VI SA/Wa 694/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki (spr.) WSA Olga Żurawska Matusiak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2005 r. sprawy ze skargi J. S., D. S. "S." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżących J. S. i D. S. wspólników spółki cywilnej "S." s.c. z siedzibą w L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.500,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] maja 2004 r., na drodze krajowej nr [...], około godz. 11:45 zatrzymano i przeprowadzono kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) 4.300 kg, kierowany przez D. S. W toku kontroli stwierdzono, iż kierowca ww. pojazdem wykonywał krajowy zarobkowy transport drogowy, przewożąc na zlecenie spółki "C." Sp. z o.o. z siedzibą w W. – Oddział w L., na podstawie dokumentu przewozowego nr [...] – 1.500 sztuk płytek ceramicznych. W trakcie kontroli kierowca w/w pojazdu nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a ponadto stwierdzono brak zainstalowanego przyrządu kontrolnego (tachografu) oraz brak wymaganego wypisu z licencji na wykonywanie drogowego transportu rzeczy. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy; k-24-25). Pismem z dnia [...] maja 2004 r. strona skarżąca została zawiadomiona przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona o przysługującym jej prawie do złożenia wyjaśnień przed wydaniem decyzji. W piśmie z dnia [...] maja 2004 r. strona skarżąca, ustosunkowując się do protokołu kontroli z dnia [...] maja 2004 r., wyjaśniła, iż w marcu 2004 r. strona wystąpiła do Urzędu Miasta w L. o wydanie licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy m.in. na pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], lecz Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. odmówił wydania licencji na ten pojazd, uznając iż jest on zakwalifikowany jako pojazd specjalny – pomoc drogowa, który nie podlega pod ustawę o transporcie drogowym. Strona skarżąca wskazała, iż nie odwoływała się od tej decyzji, gdyż ww. samochodem strona nie wykonuje transportu rzeczy, lecz wykorzystuje go jako pojazd specjalny – pomoc drogowa. W konsekwencji skarżący uznali, iż kontrolowany pojazd marki [...] będąc pomocą drogową nie musi być wyposażony w urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy oraz czas postojów. Skarżący podnieśli, iż w dniu kontroli rozpoczęli usługę transportową na rzecz firmy "C." Sp. z o.o. innym samochodem należącym do ich spółki, który niestety następnie popsuł się w trasie. Na miejsce awarii skarżący udali się pomocą drogową, lecz z uwagi na niemożliwość usunięcia awarii dokonali przeładunku towaru z pojazdu uszkodzonego na swój pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] i udali się w dalszą trasę z towarem, realizując w ten sposób obowiązek terminowego wykonania dostawy na rzecz kontrahenta. Zdaniem skarżących kierowca miał prawo uznać, iż dopełnione są wszelkie formalności, skoro organ odmawiając wydania licencję stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż pojazd pomocy drogowej nie podlega pod ustawę o transporcie drogowym. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. wydał decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) a także na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) w zw. z Lp. 1.4.1. Załącznika do cyt. ustawy oraz na podstawie art. 3 ust. 1-2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370) oraz Lp. 1.11.7 w/w Załącznika do ustawy, a także na podstawie Lp. 1.1.2 ww. Załącznika – nałożył na skarżących karę pieniężną w łącznej wysokości 6.500,- złotych, w tym karę 3.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, karę w wysokości 3.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez zainstalowanego przyrządu kontrolnego (tachografu) w pojeździe, a także karę 500,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji. Skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. odwołali się od ww. decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko uznając, iż kontrolowany pojazd, jako pojazd specjalny (pomoc drogowa), nie podlega pod ustawę o transporcie drogowym, a tym samym nie ma do niego zastosowania przepis art. 42 tej ustawy, a więc strona nie była zobowiązana do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a także nie miała obowiązku instalowania przyrządu kontrolnego (tachografu). Według skarżących kontrolowanym pojazdem nie wykonuje się transportu drogowe osób i rzeczy. W dniu kontroli pojazd ten posłużył jedynie do przewiezienia towaru z samochodu, który uległ awarii. Skarżący dokonali tego przewozu z uwagi na potrzebę utrzymania dobrej renomy ich firmy, uważając usługę wykonaną w owym dniu jako nienaruszającą przepisy o transporcie drogowym. Strona podniosła, iż działała w dobrej wierze i w zaufaniu do treści decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta L., w uzasadnieniu której organ ten wyraźnie stwierdził, że pojazd specjalny należący do skarżących, będąc pomocą drogową - nie podlega pod ustawę o transporcie drogowym. W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] maja 2004 r. kontroli pojazdu kierowanego przez skarżącego D. S. - stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że wykonywany był transport drogowy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz że w pojeździe należącym do skarżących wspólników spółki cywilnej nie było zainstalowanego tachografu, a także, że kierowca nie okazał w toku kontroli wypisu z licencji. W ocenie organu wynika to jednoznacznie z protokołu kontroli oraz oświadczeń strony skarżącej. Ustosunkowując się do argumentów podnoszonych w odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż interpretacja prawa zastosowana przez stronę skarżącą nie znajduje uzasadnienia w obecnym stanie prawnym. Organ wskazał, iż z dniem 1 maja 2004 r. została zmieniona definicja pojazdu specjalnego, jako pojazdu samochodowego lub przyczepy przeznaczonych do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. Ponadto organ dodał, iż zgodnie z obecną definicja