II SA/Łd 780/05

Dnia 7 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. W. i A. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę 1. uchyla zaskarżone postanowienie w stosunku do A. W.; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza na rzecz A. W. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie przepisu art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził, że odwołanie J. W. i A. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...], z dnia [...] (znak: [...]) wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia w przepisie art. 129 par. 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał J. W. i A.W. rozbiórkę obiektu murowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości W. i [...], gmina B.. Decyzję doręczono zobowiązanym w dniu 21 lutego 2005 roku (w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru własnoręcznie podpisane przez J. W.). Dalej organ wskazał, iż w decyzji tej zawarte było prawidłowe pouczenie o treści przepisu art. 129 par.2 k.p.a., a więc o przysługującym stronie 14 dniowym terminie do wniesienia odwołania. J. i A. małżonkowie W. złożyli od decyzji organu I instancji odwołanie (noszące datę 9 marca 2005 roku) bezpośrednio w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w dniu 9 marca 2005 roku, a więc – jak ustalił to organ odwoławczy – dwa dni po upływie ustawowego 14 dniowego terminu. Jednocześnie organ odwoławczy skonstatował, iż odwołujący się nie wnieśli o przywrócenie uchybionego terminu. Konkludując organ wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 19 lipca 2005 roku skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiedli J. i A. małżonkowie W. podnosząc, iż "brak jest im słów na postępki urzędników ich arogancję, butność i chamstwo". Skarżący wskazali, iż ich oburzenie, a zarazem skarga dotyczy postępowania urzędników w sprawie budowy pomieszczenia kotłowni wykonanej z odstępstwem od projektu budowlanego z 1998 roku, na który skarżący otrzymali pozwolenie na budowę. Skarżący wskazali, iż otrzymali wszystkie stosowne pozwolenia, ale nagła choroba ojca spowodowała, że zrezygnowali z tak dużej budowy i pobudowali tylko kotłownię z tym, że wybudowali ją w innym miejscu niż na planie. Dalej skarżący wskazali, iż w 2003 roku sąsiad złożył doniesienie w związku z wykonaną przez nich budową i tu zaczął się ich horror, w którym główne role grają urzędnicy gminni i nadzoru budowlanego. Zdaniem skarżących "w grę" włączane są kolejne osoby, w tym projektanci. Dalej skarżący przedstawili przebieg postępowania zakończonego wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę pomieszczenia kotłowni. Wskazali, iż jako rolnicy zlecili wykonanie stosownej dokumentacji projektantowi, tak aby wypełnić obowiązek wykonania projektu zastępczego nałożony na nich postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...](znak: [...]), z dnia 30 marca 2005 roku. Pomimo zapewnień organu, iż projekt zastępczy został już złożony okazało się, iż projekt ten "leży nadal u projektanta", a skutkiem tego jest decyzja nakazującą rozbiórkę. Po złożeniu odwołania od tej decyzji zostało ono przyjęte i przesiane do Ł., a po czterech miesiącach okazało się, że odwołanie złożone jest po terminie. W ocenie skarżących jest to "następna zagadka", której nie mogą rozwiązać. Skarżąca wskazała, iż pomięta doskonale, że w przeddzień świetna kobiet otrzymała "laurkę", to jest decyzję o rozbiórce i "zniszczeniu jej ciężkiej pracy". Stąd też dziwi ją data na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Skarżący wskazali, iż przez kilka dni w końcu lutego nie mogli wyjechać ani dojechać do domu ze względu na śnieżycę i przypuszczają, że mogło to być przyczyną "niedotarcia w terminie". Skarżąca przyznała, iż nie sprawdzała daty na pieczątce, ale nie przypuszczała, że taka sytuacja może zaistnieć. Zdaniem skarżącej list mógł dotrzeć na pocztę, ale na pewno nie dotarł do niej osobiście. Skarżący wskazali, iż sprawa kotłowni spędza im sen z powiek i bez echa nigdy jej nie zostawiali. Wskazali, iż pozostaje mi się poskarżyć do sądu, bo w urzędach aż "klaszczą w ręce", że skarżący muszą rozbierać to, na co ciężko pracowali. Zdaniem skarżących, sprawę maleńkiej kotłowni pobudowanej niezgodnie z planem sześć lat temu sprowadza się do rangi "autostrady międzynarodowej" a tylko dlatego, że inspektor nadzoru budowlanego "chce postawić na swoim i udowodnić swą wyższość". Skarżąca wskazała, iż stroną w postępowaniu jest również jej mąż, a decyzji o rozbiórce kotłowni on nie otrzymał, o co ma ciągle pretensje. Konkludując skarżący pytają, dlaczego nie wszyscy obywatele traktowani są jednakowo. Inaczej traktowany jest bogaty, który prowadzi nielegalnie lub nie zawsze zgodnie z prawem dużą inwestycję, a inaczej traktowany jest biedny, którego inwestycja jest maleńka. Tutaj jednak urzędnicy mają pole do popisu. Biednego się gnębi, straszy, po