II SA/Gd 1804/03
WyrokWSA w Gdańsku2004-09-01
Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres niewykonywania pracy z przyczyn religijnych przed dniem 4 czerwca 1989 r. może zostać uznany za okres nieskładkowy na skutek represji politycznych w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Okres niewykonywania pracy z przyczyn religijnych przed dniem 4 czerwca 1989 r. nie może być utożsamiany z okresem niewykonywania pracy na skutek represji politycznych w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustawodawca wyraźnie rozróżnia te rodzaje represji, przyznając świadczenia jedynie w przypadku represji politycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie potwierdzenia okresu niewykonywania pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych. Skarżąca podnosiła, że okres ten był spowodowany przyczynami religijnymi, które jej zdaniem nie różnią się od represji politycznych. Organ administracji uznał, że represje religijne nie są tym samym co polityczne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący - Asesor WSA Krzysztof Gruszecki po rozpoznaniu w dniu 1 września 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy potwierdzenia okresu niewykonywania pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych o d d a l a s k a r g ę.
II SA/Gd 1804/03
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 20 listopada 2003 r. podjętą na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) oraz art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1999 r. Nr 38, poz. 360 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 29 sierpnia 2003 r. Nr [...] o odmowie potwierdzenia okresu niewykonywania pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie od 1 września 1973 r. do 2 września 1984 r. zainteresowana pozostawała bez pracy z przyczyn religijnych.
Artykuł 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, że okresami nieskładkowymi są okresy niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat. W związku z tym przyjęto, że z treści powyższego przepisu wynika, iż wolą prawodawcy było uznanie jako okresu nieskładkowego okresu niewykonywania pracy wyłącznie na skutek represji politycznych. W ocenie Kierownika Urzędu represji politycznych nie można utożsamiać z represjami religijnymi. Świadczy o tym m. in. fakt, iż ustawodawca w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wyraźnie rozdziela rodzaje represji na represje z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych. Z tego wynika, że represje z przyczyn religijnych i represje z przyczyn politycznych są represjami różnymi.
Jak wynika z akt sprawy rozwiązanie stosunku pracy ze stroną miało miejsce z przyczyn religijnych. Tym samym okoliczność ta nie może zostać uznana za represje polityczną o której mowa w art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K. S. domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia stwierdzając, że w jej przekonaniu nie ma różnic pomiędzy represjami politycznymi i religijnymi o czym zdaniem skarżącej świadczyć mają postanowienia art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 1999 r., w których jednakowo potraktowano zarówno represje polityczne i religijne.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa stanowi inaczej.
Niniejsza sprawa na wniosek skarżącej z dnia 29 czerwca 2004 r. rozpatrzona została w trybie uproszczonym – dlatego też Sąd – na podstawie art. 119 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy rozpatrzył skargę na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, że okresami nieskładkowymi są okresy niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat.
Z postanowień zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż ustawodawcy nie chodziło o wszelakiego rodzaju represje ale jedynie o represje polityczne. W związku z tym organ administracji prawidłowo przyjął, że represje natury religijnej nie mogą być utożsamiane z represjami politycznymi. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazano te przypadki, w których ustawodawca różnicuje rodzaje represji oraz ewentualne ich następstwa. Nie ma znaczenia prawnego w tym zakresie fakt, iż w preambule ustawy o kombatantach represje o charakterze religijnym traktowane są na równi z represjami o charakterze narodowościowym i politycznym. Jak wskazano wyżej z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych ustawodawca uznał za godne nagrodzenia jedynie represje o charakterze politycznym.
Stanu tego nie zmieniają również postanowienia art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej i Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, który stanowi że:
Art. 3. Zbrodniami przeciwko ludzkości są w szczególności zbrodnie ludobójstwa w rozumieniu Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, przyjętej w dniu 9 grudnia 1948 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 2, poz. 9 i 10 i Nr 31, poz. 213 oraz z 1998 r. Nr 33, poz.177), a także inne poważne prześladowania z powodu przynależności osób prześladowanych do określonej grupy narodowościowej, politycznej, społecznej, rasowej lub religijnej, jeżeli były dokonywane przez funkcjonariuszy publicznych albo przez nich inspirowane lub tolerowane. Przepis ten określa bowiem jakiego rodzaju działania są zbrodniami przeciwko ludzkości, a nie przyznaje świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym.
W związku z tym mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Powołane przepisy
art. 127 § 3art. 138 § 1 pkt 1art. 22 ustawyart. 7 pkt 4 ustawyart. 4 ust. 1 ustawyart. 3 ustawyart. 97 § 1 ustawyart. 1 § 1art. 119 § 1 pkt 2Art. 3art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło