VII SA/Wa 176/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-05
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Anna Tarnowska – Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić zatwierdzenia ugody zawartej przez strony postępowania administracyjnego, jeśli jej warunki naruszają porządek prawny, w szczególności przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej i nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Organ administracji ma obowiązek odmówić zatwierdzenia ugody, jeśli jej warunki naruszają prawo lub interes społeczny bądź słuszny interes stron. W sytuacji, gdy postępowanie dotyczy samowoli budowlanej i nałożono obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, zatwierdzenie ugody prowadzące do wznowienia robót budowlanych z pominięciem procedury przewidzianej w Prawie budowlanym stanowi obejście przepisów prawa i uzasadnia odmowę jej zatwierdzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające zatwierdzenia ugody zawartej pomiędzy J. P. i A. P. w sprawie robót budowlanych. Ugoda miała dotyczyć kontynuacji prac przy przebudowie budynku gospodarczego, mimo że prace te zostały wcześniej wstrzymane decyzją organu I instancji nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organy administracji uznały, że zatwierdzenie ugody naruszałoby porządek prawny i przepisy Prawa budowlanego, ponieważ zastępowałoby decyzję administracyjną i pozwalało na wznowienie robót bez spełnienia wymogów prawnych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka, Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia ugody skargę oddala.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...]z dnia [...] października 2004r., działając na podstawie art. 118 § 3 i art. 119 § 1 kpa – odmówił zatwierdzenia zawartej przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2004r. pomiędzy stronami J. P. i A. P. w sprawie dotyczącej robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego przy ul. R. we wsi S. gmina M.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż ugoda pomiędzy stronami została zawarta zgodnie z art. 117 § 1 kpa i fakt jej zawarcia został utrwalony w formie protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody.
W ocenie organu ugoda nie może zostać zatwierdzona po myśli art. 118 § 1 kpa bowiem jej warunki naruszają porządek prawny.
Zdaniem organu z jednej strony treść ugody wykracza poza kompetencje organu nadzoru budowlanego, zaś z drugiej ustalenia stron i wspólne zobowiązanie dotyczące dalszej kontynuacji prac przy przebudowie budynku gospodarczego naruszają umocowanie Prawa budowlanego.
Wolą stron postępowania jest kontynuacja prac budowlanych w oparciu o projekt budowlany do sporządzenia którego strony zobowiązują się w ugodzie. Organ uznał więc, iż zatwierdzenie ugody w tym kształcie przez organ odwoławczy zastępowałoby decyzję o pozwoleniu na wznowienie prac budowlanych, wstrzymanych postanowieniem organu I instancji Nr [...] z dnia [...] lipca 1999r., w oparciu o projekt, który ma zostać dopiero opracowany.
Zdaniem organu odwoławczego nie można zatwierdzić powyższej ugody w sytuacji gdy prace budowlane zostały wstrzymane w 1999r., brak jest opinii technicznej uwzględniającej aktualny stan obiektu oraz projektu budowlanego w oparciu o który roboty miałyby być kontynuowane.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...], po rozpatrzeniu zażaleń A. P. i J. P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ II instancji wskazał, iż w sprawie wszczęta została procedura określona w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Wobec niewykonania obowiązków nałożonych decyzją administracyjną, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. orzekł o obowiązku doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego.
Od powyższej decyzji strony wniosły odwołanie, wyrażając jednocześnie chęć zawarcia ugody.
Zdaniem organu w sytuacji, gdy istnieje przepis prawa nakładający na organ administracji obowiązek nakazania rozbiórki lub przywrócenia do stanu poprzedniego obiektu budowlanego, niemożliwym jest zatwierdzenie ugody administracyjnej, której realizacja prowadziłaby do wznowienia robót budowlanych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż materia uregulowana ugodą pozostaje bez związku z przedmiotem postępowania przed organem I instancji, tzn. nakazem rozbiórki określonych elementów budynku i doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego, a przecież zawarta przed organem administracji ugoda administracyjna zastępuje decyzję administracyjną.
Z tych względów należy w ocenie organu uznać, iż zatwierdzenie powyższej ugody stanowiłoby obejście przepisów Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. P., podnosząc, iż kolejne wydawane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz decyzje nakładające obowiązki były spowodowane przez błędne ustalenie organów, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r. o pozwoleniu na budowę była nieważna.
Wobec ważności pozwolenia na budowę i braku uchybień podczas robót budowlanych brak było zdaniem skarżącego podstaw do wydawania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nakazującej doprowadzenie robót do stanu poprzedniego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 16 § 2 kpa i art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) tylko w takim zakresie jest możliwa jej kontrola sądowa. Przy czym należy zauważyć, iż skarga nie zawiera żadnych zarzutów skierowanych wobec zaskarżonego postanowienia, odnosząc się jedynie do rozstrzygnięć merytorycznych ją poprzedzających.
W tym miejscu należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane w trybie art. 118 § 3 w związku z art. 119 § 1 kpa, którego przedmiotem jest odmowa zatwierdzenia przez organ ugody zawartej przez strony postępowania administracyjnego.
Postępowanie organu w tym zakresie ograniczone zostało przez ustawodawcę do zbadania czy ugoda nie narusza prawa lub też interesu społecznego bądź też słusznego interesu stron.
W przypadku zaistnienia jednej z tych przesłanek organ ma obowiązek odmowy zatwierdzenia takiej ugody.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż ugoda zawarta w dniu [...] października 2004r. pomiędzy J. P. a A. P. narusza postanowienie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. i zmierza do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych z pominięciem procedury w powołanych wyżej przepisach określonych.
Istotą kwestii w sprawie jest okoliczność, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał J. P. doprowadzenie robót budowlanych wykonywanych w budynku gospodarczym przy ul. R. we wsi S. gm. M. do stanu poprzedniego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. P. oraz A. P., deklarując chęć zawarcia ugody na etapie postępowania odwoławczego. Zawarta przez nich ugoda, zatwierdzona przez organ odwoławczy, zastąpiłaby decyzję tegoż organu, zaś decyzja organu I instancji utraciłaby moc na podstawie art. 119 § 2 kpa.
Nie ulega wątpliwości, iż tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wszczynane jest więc w sytuacji stwierdzenia przez organ stanu z przepisami prawa sprzecznego. Regulowanie tego stanu rzeczy wolą stron postępowania zmierzającą do uniknięcia wykonania obowiązków nałożonych decyzją administracyjną zmierza do obejścia przepisów, z których obowiązki te wynikają.
Należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż działając na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego organ ma obowiązek, w razie niewykonania nałożonych obowiązków, orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu lub przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Tymczasem zatwierdzenie ugody zawartej przez strony w dniu [...] października 2004r. prowadziłoby w istocie do utraty mocy decyzji opartej na art. 51 Prawa budowlanego i stanowiłoby pozwolenie na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych pomimo niewykonania nałożonych przez organ obowiązków.
Z tych wszystkich względów za całkowicie zasadny należy uznać zarzut organów, iż ugoda zawarta przez strony zmierza do obejścia przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, co w istocie jest sprzeczne z prawem i uzasadnia odmowę jej zatwierdzenia.
Zaskarżone postanowienie w ocenie Sądu prawa nie narusza, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło