II SA/Bk 103/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza S. z dnia [...]listopada 2004 roku Numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Skarżący R.S. wystąpił w dniu [...] marca 2003 r. z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego, po czym jeszcze w trakcie postępowania administracyjnego z tego wniosku przed ostatecznym jej rozstrzygnięciem, wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003 r. ponownie wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. zawiesił postępowanie z wniosku z dnia [...] czerwca 2003 r. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego z wniosku z dnia [...] marca 2003 r., po czym dnia [...] sierpnia 2004 r. podjął postępowanie z uwagi na to, że kwestia przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy od kwietnia do września 2003 r., tj. z wniosku z dnia [...] marca 2003 r., została załatwiona decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2004 r. umorzył postępowanie z wniosku strony z dnia [...] czerwca 2003 r., uznając, iż okres objęty żądanym z tego wniosku dodatkiem (lipiec – grudzień 2003 r.) nakłada się częściowo z okresem objętym żądaniem z dnia [...] marca 2003 r. (kwiecień – wrzesień 2003 r.), o którym orzeczono decyzją ostateczną (chodziło o trzy miesiące lipiec-wrzesień 2003 roku). Po odwołaniu skarżącego od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2004 r. orzekło o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji stwierdzając w uzasadnieniu, że nie akceptuje stanowiska o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003 r., albowiem nie ma w obrocie prawnym rozstrzygnięcia o dodatku mieszkaniowym za okres października, listopada i grudnia 2003 roku. Rozważenia wymaga – jak podało Kolegium – czy okoliczności towarzyszące obu sprawom nie dają podstaw do uwzględnienia, po odpowiednich modyfikacjach wniosku z dnia [...] czerwca 2003 r. jako wniosku o przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego obejmującego okres tych trzech miesięcy. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. orzekł o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego z wniosku złożonego dnia [...] czerwca 2003 roku. Organ wskazał, że stosownie do art. 7 ust. 5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) – dodatek mieszkaniowy przyznaje się obligatoryjnie na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skarżącemu został przyznany dodatek mieszkaniowy z wniosku złożonego dnia [...] marca 2003 r. na okres sześciu miesięcy (kwiecień – wrzesień 2003 r.), przyznanie więc dodatku mieszkaniowego z wniosku złożonego dnia [...] czerwca 2003 r. na okres lipiec – grudzień 2003 r. doprowadziłoby do sytuacji, iż na okres lipiec – wrzesień 2003 r. strona miałaby ustalone prawo do dwóch dodatków mieszkaniowych, co jest niezgodne z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania dodatku mieszkaniowego na inny okres niż wymieniony w ustawie, tj. dłuższy lub krótszy niż 6 miesięcy. Stąd przyznanie dodatku na okres miesięcy październik – grudzień 2003 r. stanowiłyby naruszenie art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił pozbawienia go prawa do dodatku mieszkaniowego od dnia [...] października 2003 r. do dnia [...] marca 2004 r. i wniósł o stosowną zmianę decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej akcentując następujące kwestie. Skarżący miał przyznany dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od dnia [...] kwietnia do dnia [...] września 2003 r. z wniosku złożonego dnia [...] marca 2003 r. Brak było zatem możliwości ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego z wniosku z dnia [...] czerwca 2003 r. na miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2003 r., bo pokrywałby się on z dodatkiem wcześniej przyznanym. Brak było również możliwości potraktowania wniosku złożonego w czerwca 2003 r., po jego zaktualizowaniu jako wniosku o przyznaniu prawa do dodatku na następny, sześciomiesięczny okres, bowiem decyzją z dnia [...] października 2004 r. (Burmistrza S.) przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od dnia [...] stycznia do dnia [...] czerwca 2004 roku). W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego R.S. podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rażąco naruszyło prawo poprzez taką jego interpretację, która doprowadziła do wstania skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów praworządności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności. Analiza przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z póżn. zmianami) pozwala na wyprowadzenie wniosku, iż odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego