III SA/Lu 368/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr), Protokolant asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2004 Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega w całości wykonaniu. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późniejszymi zmianami) zwolnił funkcjonariusza celnego T. G. ze Służby Celnej. Na powyższe decyzje T. G. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ich uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 2003 r. (sygn. akt II SA/Lu 1716/02) uchylił zaskarżoną decyzję, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały zgromadzone i należycie ocenione wszystkie dowody. Organ celny nie zbadał bowiem zarzutu dotyczącego wpływu spożywanych leków na wynik badań alkomatycznych, nie wziął pod uwagę niezwykle pozytywnych opinii służbowych dotyczących przebiegu służby skarżącego, bardzo pozytywnej opinii związku zawodowego funkcjonariuszy celnych, faktu przyznawania licznych nagród, charakteru wykształcenia skarżącego. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że dnia [...] października 2002 r. funkcjonariusze Wydziału Kontroli Wewnętrznej Izby Celnej wspólnie z Kierownikiem Oddziału Celnego Drogowego przeprowadzili kontrolę, której celem było sprawdzenie prawidłowości pełnienia służby przez funkcjonariuszy ww. oddziału. W wyniku tejże kontroli stwierdzono, iż T. G. znajduje się na służbie w stanie nietrzeźwym, co potwierdziło specjalistyczne badanie przeprowadzone w Komisariacie Policji, które wykazało, iż zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu u T. G. dnia [...] października 2002 r. o godz. 6:10 wynosiło 0,48 mg/l dm3, co odpowiada stężeniu alkoholu we krwi równym 1,01 promila. Powyższa okoliczność sprawiła w ocenie Dyrektora Izby Celnej to, że funkcjonariusz utracił nieposzlakowaną opinię i jego zaufanie, a dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantowałoby należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Obowiązkiem funkcjonariusza celnego, z uwagi na charakter funkcji jest zachowanie trzeźwości podczas wykonywania obowiązków służbowych. Pełnienie służby w stanie nietrzeźwości uzasadnia wyciągnięcie konsekwencji w postaci zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, nawet w wypadku, jeżeli zdarzenie to ma jednorazowy, incydentalny charakter. Organ nie podzielił argumentacji, że dnia [...] października 2002 r. roku skarżący obowiązki wykonywał prawidłowo, a zatem jego zachowanie nie wskazywało cech nietrzeźwości wg definicji pojęcia jako stanu, w którym wskutek działania alkoholu na organizm występują zakłócenia czynności psychomotorycznych człowieka. Nie jest usprawiedliwiony sam fakt przebywania funkcjonariusza celnego na służbie w stanie nietrzeźwości. Organ powołał się na definicję stanu nietrzeźwości, według ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. Nr 147, poz.1231), która stanowi, iż stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5 promila alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. Według tej definicji T. G. dnia [...] października 2002 r. wykonywał obowiązki służbowe w stanie nietrzeźwości. Funkcjonariusz celny będący funkcjonariuszem publicznym pełni istotną funkcję, z punktu widzenia interesów państwa. Ciąży na nim szczególny obowiązek dbałości o należytą obsługę osób przekraczających granicę i o dobre imię polskiego funkcjonariusza państwowego. Z obowiązkiem tym pozostaje w rażącej kolizji wykonywanie zadań w stanie nietrzeźwym. Z opinii biegłego patomorfologa wystawionej w dniu [...] lutego 2004 r. wynika, iż zażywane przez skarżącego leki nie miały wpływu na stężenie alkoholu w jego organizmie. Jedynie preparat "Amol", który jest nalewką ziołową sporządzoną na bazie alkoholu etylowego o stężeniu 70% mógł mieć wpływ na wynik badania, ale ilości, które skarżący spożywał mogły spowodować najwyżej stężenie w wysokości 0,7 promila alkoholu we krwi, a takie stężenie uległoby eliminacji z organizmu po 4 godzinach. Z tego też powodu pomiar dokonany alkometrem o godz. 6.10 tego samego dnia nie powinien wykazać w wydychanym powietrzu alkoholu, a tym samym i we krwi T. G. Organ uznał, że nawet gdyby przyjąć założenie, że T. G. zażył zwiększone kilkakrotnie dawki preparatu, który jest nalewką ziołową sporządzoną na bazie alkoholu etylowego o stężeniu 70%, to powinien liczyć się z tym, iż w ten sposób świadomie wprowadza się w stan nietrzeźwości. Pozytywne opinie bezpośrednich przełożonych, jakkolwiek świadczą na korzyść skarżącego, nie usprawiedliwiają samego faktu przebywania skarżącego na służbie w stanie nietrzeźwości. Z opinii związku zawodowego jednoznacznie wynika, iż taka postawa funkcjonariusza celnego jest niewątpliwie naganna i niezgodna z zasadami określonymi w Kodeksie etyki funkcjonariusza celnego, jak i ogólnie obowiązującymi przepisami, a osoby dopuszczające się jej - winny ponosić stosowne konsekwencje. Powyższą decyzję T. G. zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku o służbie celnej przez błędne przyjęcie, iż zachodziły ważne przyczyny nie dające gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych, a w szczególności, iż taką przyczyną mogło być znajdowanie się skarżącego w stanie nietrzeźwości podczas pełnienia służby w Oddziale Celnym Drogowym. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisu art. 7 kpa przez brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wykazanie ważnej przyczyny, dla której skarżący utracił zaufanie przełożonego i nieposzlakowaną opinię oraz przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby skarżącego; naruszenie przepisu art. 10 kpa w związku z art. 81 kpa przez odebranie skarżącemu prawa do czynnego udziału w postępowaniu; naruszenie przepisu art. 77 kpa przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; naruszenie art. 80 kpa przez dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez ścisłego dostosowania się do dyspozycji wyrażonej w art. 107 § 3 kpa oraz do zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 października 2003 r. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2002 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Sąd nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazanymi w niej podstawami prawnymi, zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn, niż to podnosi skarżący. Wyłączną okolicznością uzasadniającą w ocenie organu zasadność zwolnienia skarżącego ze służby celnej jest stwierdzona nietrzeźwość w chwili pełnienia służby. Zdaniem organu - nie jest dla niej dostateczną przeciwwagą dotychczasowy nienaganny przebieg służby, liczne nagrody i pozytywna opinia przełożonych. Stan nietrzeźwości w trakcie służby uzasadniał utratę zaufania, uniemożliwiającą dalsze pozostawanie skarżącego w służbie. W ocenie Sądu argument taki, słuszny co do zasady uzasadniałby treść decyzji, jako podjętej w ramach pewnej swobody przewidzianej art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej ustawą, o ile stan nietrzeźwości zostałby ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu użycia urządzenia kontrolno – pomiarowego, badanie trzeźwości przeprowadzono w Komisariacie Policji za pomocą urządzenia Alkometr A 0.2. Badanie przeprowadzono w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. Nr 25 poz. 117). Zgodnie z § 4 ust. 1. cyt. rozporządzenia, badanie wydychanego powietrza przeprowadza się za pomocą probierza trzeźwości przez przedmuchiwanie go przez osobę poddaną badaniu. Jedynym dowodem przemawiającym za przyjęciem tezy, że skarżący znajdował się w czasie służby w stanie nietrzeźwym był wydruk z alkometru oraz protokół użycia tego urządzenia do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu z dnia 21 października 2002r. (k. 2 akt sprawy). Wynik badania alkometrem podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód. Organ decyzyjny bezkrytycznie, bo przedwcześnie uznał powyższy dowód za wiążący. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dowodu legalizacji użytego do badań alkometru. Wyniki badania urządzeniem, nie posiadającym ważnego świadectwa legalizacji w dacie badania, nie mogą stanowić dowodu na określenie zawartości alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu. Nie będą dowodem wyniki pomiaru, uzyskane urządzeniem o niesprawdzonej przydatności. Na tym etapie sprawy opinia biegłego nie ma wartości dowodowej, skoro nie została ustalona należycie jej zasadnicza przesłanka, to jest jakie było rzeczywiste stężenie alkoholu w wydychanym przez skarżącego powietrzu w dniu [...] października 2002r. o godz. 610. Przy braku wiarygodnego pomiaru, niemożliwe jest przyjęcie lub wykluczenie spożywania alkoholu w postaci innej niż lekarstwo, względnie – nadużycie lekarstwa, równoznacznego z niedopuszczalnym spożywaniem alkoholu w sposób uzasadniający utratę zaufania do skarżącego. Skoro zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała ona uchyleniu. Ponownie rozpatrując sprawę należy wystąpić do Komisariatu Policji o przedstawienie dowodu, że użyty w dniu [...] października 2004 r. alkometr (AWAT Nr 111/93) posiadał w tej dacie ważne świadectwo legalizacji. W braku tego dowodu, na organie decyzyjnym będzie spoczywał ciężar udowodnienia w inny sposób, ze skarżący podczas pełnionej służby znajdował się w stanie nietrzeźwości w rozumieniu normatywnym. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnia art. 152 tej ustawy.