, czyli nie mających wpływu na treść rozstrzygnięcia. W orzecznictwie jak również w literaturze utrwalił się pogląd, że istota błędów i omyłek podlegających sprostowaniu polega na tym, że w decyzjach wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa, omyłkę pisarską. Przykładowo rzecz ujmując za błąd pisarski uważa się widoczne, wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego. Przez inne oczywiste omyłki należy rozumieć omyłki co do istoty swojej stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi. W konkluzji zatem można sformułować tezę, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.05.1988 r., III SA 1466/87 z aprobującą glosą Wojciecha Tarasa – OSP Zeszyt 11 – 12/1990 r., poz. 398 str. 845 – 848, glosa Barbary Adamiak do wyroku NSA z dnia 6.05.1987 r., IV SA 1050/86 – OSP Zeszyt Nr 3/1991, str. 119 – 120/, Piotr Przybysz – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. Prawnicze "Lexis Nexis", W-wa 2005 r. str. 240 – 242 i przytoczone tamże orzecznictwo/. Żądanie dopisania do rozstrzygnięcia zawartego w akcie własności ziemi dodatkowej działki prowadziłoby do rozstrzygnięcia sprawy w tej kwestii, zatem słusznie orzekające organy odmówiły żądanego sprostowania. Skarżąca mogła natomiast w stosownym czasie tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej aktu własności ziemi żądać, ażeby organ I instancji uzupełnił ten akt co do rozstrzygnięcia /art. 111 § 1 – odpowiadający dawnemu art. 103 § 1 k.p.a./. Po upływie wskazanego terminu – istniała możliwość złożenia do właściwego organu administracji nowego wniosku o uwłaszczenie działką nr 4092/2. Z dniem 6.04.1982 r. weszła w życie ustawa z dnia 26.03.1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz.U. Nr 11, poz. 81/, która sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnych przekazała do właściwości sądów powszechnych /art. 8 ust. 1 i 2 tej ustawy/, czyli od tego dnia organy administracji nie są właściwe w tych sprawach. Mogą jedynie prostować oczywiste błędy i inne omyłki, ale w tym przypadku co już wyjaśniono żądanie skarżącej nie miało takiego charakteru. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd skargę oddalił.