może nastąpić bądź w przypadku niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanek ogólnych uprawniających do dodatku (podmiotowych z art. 2 ustawy, dochodowych z art. 3 ustawy czy dotyczących normatywu powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego z art. 5 ustawy), bądź w razie ujawnienia podczas wywiadu środowiskowego jednej z okoliczności wyłączających przyznanie dodatku, wymienionych w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy (istnienia tzw. przesłanek negatywnych). Żaden z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych do przyczyn odmowy przyznania dodatku nie zalicza bezprzedmiotowości orzekania w nim. Bezprzedmiotowość orzekania w sprawie jest kwestią procesową, którą wyrażać może jedynie decyzja umarzająca bezprzedmiotowe postępowanie a nie odmowna decyzja merytoryczna. Już z tych przyczyn zaskarżonej decyzji jako merytorycznie rozstrzygającej sprawę przy bezprzedmiotowości postępowania, nie można było zaakceptować. Zauważyć przy tym należy, że bezprzedmiotowość postępowania w sprawie dotyczy wyłącznie rozstrzygnięcia o dodatku mieszkaniowym za okres trzech miesięcy (tu lipca, sierpnia i września 2003 r.), które zostały objęte inną decyzją (wydaną z wcześniejszego wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2003r. a dotyczącą dodatku mieszkaniowego na okres od kwietnia 2003 r. do września 2003 r.). Wniosek skarżącego, początkujący niniejsze postępowanie administracyjne, złożony dnia [...] czerwca 2003 r., stał się z momentem ostatecznego rozstrzygnięcia inną decyzją o wcześniejszym wniosku strony z dnia [...] marca 2003 r., bezprzedmiotowy jedynie w części obejmującej miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2003 r. Istnieje natomiast nadal przedmiot rozstrzygnięcia za pozostały okres objęty wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003 r., tj. miesiące: październik, listopad i grudzień 2003 r. Takie też stanowisko w sprawie zaprezentowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. we wcześniejszej decyzji kasacyjnej (z dnia [...] października 2004 r.), zalecając organowi I instancji ustalenie ewentualnego prawa do dodatku mieszkaniowego za okres trzech ostatnich miesięcy 2003 roku. Późniejsze odstąpienie od powyższego stanowiska nie było trafne. W sprawie nie zaszły bowiem okoliczności zmieniające istniejący stan rzeczy, tj. konieczność merytorycznego zbadania trafności żądania przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego za okres trzech ostatnich miesięcy 2003 r. z wniosku złożonego dnia [...] czerwca 2003 r. Na przeszkodzie w merytorycznym rozstrzygnięciu o dodatku mieszkaniowym jedynie za część okresu objętego wnioskiem strony, nie stoi na przeszkodzie przywołany przez organ przepis art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis powyższy stanowiąc o tym, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku, wyznacza jedynie maksymalny okres przyznania dodatku z konkretnego wniosku strony, lecz nie wyłącza możliwości objęcia merytorycznym rozstrzygnięciem jedynie części z 6-miesięcznego okresu objętego wnioskiem, o ile o pozostałej części rozstrzygnięto już inną decyzją. Podkreślić należy, że żaden z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ogranicza stronie prawa do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy do dwóch razy w ciągu roku (co sześć miesięcy). Z art. 3 ust. 1 ustawy wynika jedynie, że podstawę do dokonania ustaleń o spełnieniu przez stronę kryterium dochodowego uprawniającego do dodatku mieszkaniowego, jest średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Przy decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego z wcześniejszego wniosku strony (a tak było w sprawie niniejszej), strona ma prawo nie czekając na rozpatrzenie odwołania złożyć kolejny wniosek, zanim upłynie okres 6 miesięcy objętych pierwszym wnioskiem. Nałożenie się okresów z obu wniosków w sposób prowadzący do naruszenia powagi rzeczy rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, przeciwdziałać ma instytucja częściowego umorzenia kolejnego postępowania administracyjnego. Załatwienie danej sprawy częściowo co do istoty, a częściowo przez umorzenie postępowania administracyjnego jest w przypadku rozstrzygnięcia o świadczeniu podzielnym, dopuszczalne i prawnie skuteczne. Tylko taki sposób rozstrzygnięcia prowadzi do ciągłości w orzekaniu o przyznaniu stronie dodatku mieszkaniowego i nie stwarza tym samym skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżoną decyzję oraz decyzję pierwszoinstancyjną ją poprzedzającą należało uchylić (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).-