w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tych funkcji. W konsekwencji Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, iż w momencie kontroli nie była dokonywana pomoc techniczna na drodze, lecz skarżący wykonywali transport drogowy 1.500 sztuk płytek ceramicznych pojazdem specjalnym zaliczonym do pomocy drogowej. Zdaniem organu odwoławczego o obowiązywaniu ustawy o transporcie drogowym decyduje charakter wykonywanego przewozu, zaś rodzaj pojazdu ma znaczenie drugorzędne. Organ II instancji dodał, iż przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego. Organ stwierdził jednocześnie, iż sprawą skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. W dniu [...] marca 2005 r. skarżący J. S. i D. S. – działając za pośrednictwem organu - wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący stwierdzili, że gdy dowiedzieli się po kontroli, że jednak powinni mieć licencję na pomoc drogową, to złożyli ponownie wniosek do Urzędu Miasta w L. o udzielenie licencji na samochód specjalny i w dniu [...] maja 2004 r. uzyskali przedmiotową licencję. Dlatego też skarżący uznali, iż nie czują się winni naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. S. i D. S. - wspólników spółki cywilnej "S." s.c. z siedzibą w L. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, jak również przepisów tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dziennik Urzędowy WE L 370 z 31.12.1985) oraz rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dziennik Urzędowy WE L 370 z 31.12.1985). Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 6.500,- złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo uznały, że w dniu [...] maja 2004 r. skontrolowanym pojazdem strony skarżącej nie wykonywano usługi polegającej na świadczeniu pomocy drogowej, lecz dokonywano transportu drogowego rzeczy (1.500 sztuk płytek ceramicznych) bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bez posiadania w pojeździe wypisu z licencji na wykonywanie tego rodzaju transportu. Ponadto organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż skontrolowany pojazd ciężarowy, którym dokonywano przewozu towarów - nie posiadał zainstalowanego przyrządu kontrolnego (tachografu). Z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli skarżący przedsiębiorcy - wykonując na rzecz podmiotu trzeciego (spółki "C." Sp. z o.o.) przewóz rzeczy – wykonywali transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej nr [...]. Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty, którą należy następnie prawidłowo wypełnić. Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zdaniem Sądu z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2004 r. – wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ zarówno I, jak i II instancji, nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń i wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ustalenia te nie były również podważane przez skarżących. W konsekwencji Sąd uznał, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.4.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 3.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ustosunkowując się do kwestii zarzutów związanych z drugą z nałożonych kar pieniężnych, należy podnieść, iż w świetle przepisu artykułu 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. obowiązek zainstalowania urządzenia rejestrującego dotyczy tych pojazdów, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w artykule 4 ust. 1 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż pojazd, którym strona skarżąca wykonywała sporny transport drogowy rzeczy nie należy do kategorii pojazdów wyłączonych z obowiązku zainstalowania tachografu. W konsekwencji Sąd uznał, iż organy obu instancji prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.11.7. pkt 1 Załącznika do tej ustawy, który karą 3.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez zainstalowanego przyrządu kontrolnego (tachografu) w pojeździe. Należy zauważyć, iż od 1 maja 2004 r. wszystkie pojazdy określone w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 muszą mieć zainstalowany tachograf. Co do trzeciego naruszenia należy podnieść, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie przedmiotowego transportu. Stosownie do art. 11 ust. 3 cyt. ustawy organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, o którym mowa w art. 11 ust. 3. W konsekwencji Sąd uznał, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż kontrolowany pojazd winien być wyposażony w wypis z licencji, a więc w konsekwencji organy właściwie zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.1.2 Załącznika do tej ustawy, który karą 500,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji. Argumenty strony skarżącej dotyczące kwestii zakwalifikowania kontrolowanego pojazdu marki [...] jako pojazdu specjalnego (pomocy drogowej), nie mogą – zdaniem Sądu – stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, albowiem – jak zasadnie przyjął Główny Inspektor Transportu Drogowego – w momencie kontroli nie była dokonywana pomoc techniczna na drodze, lecz skarżący wykonywali transport drogowy 1.500 sztuk płytek ceramicznych pojazdem zaliczonym jedynie do kategorii pojazdów specjalnych - pomocy drogowej. Pojazd ten nie wykonywał w dniu kontroli owej specjalnej funkcji, jaką jest w takim przypadku świadczenie pomocy drogowej pojazdom uszkodzonym, a więc nie mógł być potraktowany przez funkcjonariuszy inspekcji transportu drogowego jak samochód zwolniony z obowiązków ustawowych. Zdaniem Sądu należy podzielić pogląd organu odwoławczego, i uznać, że o obowiązywaniu ustawy o transporcie drogowym decyduje przede wszystkim charakter wykonywanego przewozu, nie zaś rodzaj pojazdu. Przyjęcie innej interpretacji prowadzić mogłoby – w ocenie Sądu – do umożliwienia przedsiębiorcom omijania przepisów prawa poprzez dokonywanie pojazdami specjalnymi niedozwolonego transportu drogowego rzeczy lub osób, wbrew specjalnemu przeznaczeniu (funkcji) tych pojazdów samochodowych. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.