prostu się niszczy. Z nim się nikt nie liczy, gdyż – zdaniem skarżących – on i tak nic nie zrobi. Zdaniem skarżących, z maleńkiej sprawy można napisać niezłą powieść, a tylko dlatego, że urzędnicy nie potrafią rozwiązywać problemów, tylko wyłącznie "niszczyć nieswoich" W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia postanowienia, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par.1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu naruszeń prawa, rodzących konieczność jego uchylenia w stosunku do skarżącego A. W.. Natomiast skargę w takim zakresie, w jakim dotyczyła J. W. – jako bezzasadną – należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.). Rozważania w niniejszej sprawie wypada rozpocząć od wskazania, iż przedmiotem rozpoznania sądu jest jedynie zaskarżone postanowienie stwierdzające, że odwołanie skarżących od decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu kotłowni wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego przez ustawę (art. 129 par. 2 k.p.a.). Tym samym poza zakresem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostają kwestie poruszane we wniesionej skardze, a tyczące prawidłowości decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Jak się wydaje – zbędne jest przywoływanie regulacji prawnych tyczących możliwości i terminu zaskarżenia kwestionowanej przez strony decyzji wydanej w przedmiocie nakazania rozbiórki. Przepisy art. 127 par. 1 i art. 129 par. 2 k.p.a. określające możliwość wniesienia odwołania i zakreślony ustawą termin do dokonania tej czynności zostały prawidłowo przez organ zastosowane. Kwestie te nie budzą również zastrzeżeń skarżących. Zarzuty wniesionej skargi sprowadzają się w istocie do 1) kwestionowania doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji oraz 2) podważania – uznanej przez organ administracji – daty doręczenia tejże decyzji skarżącej. W tym zakresie podnieść należy, iż skarżący kwestionują datę doręczenia wynikającą z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej decyzję. Ocena drugiego z podniesionych zarzutów możliwa jest na gruncie zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o doręczeniach. Przepis art. 39 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W realiach niniejszej sprawy organ uznał, iż doręczenie przesyłki kierowanej wspólnie do obojga małżonków W. nastąpiło w dniu 21 lutego 2005 roku. Organ na poparcie powyższego stanowiska dysponuje zwrotnym potwierdzeniem odbioru z tej właśnie daty. Analiza powyższego potwierdzenia odbioru pozwala dojść do wniosku, iż ową przesyłkę odebrała w dniu 21 lutego 2003 roku jedynie J. W.. Nie budzi bowiem wątpliwości uwidoczniona za potwierdzeniu odbioru – przez samą skarżącą – data przekazania przesyłki adresatce. Co więcej, data ta koresponduje z – widniejącym na tejże przesyłce – stemplem datownika urzędu pocztowego w B.. W takiej sytuacji trudno uznać za przekonujące twierdzenia skarżącej, iż decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę otrzymała w przeddzień święta kobiet, a więc w dniu 7 marca 2005 roku. Mając na uwadze, iż powyższe twierdzenia skarżącej, z jednej strony nie zostały przez nią poparte jakąkolwiek akcją dowodową, a z drugiej, pozostają one w oczywistej sprzeczności z dokumentami potwierdzającymi fakt doręczenia stronie przesyłki, których wiarygodności skarżąca nie zakwestionowała, sąd uznał, iż oceniany zarzut skargi nie może mieć wpływu na legalność postanowienia o stwierdzenia wniesienia odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu. Z tego też powodu skargę w stosunku do J. W. należało oddalić. Niezależnie od tego co zostało powiedziane powyżej stwierdzić wypada, iż przesyłka zawierająca kwestionowaną decyzję organu I instancji nie miała szans zostać skutecznie doręczona obojgu małżonkom. Organ I instancji postąpił bowiem wbrew dyspozycji przepisu art. 39 k.p.a. w związku z art. 129 par. 2 k.p.a. i wydaną decyzję zamierzał doręczyć wspólnie małżonkom W. jedną przesyłka poleconą. Zbiorcze doręczanie pism o charakterze urzędowym nie jest znane prawu polskiemu i to nie tylko z uwagi na tajemnicę korespondencji, ale również z uwagi na konieczność precyzyjnego i zindywidualizowanego określenia terminu dostarczenia pisma każdej z osobna stronie postępowania, od czego uzależniona jest między innymi możliwość kwestionowania rozstrzygnięć organów w toku instancji. Oznacza to, iż każdy z podmiotów uczestniczących w postępowaniu winien mieć ową decyzję doręczoną w sposób indywidualny. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości zarówno to, iż A. W. był stroną postępowania, jak i to, iż organ zamierzał doręczyć mu kwestionowaną decyzję. Skoro jednak przesyłka zawierająca tę decyzję nie została skarżącemu doręczona w dniu 21 lutego 2005 roku, to dowolny jest wniosek organu odwoławczego, iż odwołanie A.W. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.