II SA/Ke 75/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. G. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej. W motywach rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki Policji podał, że W. G. będący funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w S. – mianowany w służbie stałej od dnia 1 czerwca 1987r. na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] otrzymał przydział lokalu mieszkalnego przy ul. K. w S. Wnioskiem z dnia 18 marca 1991r. W. G. wystąpił do Komendanta Rejonowego Policji w S. o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego przy ul. W. W. w S.. Decyzjami: nr [...] [...] z dnia [...] Komendanta Rejonowego Policji w S., nr [...] z dnia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w T., nr [...] z dnia [...] Komendanta Rejonowego Policji w S. przyznano W. G. pomoc finansową w formie zaliczkowej odpowiednio w kwotach: 31.872.000zł; 19.920.000zł i 11.952.000zł w oparciu o przepisy zarządzenia nr 36/87 MSW z dnia 4 czerwca 1987r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe oraz nr 41 MSW z dnia 9 marca 1993r. w sprawie określenia wysokości pomocy na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Służby Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz.Urz. Nr 3, poz. 40). Decyzje zawierały warunek zobowiązujący zainteresowanego do przekazania lokalu przy ul. K. do dyspozycji Komendy Rejonowej Policji w S.. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Rejonowy Policji w S. działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez Policjantów (MP Nr 76, poz. 709) przyznał W. G. pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości w kwocie 6.374,40zł, pomijając wymóg konieczności przekazania mieszkania służbowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji stwierdzającą nieważność decyzji nr [...]z dnia [...] Komendanta Rejonowego Policji w S.. W dniu 8 marca 2004r. Komendant Powiatowy Policji w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranej przez W. G. pomocy finansowej, które zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...]zobowiązującej zainteresowanego do zwrotu udzielonej pomocy finansowej w kwocie 11.046zł. Wysokość zwrotu przyznanej pomocy ustalono wedle zasad określonych w § 5 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997r. Od powyższej decyzji W. G. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji podnosząc, iż w czerwcu 1996r. lokal przy ul. K. w S. nabył aktem notarialnym od właściciela tj. Gminy, a następnie w dniu 5 maja 1998r. sporny lokal zbył na rzecz osoby trzeciej. W związku z zaistniałymi okolicznościami jego zdaniem brak jest podstaw do kwestionowania przyznanej mu na podstawie decyzji z dnia [...] pomocy finansowej, albowiem Komendant Rejonowy Policji nie mógł zobowiązywać go do pozostawienia w dyspozycji Policji tego lokalu. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji w S. stwierdzając, że zarówno przepis § 6 ust. 2 zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997r. jak i aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468) uzależniały przyznanie pomocy finansowej od spełnienia warunku przekazania lokalu do dyspozycji organu w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty pomocy finansowej pod rygorem zwrotu przyznanej pomocy. Skoro więc W. G. warunku przekazania spornego lokalu nie spełnił zaistniały podstawy do wydania decyzji nakazującej zwrot przyznanej pomocy. Skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Rejonowego Policji w S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. G., zarzucając obu rozstrzygnięciom błędną ocenę prawną stanu faktycznego. Jego zdaniem, decyzja z dnia [...] była wydana zgodnie z prawem i domaganie się w chwili obecnej zwrotu przyznanej pomocy finansowej w kwocie prawie dwukrotnie wyższej od rzeczywiście uzyskanej jest nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi W. G. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według zaś treści art. 135 cyt. ustawy, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy w rozumieniu art. 7, 77 § 1 kpa, a w związku z tym ich uzasadnienia nie spełniają wymogów przewidzianych art. 107 § 3 kpa. Podkreślenia wymaga fakt, że wydanie decyzji z dnia [..] nr [...] Komendanta Głównego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] nie spowodowało automatycznie wyeliminowania z obrotu prawnego trzech ostatecznych decyzji przyznających W. G. pomoc finansową w formie zaliczek. Ostateczność decyzji przede wszystkim oznacza, że mamy do czynienia z ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej, sprawa ta nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Decyzje z dnia [...], [...] i [..] zatem nadal istnieją i są obowiązujące, albowiem stosownie do treści art. 16 kpa decyzje ostateczne, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji mogą być wzruszone tylko poprzez uchylenie lub zmianę takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Decyzja z [...] ustalająca pełną wysokość pomocy finansowej w kwocie 6.374,40zł, której nieważność została stwierdzona, w istocie konsumowała pomoc finansową przyznaną trzema wymienionymi wyżej decyzjami, ponieważ jak wynika z ich treści łączna wysokość pomocy zaliczkowej odpowiadała pełnej wysokości określonej w decyzji z [...]. Wydanie tej decyzji nie świadczyło jednak o tym, że poprzedzające ją trzy decyzje zaliczkowe zostały uchylone. W takim zaś razie bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących pomocy finansowej przyznanej na podstawie decyzji zaliczkowych nie można przyjąć, że w rozumieniu obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów pomoc finansowa została nienależnie pobrana i podlega zwrotowi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji mając na względzie przedstawione wyżej uwagi dokona szczegółowej analizy stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie i wyda stosowne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a i lit c, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.